Στην επικαιρότητα για μία ακόμη φορά έχει έρθει το πρόβλημα ερήμωσης της υπαίθρου, ιδιαίτερα των ακριτικών και ορεινών περιοχών όπως είναι μεγάλο τμήμα της Ηπείρου. Την αφορμή έδωσε το πρόγραμμα «Μετεγκατάσταση» του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. 

Στη διευρυμένη φάση του εντάσσονται και εννέα Δήμοι της Ηπείρου, επτά από την Π.Ε. Ιωαννίνων και δύο από την Θεσπρωτία κι αυτό είναι ένα θετικό καταρχήν βήμα. Αρκεί όμως η ενίσχυση των 10.000 ευρώ για να τονώσει πληθυσμιακά ορεινά και απομακρυσμένα χωριά; Ο «Π.Λ.» απευθύνθηκε σε πέντε Δημάρχους διατυπώνοντας το σχετικό ερώτημα. Κώστας Καψάλης (Πωγωνίου), Ανδρέας Παπασπύρου (Κόνιτσας) Γιώργος Σουκουβέλος (Ζαγορίου), Νίκος Βαΐτσης (Βορ. Τζουμέρκων) και Παρασκευάς Βλάχος (Φιλιατών) συμφωνούν ότι πρόκειται για ένα θετικό βήμα, προσθέτοντας ωστόσο ότι θα πρέπει η οικονομική ενίσχυση να συνδυαστεί και με άλλα κίνητρα για να πετύχει η προσπάθεια.

Υπάρχουν προϋποθέσεις

«Είναι μεν προς τη θετική κατεύθυνση αλλά δεν φτάνει μόνο η ενίσχυση των 10.000 ευρώ και οι φοροαπαλλαγές για να πάει κάποιος να μετοικήσει σε μία απόμακρη περιοχή», τονίζει ο Δήμαρχος Πωγωνίου Κώστας Καψάλης και προσθέτει: «Πρέπει αυτά να συνδυαστούν και με άλλα κίνητρα, αλλιώς το μέτρο θα περιοριστεί σε κάποιους συνταξιούχους που ούτως ή άλλως σχεδιάζουν να πάνε να ζήσουν στα χωριά τους».

Για να πάει μία οικογένεια στην ύπαιθρο απαιτούνται άλλες προϋποθέσεις, σύμφωνα με τον κ. Καψάλη. Ο ίδιος θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί βαρύτητα καταρχήν στον πρωτογενή τομέα που είναι η κύρια δραστηριότητα στα ορεινά του Νομού Ιωαννίνων και έπειτα να δοθούν κίνητρα σε επιχειρήσεις προκειμένου να φύγουν από το Λεκανοπέδιο Ιωαννίνων και να μεταφερθούν στην ύπαιθρο, ώστε να δημιουργηθούν και εκεί θέσεις εργασίας. Επίσης, υπενθυμίζει παλιότερες ρυθμίσεις, όπως οι ευνοϊκοί όροι για έκδοση οικοδομικών αδειών στα χωριά που πρέπει να επανέλθουν, ώστε να γίνει πιο εύκολη η συντήρηση σπιτιών, ενώ προτείνει να μειωθεί γενικότερα ο ΦΠΑ στις ακριτικές περιοχές. 

Και άλλα κίνητρα…

«Θέλω να είμαι αισιόδοξος, το κίνητρο των 10.000 ευρώ που έχει δοθεί αποτελεί ένα θετικό βήμα, αλλά από μόνο του δεν είναι ελκυστικό, ελπίζω όμως να διαψευστώ», αναφέρει ο Δήμαρχος Κόνιτσας Ανδρέας Παπασπύρου για το πρόγραμμα «Μετεγκατάσταση» και προσθέτει: «Δεν απομειώνω την πρωτοβουλία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, θεωρώ όμως ότι πρέπει να αυξηθεί το ποσό που θα προσφέρεται για μετεγκατάσταση στην ύπαιθρο και παράλληλα να δοθούν και άλλα συμπληρωματικά κίνητρα για να παρακινήσουν ανθρώπους προκειμένου να κάνουν το άλμα και να έρθουν για διαμονή σε μία ακριτική περιοχή».

Τι είδους κίνητρα μπορούν να είναι αυτά; Ο ίδιος κάνει λόγο ενδεικτικά για θέσπιση δανείων με ευνοϊκούς όρους για όσους προτίθενται να δημιουργήσουν μόνιμη κατοικία σε κάποιο χωριό, αλλά και για την καθιέρωση κινήτρων όπως μειωμένου ΦΠΑ για επιχειρήσεις που θα αποφασίσουν να μεταφέρουν την έδρα τους στην ύπαιθρο. 

Ανέτοιμοι οι Δήμοι

Θετικό μέτρο χαρακτηρίζει και ο Δήμαρχος Ζαγορίου Γιώργος Σουκουβέλος την οικονομική ενίσχυση των 10.000 ευρώ για μετεγκατάσταση πολιτών σε περιοχές με έντονα δημογραφικά προβλήματα, θεωρεί όμως πως δεν μπορεί από μόνο του να λύσει το πρόβλημα ερήμωσης της υπαίθρου. «Δεν υπάρχουν τα κτίρια όπου θα μπορούσαν να μείνουν όσοι αποφασίσουν να εγκατασταθούν μόνιμα σε χωριά, οι περισσότεροι Δήμοι είναι ανέτοιμοι, ενώ απαιτούνται και άλλες προϋποθέσεις, όπως το να βρουν οι ενδιαφερόμενοι εργασία. Αυτό είναι κάτι που σήμερα είναι δύσκολο σε ορεινούς Δήμους όπως οι δικοί μας», τονίζει με έμφαση. Προσθέτει δε πως πρέπει να δοθούν και άλλα κίνητρα για να μην ερημώσει εντελώς η ύπαιθρος και φυσικά να βελτιωθούν οι υποδομές της.

Βαθύτερο το πρόβλημα

Πιο αυστηρός εμφανίζεται ο Δήμαρχος Βορείων Τζουμέρκων Νίκος Βαΐτσης, χαρακτηρίζοντας την οικονομική ενίσχυση των 10.000 ευρώ για μετεγκατάσταση ως ημίμετρο, το οποίο δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα ερημοποίησης της υπαίθρου που είναι βαθύτερο, όπως αναφέρει.

«Ορισμένοι θα κοιτάξουν πώς να αρπάξουν αυτά τα χρήματα και ουσιαστικά δεν θα μείνουν ποτέ μόνιμα σε κάποιο χωριό. Πάντα έτσι γινόταν», αναφέρει με έμφαση και προτείνει κι αυτός να ενισχυθεί το συγκεκριμένο πρόγραμμα και με γενναία φορολογικά κίνητρα για όσους το σκέφτονται να μετακομίσουν στην ύπαιθρο. «Έχω προτείνει να φτιάξουμε εργατικές κατοικίες σε χωριά προκειμένου να μείνουν όσοι επιθυμούν να επιστρέψουν, γιατί δεν υπάρχουν σπίτια για ενοικίαση. Το ίδιο μπορεί να γίνει και σε άλλους ορεινούς και ακριτικούς Δήμους. Σε κάθε χωριό να γίνουν δέκα σπίτια και να παραχωρηθούν σε οικογένειες», τονίζει χαρακτηριστικά ο κ. Βαΐτσης. 

Παράλληλα, ζητάει να πραγματοποιηθεί μία ευρεία σύσκεψη δημάρχων, βουλευτών και της αρμόδιας Υπουργού, προκειμένου να συζητηθεί σφαιρικά το θέμα.

Με θέσεις εργασίας…

Ένας από τους ακριτικούς Δήμους της Ηπείρου είναι και αυτός των Φιλιατών, με τον Δήμαρχο Παρασκευά Βλάχο να εμφανίζεται καταρχήν ικανοποιημένος για το γεγονός ότι εντάχθηκε στο «Μετεγκατάσταση» και η δική του περιοχή. 

Έχει όμως και αυτός παρατηρήσεις να καταθέσει. «Το πρόγραμμα είναι θετικό, αλλά δεν αρκεί. Θα πρέπει να εξασφαλιστούν και θέσεις εργασίας για να πειστούν οικογένειες να εγκατασταθούν σε ακριτικές περιοχής και για να γίνει αυτό πρέπει να ενισχυθεί ο πρωτογενής τομέας, ο οποίος είναι για μας οι ιχθυοκαλλιέργειες», σημειώνει με έμφαση. Ο κ. Βλάχος κάνει γνωστό ότι δέχεται ήδη τηλεφωνήματα από πολίτες που ρωτούν για τα κριτήρια ένταξης στο πρόγραμμα «Μετεγκατάσταση», όμως οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι είναι συνταξιούχοι. «Το βασικότερο για μας είναι να επιστρέψουν στην περιοχή μας νέοι άνθρωποι, αλλά αυτοί θέλουν εργασία για να το αποφασίσουν», τονίζει. 

Για τους Φιλιάτες το κλείσιμο του τοπικού στρατιωτικού τάγματος είχε αρνητικές επιπτώσεις, με τον Δήμο να αναμένει τη δημιουργία του καταστήματος κράτησης που έχει ανακοινωθεί ώστε να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας.