Με εκδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα τιμήθηκε χθες η Ημέρα Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, ενώ η Βουλή αφιέρωσε επετειακή συνεδρίαση με αναφορά στα θύματα των διωγμών και του ξεριζωμού, τηρώντας ενός λεπτού σιγή.
Στα Γιάννενα η ημέρα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ιστορία της μικρασιατικής προσφυγιάς παραμένει ζωντανή στα πρώτα προσφυγοχώρια του Λεκανοπεδίου, την Ανατολή, την Μπάφρα και τη Νεοκαισάρεια.
Η επέτειος της Ανατολής
Την διαδρομή από τις προσφυγικές ρίζες μέχρι τη σημερινή Ανατολή, υπενθύμισαν οι χθεσινές εκδηλώσεις για την επέτειο ίδρυσης της Κοινότητας στο παλιό Δημαρχείο.
Ο δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, ο οποίος έδωσε το «παρών», σημείωσε σε ανάρτησή του ότι η Ανατολή είναι σήμερα «ένα ζωντανό και δυναμικό κομμάτι του Δήμου Ιωαννιτών», με τη δική της ταυτότητα και διαδρομή, προσθέτοντας: «Με σεβασμό στην ιστορία της και με το βλέμμα στο μέλλον, συνεχίζουμε μαζί».
Στον διπλό συμβολισμό της ημέρας αναφέρθηκε και η βουλευτής Ιωαννίνων Μαρία Κεφάλα, συνδέοντας τη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας με την ίδρυση της Ανατολής, του τόπου όπου, όπως σημειώνει, γεννήθηκε και ζει.
Στην Μπάφρα την Κυριακή
Οι εκδηλώσεις μνήμης συνεχίζονται την ερχόμενη Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου στην Μπάφρα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, στις 10 το πρωί θα τελεστεί δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Μπάφρας και στις 10.30 π.μ. θα ακολουθήσει κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο Αλησμόνητων Πατρίδων Ποντίων - Καππαδοκών, στην πλατεία του χωριού. Στις 11 π.μ. θα ακολουθήσουν χαιρετισμοί επισήμων και ομιλία από τον Αλέξανδρο Γεωργιάδη, ενώ μετά το πέρας της εκδήλωσης θα πραγματοποιηθεί μικρή δεξίωση στον χώρο.
Από τον ξεριζωμό στη δημιουργία της Ανατολής
Τη σύνδεση της επετείου με την τοπική προσφυγική ιστορία αναδεικνύει η Αδελφότητα Ποντίων & Μικρασιατών Ηπείρου, η οποία, σε ανάρτησή της με αφορμή την ημέρα, καταγράφει τη διαδρομή της Ανατολής Ιωαννίνων «από τον ξεριζωμό του 1922 στη δημιουργία μιας νέας πατρίδας».
Όπως αναφέρει, τον Φεβρουάριο του 1924 έφτασαν στην περιοχή οι πρώτοι κάτοικοι του Γενίερ και στη συνέχεια εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τη Σαφράμπολη, την Κερασούντα, τα Κοτύωρα, την Αργυρούπολη και το Τοκάτ, αλλά και οικογένειες από το Σουχούμ της Γεωργίας, το Καρς και το Νοβοροσίσκ. Οι νέοι κάτοικοι έφεραν μαζί τους τις μνήμες, τις παραδόσεις, τα ήθη και τον πολιτισμό των πατρογονικών τους τόπων.
Σημαντικό ορόσημο για τη νέα κοινότητα υπήρξε η 14η Σεπτεμβρίου 1925, όταν έγιναν τα εγκαίνια του προσφυγικού συνοικισμού του Αγίου Ιωάννη της Μπουνίλας. Επτά χρόνια αργότερα, στις 14 Σεπτεμβρίου 1932, θεμελιώθηκε το παλιό πέτρινο σχολείο, το οποίο άνοιξε το 1935 για να υποδεχθεί τους μαθητές, στην πλειονότητά τους παιδιά προσφύγων.
Σύμφωνα με την ιστορική αναδρομή της Αδελφότητας, οι πρώτοι κάτοικοι έδωσαν στη νέα τους κοινότητα το όνομα «Ανατολή», ως αναφορά στη γενέθλια γη που είχαν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν.
Η Πρέβεζα τιμά θύματα και ξεριζωμένους…
Η επέτειος είχε τη δική της απήχηση και στην Πρέβεζα. Με αφορμή τη 14η Σεπτεμβρίου, η Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης απέτισε φόρο τιμής στα θύματα των διωγμών και του ξεριζωμού, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης.
Στην ανακοίνωσή της αναφέρεται στη Μικρασιατική Καταστροφή και στις συνέπειές της για τον Ελληνισμό της Μικράς Ασίας, επισημαίνοντας ότι κοινότητες με μακραίωνη ελληνική παρουσία ερημώθηκαν και εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Πρέβεζα ως μία από τις περιοχές που υποδέχθηκαν Μικρασιάτες πρόσφυγες. Όπως τονίζεται, οι άνθρωποι που έφτασαν εκεί δεν μετέφεραν μόνο την εμπειρία της απώλειας, αλλά μαζί τους έφεραν την ιστορία, τις παραδόσεις, τη μουσική, την πίστη, τα έθιμα και τις αξίες τους, συμβάλλοντας στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή.
Η επετειακή αναφορά στη Βουλή
Την Ημέρα Εθνικής Μνήμης τίμησε χθες και η Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων, με επετειακή αναφορά που ολοκληρώθηκε με την τήρηση ενός λεπτού σιγής. Ο αντιπρόεδρος της Βουλής Γεώργιος Γεωργαντάς χαρακτήρισε τη 14η Σεπτεμβρίου ημέρα «μνήμης, δικαιοσύνης και ιστορικής συνείδησης», υπογραμμίζοντας ότι η μνήμη «δεν στρέφεται εναντίον κανενός λαού, αλλά ενάντια στη λήθη και την αδικία».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε, τέλος, στη συμβολή των προσφύγων στη νέα τους πατρίδα, επισημαίνοντας ότι με την εργατικότητα και το ήθος τους συνέβαλαν καθοριστικά στην οικονομική, κοινωνική και πνευματική ανασυγκρότηση της Ελλάδας.