Μια ακόμη προσπάθεια να κρατηθούν ζωντανά τα χωριά και κυρίως να στηριχθούν οι νέοι άνθρωποι που επιλέγουν να παραμείνουν στον τόπο τους, κάνει ο Δήμος Βορείων Τζουμέρκων, θεσπίζοντας εφάπαξ οικονομική ενίσχυση ύψους 3.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται ή υιοθετείται σε βρεφική ηλικία.

Η σχετική απόφαση ελήφθη ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο και αποκτά ιδιαίτερη σημασία για έναν από τους πλέον ορεινούς Δήμους της Ηπείρου, όπου το δημογραφικό, η γήρανση του πληθυσμού και η σταδιακή αποδυνάμωση μικρών κοινοτήτων αποτελούν ζητήματα επιβίωσης.

Η δυνατότητα παρέχεται από τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος επιτρέπει στους Δήμους να χορηγούν εφάπαξ χρηματικό βοήθημα έως 3.000 ευρώ ανά τέκνο σε μόνιμους κατοίκους και δημότες, με τα ειδικότερα κριτήρια να καθορίζονται από τα Δημοτικά Συμβούλια.

«Καίει» το δημογραφικό!

Το γεγονός ότι ορεινοί και μικροί Δήμοι φτάνουν πλέον να βάζουν βαθιά το χέρι στους περιορισμένους προϋπολογισμούς τους και να προσφέρουν οικονομικά κίνητρα για να γεννηθεί ένα παιδί, λέει πολλά για το μέγεθος του προβλήματος. Δεν είναι ασφαλώς οι 3.000 ευρώ που θα ανατρέψουν την υπογεννητικότητα. Ούτε μπορεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση να υποκαταστήσει μια ολοκληρωμένη εθνική δημογραφική πολιτική.

Οι αποφάσεις αυτές, όμως, αποτυπώνουν την πίεση που αισθάνονται οι Δήμοι της περιφέρειας. Όταν κλείνουν σχολεία, οι νέοι φεύγουν, οι υπηρεσίες απομακρύνονται και η απόσταση από υγεία, εργασία και βασικές υποδομές γίνεται καθημερινό άγχος, οι δήμαρχοι προσπαθούν με όσα μέσα διαθέτουν να κρατήσουν όρθιες τις τοπικές κοινωνίες.

Το ζητούμενο είναι τέτοιες κινήσεις να μη μείνουν μοναχικές προσπάθειες των Δήμων. Το δημογραφικό της ορεινής και ημιορεινής Ελλάδας απαιτεί σταθερή κρατική πολιτική, δουλειές, σχολεία, υγεία, συγκοινωνίες και πραγματικά κίνητρα εγκατάστασης. Γιατί ένα χωριό ή μικρός Δήμος δεν σώζεται μόνο όταν γεννηθεί ένα παιδί, σώζεται κι όταν αυτό το παιδί μπορεί και να μεγαλώσει εκεί.

Βαρύ το κόστος…

Στα Βόρεια Τζουμέρκα, πάντως, η απόφαση δεν συνδέεται μόνο με το δημογραφικό. Η καθημερινότητα μιας νέας οικογένειας στον ορεινό χώρο έχει πρόσθετα κόστη: μεγάλες αποστάσεις από τα Γιάννενα και τις υγειονομικές δομές, συχνές μετακινήσεις για την παρακολούθηση μητέρας και βρέφους, αυξημένα έξοδα θέρμανσης και συνολικά δυσκολότερη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες. Ο Δήμος επιχειρεί, έτσι, να προσφέρει μια πρώτη οικονομική «ανάσα» σε οικογένειες που αποφασίζουν να δημιουργήσουν το μέλλον τους στα χωριά του.

Ποιοι θα παίρνουν τα 3.000 ευρώ

Για τη χορήγηση του βοηθήματος τίθενται συγκεκριμένα κριτήρια. Τουλάχιστον ένας από τους δύο γονείς ή ο μονογονέας θα πρέπει να είναι αποδεδειγμένα μόνιμος κάτοικος του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων επί τουλάχιστον δύο συνεχόμενα χρόνια πριν από το έτος γέννησης, ενώ το παιδί θα πρέπει να εγγράφεται στο Δημοτολόγιο του Δήμου.

Το ανώτατο συνολικό οικογενειακό εισόδημα ορίζεται στις 40.000 ευρώ για έγγαμο ζευγάρι ή ζευγάρι με σύμφωνο συμβίωσης και αυξάνεται κατά 3.000 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο παιδί. Για τις μονογονεϊκές οικογένειες το όριο διαμορφώνεται στις 18.000 ευρώ.

Η αίτηση θα πρέπει να υποβάλλεται μέσα σε έξι μήνες από τη γέννηση, μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά.

Και άλλοι Δήμοι της Ηπείρου

Τα Βόρεια Τζουμέρκα δεν αποτελούν τη μοναδική περίπτωση στην Ήπειρο. Ο Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη στην Άρτα αποφάσισε επίσης ομόφωνα τη χορήγηση εφάπαξ βοηθήματος 3.000 ευρώ για κάθε γέννηση παιδιού, αξιοποιώντας τη νέα δυνατότητα της νομοθεσίας.

Νωρίτερα, ο Δήμος Σουλίου είχε αποφασίσει τη χορήγηση επιδόματος 1.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται από την 1η Ιανουαρίου 2026, με στόχο να ενισχυθούν οι οικογένειες και να περιοριστεί η πληθυσμιακή αποδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων.

Η τάση δείχνει πως το δημογραφικό περνά πλέον με ιδιαίτερη ένταση και στην ατζέντα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

«Κάθε νέο παιδί είναι ελπίδα»

Ο Δήμαρχος Βορείων Τζουμέρκων Νίκος Βαΐτσης χαρακτηρίζει τη δημογραφική πρόκληση ως μία από τις σημαντικότερες για έναν ορεινό Δήμο, επισημαίνοντας πως κάθε παιδί που γεννιέται σημαίνει μία οικογένεια που συνεχίζει να ζει στον τόπο και ένα χωριό που διατηρεί ζωή.

Αναγνωρίζει, παράλληλα, ότι ένα οικονομικό βοήθημα δεν μπορεί από μόνο του να λύσει το δημογραφικό, αποτελεί όμως μία παρέμβαση που βρίσκεται στις δυνατότητες της Αυτοδιοίκησης.