Tην ανάγκη αποκατάστασης της συνδεσιμότητας και της ελεύθερης ροής των ελληνικών ποταμών, αλλά και τη συστηματική προσπάθεια που πραγματοποιεί τα τελευταία χρόνια ώστε η απομάκρυνση παρωχημένων εμποδίων να γίνει πραγματικότητα και στην Ελλάδα αναδεικνύει o μη κερδοσκοπικός οργανισμός «Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο» με αφορμή τη σημερινή Ημέρα Απομάκρυνσης Φραγμών από Ποταμούς που γιορτάζεται για δεύτερη χρονιά.

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του, παρόλο που η χώρα δεν έχει ως τώρα προχωρήσει σε καμία καθαίρεση φραγμού, βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στο μεγάλο βήμα, να περάσει δηλαδή από την καταγραφή και την επιστημονική τεκμηρίωση στην πράξη.

«Ένας φραγμός δεν σταματά μόνο το νερό. Διακόπτει τη φυσική συνέχεια ενός ποταμού, εμποδίζει τη μετακίνηση ψαριών και άλλων υδρόβιων οργανισμών, απομονώνει ενδιαιτήματα και επηρεάζει τη φυσική μεταφορά ιζημάτων, τη θερμοκρασία και την ποιότητα του νερού. H υποβάθμιση των ποταμών, σε συνδυασμό με την κλιματική κρίση, φέρνει στο προσκήνιο μεγαλύτερες προκλήσεις και για τον άνθρωπο: λιγότερο διαθέσιμο νερό, εντονότερα πλημμυρικά φαινόμενα, ανάγκη διασφάλισης της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινοτήτων», τονίζει το Ινστιτούτο.

Στην Ελλάδα, όπως αναφέρει, η πραγματική έκταση του κατακερματισμού των ποταμών παραμένει σε μεγάλο βαθμό αθέατη, με σχετική επιστημονική μελέτη να εκτιμά ότι στη χώρα μας υπάρχουν περίπου 22.500 τεχνητά εμπόδια. Το Ινστιτούτο συνδέει τη χαρτογράφηση των εμποδίων με την επιστημονική έρευνα, την τεχνική προετοιμασία και τη συνηγορία για την αποκατάσταση της ελεύθερης ροής των ελληνικών ποταμών.

Ο Σαραντάπορος

Στο πλαίσιο αυτό, στον ποταμό Σαραντάπορο, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά συστηματική καταγραφή των τεχνητών εμποδίων σε ολόκληρο το υδρογραφικό δίκτυο, μέσω του έργου MapStream. Χαρτογραφήθηκαν πάνω από 200 εμπόδια, δημιουργώντας την απαραίτητη βάση γνώσης για τα επόμενα βήματα. Επί του παρόντος, εκπονείται ολοκληρωμένη υδρολογική και υδραυλική μελέτη του Σαραντάπορου από το ΕΜΠ, σε συνεργασία με το MedINA και με χρηματοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ. Στόχος είναι να δημιουργηθεί η επιστημονική βάση που απαιτείται για την απομάκρυνση τεχνητών εμποδίων και την αποκατάσταση της ροής και συνδεσιμότητας του ποταμού.