Η τεχνολογία αποτελεί αναπόσπαστο εργαλείο στην καθημερινή λειτουργία μίας αίθουσας σύνταξης, καθώς διευκολύνει την ανάλυση και αξιοποίηση μεγάλου όγκου πολυμεσικού υλικού (όπως εικόνες, βίντεο, κείμενο) και αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ταχύτητα και την ποιότητα του ειδησεογραφικού περιεχομένου. Η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει εργαλεία που μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την αποδοτικότητα και τη διασταύρωση πληροφοριών, αρκεί να χρησιμοποιούνται με υπευθυνότητα, βασισμένα σε αξιόπιστες μεθόδους. Είναι, επομένως, σημαντικό οι δημοσιογράφοι να έχουν πρόσβαση σε τεχνολογίες που όχι μόνο επιταχύνουν τη δουλειά τους, αλλά διασφαλίζουν την αξιοπιστία και την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων.

Στο έργο MediaPot, εταιρίες τεχνολογίας, ερευνητικά κέντρα και δημοσιογραφικοί φορείς συνεργάζονται για την ανάπτυξη εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημοσιογραφία. Το έργο συντονίζεται από την ATC (Athens Technology Center), με τη συμμετοχή του ΕΚΕΤΑ, του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, του Athens Live και του Πρωινού Λόγου.

Στο πλαίσιο του έργου το ΕΚΕΤΑ αναπτύσσει  εργαλεία ανάλυσης πολυμεσικής πληροφορίας, τα οποία έχουν ως στόχο να προσφέρουν στον δημοσιογράφο ένα ολοκληρωμένο σύστημα υποστήριξης για τον εντοπισμό, την ανάλυση, την επεξεργασία και την περίληψη πολυμεσικών δεδομένων από το διαδίκτυο.

Η λειτουργία αυτόματης επισημείωσης πολυμέσων επιτρέπει την αναγνώριση και την ανάδειξη βασικών στοιχείων μέσα σε εικόνες και βίντεο, όπως η αναγνώριση ενεργειών, η ανίχνευση αντικειμένων, η αναγνώριση και ο εντοπισμός προσώπων, η δημιουργία υποτιτλισμού πολυμέσων με παραγωγή κειμένου σε φυσική γλώσσα, η ανίχνευση εικόνων τύπου meme και η αναγνώριση ακατάλληλου ή βίαιου περιεχομένου. Η τεχνολογία βασίζεται σε σύγχρονα μοντέλα βαθιάς μάθησης και μεθόδους Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), εκπαιδευμένα σε μεγάλο όγκο δεδομένων, και είναι σε θέση να αναγνωρίζει σχεδόν 46.000 δημόσια πρόσωπα από την ελληνική και διεθνή επικαιρότητα, 6.500 διαφορετικά αντικείμενα και 400 τύπους δραστηριοτήτων, από αθλητικές έως καθημερινές. Ακόμη, το σύστημα δημιουργεί περιγραφές και λέξεις-κλειδιά που βοηθούν στην κατανόηση του περιεχομένου χωρίς την ανάγκη χρονοβόρας χειροκίνητης ανάλυσης.

Εικόνα 1 - Παράδειγμα υπηρεσίας επισημείωσης περιεχομένου εικόνας

Παράλληλα, η λειτουργία αντίστροφης αναζήτησης πολυμεσικού περιεχομένου δίνει τη δυνατότητα αναζήτησης εικόνων και βίντεο με βάση το ίδιο το οπτικοακουστικό υλικό, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμα μεταδεδομένα ή συνοδευτικό κείμενο. Έτσι, ο δημοσιογράφος μπορεί να εντοπίσει παρόμοιο περιεχόμενο από άλλες πηγές ή να αναγνωρίσει σχεδόν ταυτόσημα αποσπάσματα. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο που συμβάλλει στην ταυτοποίηση, την επαλήθευση και τη διασταύρωση της πληροφορίας, ειδικά σε περιόδους έντονης παραπληροφόρησης και διασποράς ψευδών ειδήσεων. Η δυνατότητα αυτή εισάγει νέα δεδομένα στις πρακτικές επαλήθευσης, ενισχύοντας τον ρόλο της τεχνολογίας στη σύγχρονη δημοσιογραφία.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αυτόματη περίληψη βίντεο, μια λειτουργία απαραίτητη στη σημερινή εποχή όπου μεγάλο μέρος της πληροφορίας διακινείται μέσα από μεγάλης διάρκειας οπτικοακουστικό υλικό. Το εργαλείο του MediaPot προσφέρει δύο επιλογές: Στην πρώτη, «οπτική περίληψη», το σύστημα εξάγει και αξιολογεί αποκλειστικά οπτικά χαρακτηριστικά για να επιλέξει τα πιο αντιπροσωπευτικά τμήματα από ολόκληρο το βίντεο. Στη δεύτερη, «περίληψη κατευθυνόμενη από το χρήστη», δέχεται ένα σύντομο κείμενο‑οδηγό από τον χρήστη και διατηρεί μόνο τα τμήματα που συσχετίζονται άμεσα με το παρεχόμενο αυτού. Έτσι, η ανάλυση ορίζεται βάσει των αναγκών της εκάστοτε δημοσιογραφικής έρευνας, ακόμη κι αν αφορά πολύωρα βίντεο.

Εικόνα 2 - Παράδειγμα υπηρεσίας επισημείωσης περιεχομένου βίντεο

Με αυτές τις δυνατότητες, το εργαλείο του MediaPot συμβάλλει καθοριστικά στη διευκόλυνση του έργου των δημοσιογράφων, προσφέροντας τους χρόνο, ακρίβεια και καλύτερη πρόσβαση σε πληροφορία που έχει πραγματική αξία.

Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο της δράσης «Ερευνώ-Δημιουργώ-Καινοτομώ» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU (Φορέας Υλοποίησης: ΕΥΔΕ ΕΚ).

* H Βάσω Κουτσουπιά είναι Research Assistant στο Ινστιτούτο Τεχνολογιών, Πληροφορικής και Επικοινωνιών του ΕΚΕΤΑ, ο Μανώλης Μυλωνάς είναι Ερευνητής Μηχανικής Μάθησης στο Ινστιτούτο Τεχνολογιών, Πληροφορικής και Επικοινωνιών του ΕΚΕΤΑ & η Σπυριδούλα Μάρκου εργάζεται στο iLab της Athens Technology Center.