Η τεχνολογία υπόσχεται καλύτερη παρακολούθηση των ζώων και αποτελεσματικότερη διαχείριση της παραγωγής! Περιλαίμια συλλογής δεδομένων, κάμερες και γυαλιά επαυξημένης πραγματικότητας… επιστρατεύονται σε κτηνοτροφικές μονάδες των Ιωαννίνων, στο πλαίσιο του έργου «ΠΟΙΜΕΝΑΣ». Το ζητούμενο, όμως, είναι τριπλό: Ποιος θα εκπαιδεύσει τους παραγωγούς στη χρήση των νέων τεχνολογιών, ποιος θα διασφαλίσει ότι θα υπάρχουν κοπάδια και νέοι κτηνοτρόφοι για να τις αξιοποιήσουν και ποιος θα καλύψει το κόστος του ψηφιακού εκσυγχρονισμού των μονάδων;

Πιλοτική χρήση ΤΝ

Η πιλοτική εγκατάσταση πραγματοποιήθηκε πρόσφατα σε τέσσερις μονάδες μελών του Γενικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Ιωαννίνων «ΕΝΩΣΗ αγροτών», στις τοπικές κοινότητες Λογγάδων, Πετσαλίου και Ροδοτοπίου, από καθηγητές και ερευνητές του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, σε συνεργασία με τον Συνεταιρισμό.

Οι παραγωγοί δοκίμασαν τα γυαλιά επαυξημένης πραγματικότητας, σαρώνοντας κωδικούς QR, και παρακολούθησαν σε πραγματικό χρόνο τις κινήσεις των ζώων. Παράλληλα, περιλαίμια σε επιλεγμένα ζώα συλλέγουν δεδομένα κίνησης, από τα οποία μπορούν να προκύψουν, με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, πληροφορίες για την ευζωία τους.

Ο καθηγητής Παναγιώτης Σαρηγιαννίδης συνέδεσε τις σύγχρονες τεχνολογίες με την ανταγωνιστικότητα, την αποδοτικότητα και τις βιώσιμες πρακτικές. Ο αναπληρωτής καθηγητής Θωμάς Λάγκας υπογράμμισε τη συμβολή του έργου στην περιβαλλοντικά υπεύθυνη διαχείριση, ενώ ο Γενικός Διευθυντής της «ΕΝΩΣΗΣ αγροτών» Δημήτρης Τασιούλας έθεσε ως στόχους την προστασία της υγείας των ζώων, τη μείωση του κόστους και τη στήριξη των κτηνοτρόφων.

Ο κίνδυνος για τους μικρούς

Στην Ήπειρο, όπου η συζήτηση παραμένει ακόμη στα αυτονόητα της επιβίωσης του πρωτογενούς τομέα, η μετάβαση αυτή κάθε άλλο παρά εύκολη είναι. Πώς θα εξασφαλίσει ο μικρός κτηνοτρόφος χρήματα για εξοπλισμό και πρόσβαση στην απαραίτητη εκπαίδευση; Χωρίς στοχευμένη στήριξη και πολιτικές, οι μεγάλες κτηνοτροφικές επιχειρήσεις θα μπορούν να διευρύνουν το προβάδισμά τους, αξιοποιώντας τις νέες δυνατότητες, αφήνοντας ακόμη πιο πίσω τους μικρούς παραγωγούς.

Πρώτα οι προϋποθέσεις

Η πρωτοβουλία έχει πράγματι μεγάλο ενδιαφέρον, αλλά η επιτυχημένη δοκιμή δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με καθημερινή αξιοποίηση. Θα πρέπει να υπάρξουν οργανωμένη εκπαίδευση, διαρκής τεχνική υποστήριξη και προσιτό κόστος. Ο κτηνοτρόφος χρειάζεται να κατανοεί τις πληροφορίες που λαμβάνει και να μπορεί να τις μετατρέπει σε χρήσιμες αποφάσεις στην καθημερινότητά του.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια βαθύτερη αγωνία, με ποιους νέους ανθρώπους και με ποιο ζωικό κεφάλαιο θα προχωρήσει αυτή η μετάβαση; Η φθίνουσα πορεία της κτηνοτροφίας δεν αναστρέφεται μόνο με νέο ψηφιακό εξοπλισμό. Χρειάζονται όροι που θα επιτρέπουν στον παραγωγό να παραμένει στο επάγγελμα και στον νέο να επιλέγει να εισέλθει σε αυτό. 

Η τεχνολογική αναβάθμιση, επομένως, πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστική στήριξη της παραγωγής, ώστε η καινοτομία να βρει πεδίο εφαρμογής σε έναν κλάδο που θα έχει προοπτική και συνέχεια.