Όλο και πιο κοντά στα ελληνικά σύνορα πλησιάζει η γρίπη των πτηνών, η σοβαρή αυτή νόσος, η οποία μπορεί να αποδειχθεί απειλή με πολύ αρνητικές συνέπειες για πτηνοτροφικές επιχειρήσεις και οικόσιτες εκτροφές πουλερικών.
Η ανησυχία μεγαλώνει και στην Ήπειρο, όπως εξάλλου σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα, καθώς το τελευταίο διάστημα καταγράφεται αυξημένος αριθμός κρουσμάτων υψηλής παθογονικότητας σε πτηνοτροφεία στη Βουλγαρία, ενώ πρόσφατα επιβεβαιώθηκε εστία της νόσου και σε οικόσιτη εκτροφή στην Αλβανία. Με αφορμή τα συμβάντα αυτά, η Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Ηπείρου συνιστά την τήρηση συγκεκριμένων προληπτικών μέτρων στις εκτροφές πουλερικών της περιοχής μας, προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα. Αντίστοιχες συστάσεις έχουν απευθύνει ήδη οι αρμόδιες Υπηρεσίες σε Μακεδονία και Θράκη.
Αυξημένος κίνδυνος
Για ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο μετάδοσης της γρίπης των πτηνών και στην περιοχή μας κάνει λόγο σε χθεσινή της ανακοίνωση η Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Ηπείρου/Τμήμα Υγείας Ζώων λόγω των αναμενόμενων χειμερινών μετακινήσεων των μεταναστευτικών ειδών της άγριας ορνιθοπανίδας προς τον Νότο. Σε ανακοίνωσή της τονίζει πως επιβάλλεται να τηρούνται μέτρα προστασίας όσον αφορά όλες τις εκτροφές πουλερικών, υπενθυμίζοντας ότι τα υγιή πτηνά μολύνονται είτε κατά την απευθείας επαφή με μολυσμένα, είτε ερχόμενα σε επαφή με μολυσμένα αντικείμενα (σκεύη, ρούχα, υποδήματα, νερό, στρωμνή, τροφές, κ.λπ.).
Μέτρα προστασίας
Αναφερόμενη στα μέτρα προστασίας έναντι της νόσου, η Διεύθυνση Κτηνιατρικής επισημαίνει πως απαγορεύεται η διατήρηση οικόσιτων πουλερικών σε μη περιφραγμένους χώρους, αλλά αυτά συνιστάται να διατηρούνται σε κλειστούς χώρους, τα ανοίγματα των οποίων πρέπει να καλύπτονται από κατάλληλα προστατευτικά καλύμματα (πχ σήτες, δίχτυα κ.α.) που θα αποκλείουν την επαφή των οικόσιτων πουλερικών με άγρια πτηνά. Παράλληλα, η χορήγηση νερού και τροφής τονίζει πως πρέπει να γίνεται σε κλειστό χώρο, που δεν είναι προσβάσιμος από άγρια πτηνά (πάπιες, χήνες, κύκνους, γλάρους κ.λπ.).
Σύμφωνα με την Υπηρεσία, σε περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των δύο χιλιομέτρων από υγροβιότοπους, (ποταμούς, λίμνες και κάθε είδους υδατοσυλλογές) απαγορεύεται η διατήρηση πουλερικών σε ανοιχτούς χώρους (προαύλια, αυλές, αγρούς κ.λπ.).
Ενημέρωση αρχών
Όσο για τα άτομα που ασχολούνται με τη φροντίδα των πουλερικών, αυτά πριν την είσοδο και την έξοδο από τον ορνιθώνα θα πρέπει να φροντίζουν για τον καθαρισμό και την απολύμανση των υποδημάτων τους (πλύσιμο με κοινό απορρυπαντικό και ψεκασμός με κοινά απολυμαντικά) και να μην αμελούν το πλύσιμο με σαπούνι και νερό των χεριών τους,
Τέλος, η Κτηνιατρική σημειώνει πως οι τυχόν εκτρεφόμενες πάπιες και χήνες των οικόσιτων εκτροφών πρέπει να διατηρούνται ξεχωριστά από άλλα είδη πουλερικών, ενώ σε περιπτώσεις που βρίσκονται πολλά νεκρά ή άρρωστα πουλερικά, οι κάτοχοί τους υποχρεούνται να ενημερώνουν αμέσως τις κτηνιατρικές αρχές και να προσκομίζουν σε αυτές τυχόν πρόσφατα θανόντα πτηνά για τη διενέργεια των απαραίτητων εξετάσεων.
Στη Βόρεια Ελλάδα
Τα αυξανόμενα κρούσματα γρίπης των πτηνών στη γειτονιά μας πλην, την Κτηνιατρικής Ηπείρου, έχουν θέσει σε συναγερμό και τις αντίστοιχες Υπηρεσίες στις Περιφέρειας της Βόρειας Ελλάδας.
Ήδη η Διεύθυνση Κτηνιατρικής Κεντρικής Μακεδονίας έχει επισημάνει το πρόβλημα που καταγράφεται σε Βουλγαρία και Αλβανία, αλλά και την αύξηση του αριθμού των θετικών στη νόσο άγριων πτηνών σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Νορβηγία, Δανία, Κύπρος κ.λπ.). Στο πλαίσιο αυτό, κάνει λόγο για ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο επανεμφάνισης της γρίπης νόσου και στη χώρα μας το προσεχές διάστημα, αναφέροντας ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ανά την υφήλιο αυξημένα περιστατικά μετάδοσης του ιού και σε θηλαστικά.
Σε αυξημένη επιφυλακή έχουν τεθεί και οι κτηνιατρικές αρχές σε Ανατολική Μακεδονία και Θράκη έπειτα από τα επιβεβαιωμένα κρούσματα υψηλής παθογονικότητας στη Βουλγαρία, ανακοινώνοντας έκτακτα μέτρα και σαφείς απαγορεύσεις για εκτροφείς, ταξιδιώτες και πολίτες.
Νόσος και μετάδοση
Η γρίπη των πτηνών είναι μία μεταδοτική ιογενής νόσος που προκαλείται από ιούς της γρίπης τύπου Α, με πιο γνωστά στελέχη τα H5N1 και H7N9. Προσβάλλει κυρίως άγρια και οικόσιτα πτηνά, αλλά μπορεί σπανιότερα να μεταδοθεί σε θηλαστικά και ανθρώπους.
Ο ιός της μεταδίδεται στα πτηνά άμεσα μέσω επαφής με μολυσμένα πτηνά, κυρίως μεταναστευτικά υδρόβια ή έμμεσα μέσω εκκρίσεων, περιττωμάτων, μολυσμένου νερού, τροφής και εξοπλισμού. Στον άνθρωπο και τα θηλαστικά η μετάδοση απαιτεί στενή επαφή με άρρωστα ή νεκρά ζώα και τις εκκρίσεις τους. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, πάντως, ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει πολύ χαμηλός, ενώ η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά σπάνια.
Τα συμπτώματα
Στα πτηνά η χαμηλής παθογονικότητας νόσος προκαλεί ήπια αναπνευστικά συμπτώματα και μείωση της ωοτοκίας. Από την άλλη, η υψηλής παθογονικότητας γρίπη προκαλεί αιφνίδιους θανάτους, έντονη δύσπνοια, οίδημα στο κεφάλι και κυάνωση στα λειριά. Στον άνθρωπο τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως δύο έως 10 ημέρες μετά την έκθεση. Περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, βήχα, πονόλαιμο, μυϊκούς πόνους, επιπεφυκίτιδα, γαστρεντερικές διαταραχές και, σε σοβαρές περιπτώσεις, πνευμονία.