Έχει περάσει σχεδόν μια εβδομάδα αφ’ ότου έγινε γνωστό ότι το Σώμα Επιθεωρητών του Υπουργείου Περιβάλλοντος έχει διαβιβάσει στην Εισαγγελία Ιωαννίνων, αλλά και στην Περιφέρεια Ηπείρου την οριστική Έκθεση Ελέγχου/Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης για τις παρεμβάσεις στον Γράμμο (σε προστατευόμενη περιοχή), ωστόσο δεν υπήρξε  καμία αντίδραση από την Περιφερειακή Αρχή Ηπείρου.

Όπως ήδη έγραψε ο «Π.Λ.», βάσει των ευρημάτων και των στοιχείων της επιθεώρησης, βεβαιώθηκαν παραβάσεις για τις οποίες επιβλήθηκε στην Περιφέρεια Ηπείρου διοικητικό πρόστιμο, καθώς και πλάνο διορθωτικών ενεργειών, βάσει του οποίου οφείλει να προβεί σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες για την πλήρη συμμόρφωσή του και εντός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος.

Το χρονικό περιθώριο που δίνουν οι Επιθεωρητές είναι έξι μήνες και οι ενέργειες αυτές περιγράφονται με λεπτομέρειες στην οριστική έκθεση ελέγχου. 

Παράλληλα, αποσαφηνίζεται πως αν στο διάστημα αυτό δεν υποβληθεί δήλωση συμμόρφωσης από την πλευρά της Περιφέρειας ή διαπιστωθεί από αυτοψία και έλεγχο ότι οι ενέργειες δεν έγιναν, θα επιβληθούν νέες κυρώσεις! 

Οι δυο παραβάσεις 

Σύμφωνα με το «epiruspost.gr», η Οριστική Έκθεση Ελέγχου περιγράφει αναλυτικά το πλαίσιο των διορθωτικών κινήσεων στις οποίες υποχρεούται η Περιφέρεια Ηπείρου να προβεί, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι ενέργειες αυτές δεν αίρουν τις διαπιστωμένες παραβάσεις ούτε απαλλάσσουν από τυχόν ποινικές ή αστικές ευθύνες.

Η πρώτη παράβαση αφορά την εκτέλεση έργων οδοποιίας συνολικού μήκους 2.940 μέτρων, εκ των οποίων τα 2.560 μέτρα αφορούν εκσυγχρονισμό και επέκταση προϋπάρχουσας οδού και τα 380 μέτρα διάνοιξη νέας οδού, εντός δασικής έκτασης και αλπικής ζώνης, στην προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 «Κορυφές όρους Γράμμος» (κωδικός GR1320002).

Σύμφωνα με τα πορίσματα της αυτοψίας, το έργο εκτελέστηκε χωρίς περιβαλλοντική άδεια και χωρίς την υποβολή Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης, όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία για έργα που χωροθετούνται εξ ολοκλήρου εντός προστατευόμενων περιοχών. Οι επιθεωρητές απορρίπτουν τα επιχειρήματα της Περιφέρειας, επισημαίνοντας ότι η οδός είχε ουσιαστικά απωλέσει τα χαρακτηριστικά της ήδη από το 1959 και είχε μετατραπεί σε μονοπάτι, γεγονός που καθιστά τις παρεμβάσεις νέο έργο και όχι απλή συντήρηση. Η παράβαση αξιολογείται ως «μέτριας σοβαρότητας», ωστόσο επισημαίνεται ότι δεν προβλέπεται εκ των υστέρων περιβαλλοντική αδειοδότηση και, ως εκ τούτου, δεν τίθεται Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών για το συγκεκριμένο σκέλος.

Η δεύτερη και σοβαρότερη παράβαση αφορά την περιβαλλοντική υποβάθμιση της προστατευόμενης περιοχής Natura 2000, με αλλοίωση του αναγλύφου, καταστροφή βλάστησης και διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας της αλπικής ζώνης.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι παρεμβάσεις προκάλεσαν εκτοπισμό ζώνης βλάστησης έκτασης περίπου 8.760 τετραγωνικών μέτρων, σε προστατευόμενο οικότοπο προτεραιότητας (6230 – χλοώδεις διαπλάσεις με Nardus), καθώς και κατακερματισμό φυσικού οικοσυστήματος. Οι εργασίες περιλάμβαναν εκβραχισμούς, απομάκρυνση καταπτώσεων, προσχώσεων και βλάστησης, με σημαντικές επιπτώσεις στη σπάνια και εύθραυστη βιοποικιλότητα της περιοχής.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι το έργο χωροθετείται εντός ενδιαιτημάτων προστατευόμενων ειδών, όπως το λεπιδόπτερο Parnassius apollo και το αγριόγιδο (Rupicapra rupicapra), για τα οποία έχουν θεσμοθετηθεί Εθνικά Σχέδια Δράσης στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE.

Υψηλής οικολογικής αξίας

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν σε περιοχή ιδιαίτερα υψηλής οικολογικής και αισθητικής αξίας, η οποία: βρίσκεται εντός Ειδικής Ζώνης Διατήρησης και Ζώνης Ειδικής Προστασίας, γειτνιάζει με το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου, περιλαμβάνει τις πηγές του ποταμού Αλιάκμονα, εντάσσεται σε Καταφύγιο Άγριας Ζωής και έχει χαρακτηριστεί πρόσφατα ως Περιοχή Άνευ Δρόμων από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.