Μεγάλο «πονοκέφαλο» προκαλούν στα νοικοκυριά που ετοιμάζουν τα παιδιά τους για φοιτητική ζωή στην περιοχή μας οι τιμές των σπιτιών που βρίσκουν στα Γιάννενα, οι οποίες τραβούν την… ανηφόρα!

Η αύξηση των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης (Airbnb) παίζει βασικό ρόλο στις αυξήσεις των ενοικίων. Η συγκεκριμένη δυσκολία, σε συνδυασμό με τις πολλές κενές θέσεις στα τμήματα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων λόγω εφαρμογής της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, δεν προοιωνίζονται ένα αισιόδοξο μέλλον για τη φοιτητική στέγη στην πρωτεύουσα της Ηπείρου.

Άλλαξε το «ταβάνι»

Κάποτε μία οικογένεια προϋπολόγιζε 300 ευρώ τον μήνα περίπου ως «ταβάνι» για το φοιτητικό ενοίκιο ενός παιδιού της σε άλλη πόλη. Σήμερα το ποσό αυτό δεν θεωρείται αρκετό και περιορίζει δραστικά τις διαθέσιμες επιλογές. Θα πρέπει κανείς να είναι πολύ τυχερός για να βρει αξιοπρεπή φοιτητική στέγη με τα χρήματα αυτά ή θα νοικιάσει κυρίως ανακαινισμένα πολύ μικρά στούντιο έως 20 τ.μ. ή παλαιότερα διαμερίσματα έως 25 τ.μ., τα οποία όμως συχνά υπολείπονται σε παροχές ή ενεργειακή απόδοση. Το κόστος στέγασης για έναν φοιτητή απορροφά πλέον έως και το 60% - 70% του μέσου μηνιαίου μισθού, γεγονός που καθιστά την αυτονομία ολοένα και πιο δύσκολη. 

Οι πιο άτυχοι

Το μεγαλύτερο οικονομικό βάρος επωμίζονται όσοι τελικά μετακινούνται για σπουδές κυρίως από την περιφέρεια προς άλλες πόλεις, καθώς οι οικογένειές τους καλούνται να καλύψουν υψηλά ενοίκια, αυξημένα κοινόχρηστα, λογαριασμούς και αρχικά έξοδα εγκατάστασης, γεγονός που μετατρέπει την φοιτητική στέγη σε μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις της φοιτητικής ζωής. Ειδικά, μάλιστα, σε περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα και μεγάλη παρουσία βραχυχρόνιων μισθώσεων, οι τιμές των ενοικίων έχουν εκτοξευθεί.

«Φωτιά» στα Γιάννενα!

Το… θαύμα τους έχουν κάνει τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης και στα Γιάννενα, που είναι τουριστική πόλη, ασκώντας ασφυκτική πίεση στην αγορά μακροχρόνιας κατοικίας και εκτοξεύοντας τις τιμές. 

Στην πρωτεύουσα της Ηπείρου συνολικά 534 ακίνητα είναι εγγεγραμμένα σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης. Πέρυσι τέτοια εποχή τα εγγεγραμμένα Airbnb ήταν 516, ενώ το 2023 ανέρχονταν σε 428. Υπάρχει επομένως μία αξιοσημείωτη αύξηση την τελευταία διετία. Τους χειμερινούς μήνες, δε, η δυναμική στον κλάδο αυξάνεται περαιτέρω στην πόλη αγγίζοντας ακόμη και τα 700 - 800 ακίνητα λόγω της υψηλής επισκεψιμότητας από εγχώριους και αλλοδαπούς τουρίστες. 

Κάπως έτσι, το κόστος ενοικίασης διαμερίσματος ακολουθεί παράλληλη ανοδική πορεία. Για κατοικία έως 25 τ.μ. δηλαδή γκαρσονιέρα, η τιμή κυμαίνεται σήμερα από 250 έως 350 ευρώ το μήνα, ενώ για κατοικία 30 - 45 τ.μ., δηλαδή για δυάρι, ξεκινάει από 260 και φτάνει ως τα 650 ευρώ το μήνα, αν πρόκειται για ανακαινισμένο ή νεόδμητο διαμέρισμα επιπλωμένο με το σύνολο των οικοσυσκευών.

«Δίκοπο μαχαίρι»

Τα τσουχτερά ενοίκια που χρεώνουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων στους φοιτητές/τριες οι οποίοι έρχονται στα Γιάννενα για σπουδές, σε συνδυασμό με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής που κάθε χρόνο κόβει ένα σημαντικό αριθμό υποψηφίων των Πανελλαδικών Εξετάσεων, αφήνοντας κενές εκατοντάδες θέσεις στα τμήματα τόσο του τοπικού Πανεπιστημίου όσων και των υπόλοιπων ΑΕΙ αποτελούν ουσιαστικά «δίκοπο μαχαίρι». 

Όσο περνάει ο καιρός, μειώνεται η ζήτηση για φοιτητική στέγη τόσο στην πρωτεύουσα της Ηπείρου όσο και πανελλαδικά και, κατ’ επέκταση, αυξάνουν αντίστοιχα τα προσφερόμενα διαμερίσματα που ενδέχεται στο τέλος να μείνουν κενά. 

Πολλές κενές θέσεις

Η περίπτωση των Ιωαννίνων είναι χαρακτηριστική για την επίδραση της ΕΒΕ, καθώς την τελευταία πενταετία καταγράφεται πολύ σημαντική μείωση της ζήτησης για φοιτητική στέγη. Συγκεκριμένα, οι κενές θέσεις στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων από το 2021 έως το 2025 ανέρχονται σε περίπου 3.525. Είναι η τρίτη μεγαλύτερη απώλεια πανελλαδικά μετά την Αθήνα (6.660 κενές θέσεις) και τη Θεσσαλονίκη (5.985 κενές θέσεις). Οι υπόλοιπες πόλεις με ΑΕΙ στη χώρα (Πάτρα, Ηράκλειο, Κοζάνη, Πειραιάς κλπ.) καταγράφουν μικρότερες απώλειες.

Ειδικότερα, όσον αφορά στη φετινή χρονιά, οι προσφερόμενες θέσεις στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ήταν 3.152. Εισάγονται στα τμήματά του 3.447 φοιτητές, οπότε, μόνο για φέτος οι θέσεις που μένουν κενές ανέρχονται σε 705. Η Άρτα μέσα στην τελευταία πενταετία καταγράφει 680 κενές θέσεις. Στα τμήματά της προσφέρονταν φέτος 504 θέσεις, εισάγονται 368 φοιτητές, μένουν κενές οι 136. 

Φυσικά, κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά ότι όλοι οι νεοεισαγόμενοι φοιτητές στο ανώτατο εκπαιδευτικό Ίδρυμα της Ηπείρου θα έρθουν τελικά να σπουδάσουν εδώ. Ορισμένοι, αν δεν βρουν σπίτι σε τιμή που να μπορεί να «σηκώσει» ο οικογενειακός προϋπολογισμός, ενδέχεται να αποφασίσουν να δώσουν ξανά Πανελλήνιες προκειμένου να περάσουν σε ΑΕΙ πιο κοντά στον τόπο μόνιμης κατοικίας τους.

Οι φοιτητικές εστίες

Το πλήγμα από τη σταδιακή μείωση του αριθμού των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο είναι αυτονόητο και για τα Γιάννενα, καθώς αυτοί αποτελούν επί δεκαετίες βασικό οικονομικό «αιμοδότη» της πόλης. 

Μία απάντηση στα υψηλά ενοίκια θα ήταν η δημιουργία περισσότερων φοιτητικών εστιών. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, θα αργήσει να γίνει στην περιοχή μας, αν και αποτελεί έναν από τους στόχους που έχει θέσει εξαρχής η Διοίκηση του Πανεπιστημίου. Θετικό πάντως είναι το γεγονός ότι ανακαινίζονται και θα αποδοθούν το ερχόμενο φθινόπωρο σε νέους φοιτητές δεκάδες δωμάτια στις υπάρχουσες Εστίες, τα οποία παρέμεναν κλειστά λόγω εκτεταμένης φθοράς που είχαν υποστεί από προηγούμενες ενοίκους.