Τι είναι, όμως, ο ιός του Δυτικού Νείλου, πώς μεταδίδεται, ποια συμπτώματα πρέπει να μας κινητοποιήσουν και ποια μέτρα μπορούμε να λάβουμε για να προστατευτούμε; Ο γιατρός Γιάννης Τσόδουλος παρουσιάζει αναλυτικά τα χαρακτηριστικά της λοίμωξης, τις πιθανές επιπλοκές της, καθώς και τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης και προστασίας από τα κουνούπια:

- Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται από το κουνούπι culex pipiens. Tα κύρια συμπτώματα αφορούν: πυρετό, κεφαλαλγία, κόπωση, περιστασιακά εμφάνιση εξανθήματος και λεμφαδενοπάθεια. Η κύρια αντιμετώπισή του περιλαμβάνει την πρόληψη δηλαδή τον έλεγχο των κουνουπιών. Προς το παρόν δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για τον άνθρωπο. Μεταδίδεται μέσω τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών και όχι από άνθρωπο σε άνθρωπο. Περίπου 20% εμφανίζουν ήπια συμπτώματα γριπώδους συνδρομής και λιγότεροι παρουσιάζουν σοβαρότερες εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα, κυρίως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα, οξεία χαλαρή παράλυση. Οι πιο σοβαρές εκδηλώσεις εμφανίζονται σε ηλικιωμένα άτομα και ανοσοκατασταλμένους ασθενείς.  

Η ενημέρωση του κοινού για την προστασία από τα κουνούπια  αποτελούν διεθνώς τα σημαντικότερα μέτρα για την πρόληψη της νόσου. Τα κουνούπια μολύνονται όταν τρέφονται από μολυσμένα πτηνά, διότι αυτά φιλοξενούν στο σώμα τους τον ιό όπως και τα κουνούπια.

Κλινικά συμπτώματα και σημεία λοίμωξης ήπιας μορφής από τον ιό αποτελούν: Πυρετός, Κεφαλαλγία, Κακουχία, Κηλιδοβλατιδώδες εξάνθημα στον κορμό, Διόγκωση λεμφαδένων, Οπισθοβολβικός πόνος.

Όταν προσβάλλεται το κεντρικό νευρικό σύστημα, οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα εγκεφαλίτιδας ή και άσηπτης μηνιγγίτιδας, με εικόνα παρόμοια με αυτή που προκαλείται από άλλους ιούς. Η εγκεφαλίτιδα είναι η σοβαρότερη μορφή επιπλοκής από το κεντρικό νευρικό σύστημα και εκδηλώνεται με πυρετό, κεφαλαλγία, διαταραχή του επιπέδου συνείδησης από λήθαργο έως κώμα. Μπορεί επίσης να συνοδεύεται από εστιακά νευρολογικά ευρήματα, όπως πάρεση (παράλυση) περιφερικών νεύρων ή κρανιακών συζυγιών. Τρόμος, διαταραχές βάδισης και άλλες κινητικές διαταραχές. Η μέση ηλικία των ασθενών που εμφανίζουν εγκεφαλίτιδα κυμαίνεται μεταξύ 62- 65 ετών, ενώ η μέση ηλικία θανάτου μεταξύ 78-85 ετών.

Θεραπευτική αντιμετώπιση. Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη λοίμωξη του ιού. Η θεραπεία είναι υποστηρικτική και δεν υπάρχουν ειδικά αντιϊκά φάρμακα, ούτε διαθέσιμο εμβόλιο.

Μέτρα πρόληψης και προστασίας από τα κουνούπια. Αντικουνουπικά πλέγματα (σήτες) που εμποδίζουν τη δίοδο των κουνουπιών στα ανοίγματα των σπιτιών (παράθυρα, φεγγίτες, αεραγωγοί τζακιών). Χρήση εντομοκτόνων στον αέρα περιέχοντα περμεθρίνη, όπως τα αεροζόλ ταμπλέτες φιδάκια κλπ. Χρήση κουνουπιέρας σε περιοχές με μεγάλη πυκνότητα κουνουπιών. Απομάκρυνση στάσιμου νερού, παλιά λάστιχα υδρορροές, Χρήση ανεμιστήρων ή κλιματιστικών. Ο δροσερός αέρας μειώνει τη δραστηριότητα των κουνουπιών, αλλά δεν τα σκοτώνει. Κούρεμα γρασιδιού, θάμνων και φυλλωσιών. Χρήση λαμπτήρων κίτρινου φωτισμού γιατί προσελκύουν λιγότερο τα  κουνούπια.

Ο ιός καταστρέφεται από το ηλιακό φως, τη θερμότητα και σε συνθήκες ξηρασίας.