Δεν είναι εύκολη απόφαση για κάποιον να γίνει δωρητής οργάνων, καθώς συνδέεται με το τέλος του, έστω και αν αυτό είναι αναπόφευκτο. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια οι δωρεές και οι μεταμοσχεύσεις που τις ακολουθούν αυξάνουν στα Γιάννενα και την Ήπειρο.

Πέρυσι καταγράφηκαν τέσσερα περιστατικά, ενώ φέτος οι δωρεές οργάνων από οικογένειες πολιτών που χάνουν τη ζωή τους είναι μέχρι στιγμής επτά. Πρόκειται για μία γενναία απόφαση χάρη στην οποία σώζονται ζωές άλλων ασθενών που το μέλλον τους εξαρτάται από το αν θα βρεθεί το αναγκαίο μόσχευμα.

«Η δωρεά οργάνων δεν είναι θέμα θανάτου αλλά ζωής», τονίζει στον «Π.Λ.» η Μαρία Κίτσιου, Τοπική Συντονίστρια Μεταμοσχεύσεων του Ε.Ο.Μ., με αφορμή και ενδιαφέρουσα ημερίδα για τη δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων που πραγματοποιήθηκε χθες το απόγευμα στον Πολυχώρο «Δημ. Χατζής». 

Η κ. Κίτσιου καλεί κάθε άνθρωπο να το σκεφτεί και να αποφασίσει ο ίδιος για το τέλος της ζωής του, απαλλάσσοντας την οικογένειά του από αυτό το τόσο μεγάλο βάρος. Μεταξύ άλλων, περιγράφει τον δικό της κρίσιμο ρόλο που είναι να συνδέει ως… κρίκος τις οικογένειες των δοτών με τις μονάδες μεταμόσχευσης του Ε.Ο.Μ..

Η συνέντευξη

Κυρία Κίτσιου, είστε Συντονίστρια μεταμοσχεύσεων στα δύο Νοσοκομεία των Ιωαννίνων, Πανεπιστημιακό και «Χατζηκώστα». Τι ακριβώς κάνετε;

-Ο τοπικός Συντονιστής φροντίζει για τον έγκαιρο εντοπισμό δυνητικών δοτών στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, την κλινική υποστήριξη του δότη, την επικοινωνία με την οικογένεια και την οργάνωση όλων των σταδίων της διαδικασίας μέχρι τη λήψη και μεταφορά των οργάνων στα μεταμοσχευτικά κέντρα. Ο συντονιστής είναι εκείνος που προτείνει την δυνατότητα της δωρεάς και στηρίζει ψυχολογικά την οικογένεια σε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής της. Στην ουσία, αποτελεί τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στο σύστημα υγείας και τις οικογένειες των δοτών.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε αύξηση στις δωρεές οργάνων και στην περιοχή μας. Πού το αποδίδετε αυτό;

-Πράγματι, υπάρχει αύξηση στις δωρεές οργάνων· για την ακρίβεια, τα τελευταία δύο χρόνια αποτελούν περίοδο - ρεκόρ για τη χώρα μας στον τομέα της δωρεάς οργάνων. Η αύξηση είναι αποτέλεσμα συνδυασμού παραγόντων. Από τη μία, υπάρχει πλέον περισσότερη ενημέρωση και εξοικείωση του κόσμου με τη διαδικασία της δωρεάς· από την άλλη, οι επαγγελματίες υγείας έχουν εκπαιδευτεί καλύτερα ώστε να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται σωστά έναν πιθανό δότη. Σημαντικό ρόλο παίζει και η δράση του ΕΟΜ, που έχει ενισχύσει το συντονιστικό δίκτυο και έχει φέρει τη συζήτηση πιο κοντά στους πολίτες. Βλέπουμε καθημερινά ότι η κοινωνία είναι πιο δεκτική και πιο ώριμη απέναντι σε αυτό το μεγάλο θέμα.

Πόσο έχει βοηθήσει ο Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων με τη δράση του στο να δει η ελληνική κοινωνία με άλλο μάτι το θέμα της δωρεάς οργάνων;

-Ο ΕΟΜ έχει συμβάλει καθοριστικά. Μέσα από συνεχείς ενημερωτικές καμπάνιες, εκπαιδεύσεις επαγγελματιών υγείας και ουσιαστική υποστήριξη των συντονιστών, έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα πιο οργανωμένο και αξιόπιστο σύστημα.

Πόσο δύσκολο είναι να προσεγγίσετε την οικογένεια ενός ασθενή που είναι εγκεφαλικά νεκρός και να την πείσετε να προχωρήσει σε δωρεά οργάνων;

-Είναι σίγουρα η πιο ευαίσθητη στιγμή στη δουλειά μας. Η οικογένεια βιώνει τον απόλυτο πόνο της απώλειας και χρειάζεται χρόνο, κατανόηση και σεβασμό. Ο ρόλος μας δεν είναι να «πείσουμε», αλλά να σταθούμε δίπλα τους με ειλικρίνεια, να ακούσουμε, να απαντήσουμε στα ερωτήματά τους και να τους εξηγήσουμε τι πραγματικά σημαίνει η δωρεά, έτσι ώστε να πάρουν την απόφαση που θα τους κάνει να αισθάνονται καλά.

Αν σας ζητούσα να μου πείτε ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στη δουλειάς σας, τι θα λέγατε;

-Το πιο δύσκολο κομμάτι είναι η συναισθηματική διαχείριση. Κάθε περίπτωση είναι μοναδική και φέρει πόνο, θλίψη, αλλά και την ελπίδα ότι κάτι καλό μπορεί να προκύψει μέσα από αυτήν. Η ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική ψυχραιμία και την ανθρώπινη ευαισθησία είναι λεπτή, αλλά απολύτως απαραίτητη. Ωστόσο, το να γνωρίζεις ότι μέσα από αυτή τη διαδικασία σώζονται ζωές, είναι η μεγαλύτερη επιβεβαίωση ότι ο ρόλος μας έχει ουσιαστικό νόημα.

Τι μήνυμα στέλνετε σε όσους πολίτες το σκέφτονται να γίνουν δωρητές οργάνων, αλλά διστάζουν;

-Θα τους έλεγα να ενημερωθούν σωστά και να το σκεφτούν με ηρεμία. Η δωρεά οργάνων δεν είναι θέμα θανάτου - είναι θέμα ζωής. Είναι σημαντικό οι αποφάσεις για το τέλος της ζωής μας να έχουν παρθεί από εμάς τους ίδιους και να έχουν επικοινωνηθεί στους ανθρώπους που αγαπάμε. Το ίδιο σημαντικό είναι κι εμείς να γνωρίζουμε τι επιθυμούν οι δικοί μας άνθρωποι για το τέλος της δικής τους ζωής. Με αυτόν τον τρόπο, απαλλάσσουμε την οικογένεια από το βαρύ φορτίο να αποφασίσει εκείνη σε μια τόσο δύσκολη στιγμή. Τέλος, θα ήθελα να τονίσω ότι, στατιστικά, οι πιθανότητες να χρειαστούμε εμείς ένα μόσχευμα είναι πολύ περισσότερες από τις πιθανότητες να βρεθούμε σε θέση να δωρίσουμε ένα όργανο. Άρα η δωρεά μάς αφορά όλους.