Η συνέντευξη

Κύριε Ρόρρη, τι σημαίνει για εσάς η συνάντηση των έργων σας με εκείνα του δασκάλου σας Παναγιώτη Τέτση στην Πινακοθήκη Αβέρωφ; Πώς νιώσατε όταν την αντικρίσατε ολοκληρωμένη;

Η πρόταση της Τατιάνας Αβέρωφ ήταν πολύ τιμητική. Αργεί, όμως, κανείς να συνειδητοποιήσει ότι οι άλλοι τον θεωρούν άξιο να εκτεθούν τα έργα του δίπλα σε εκείνα του δασκάλου του. Τον δάσκαλό μας τον έχουμε πάντοτε στο μυαλό μας ως δάσκαλο. Με τον Παναγιώτη Τέτση γίναμε πολύ φίλοι, αλλά παρέμενε η διαφορά ηλικίας και ιδιότητας: εκείνος ήταν καθηγητής στην Καλών Τεχνών, ένας καταξιωμένος ζωγράφος κι εγώ απλά μαθητής του. Ένιωσα ιδιαίτερη τιμή για την πραγματοποίηση αυτής της έκθεσης και ταυτόχρονα ανακούφιση. Αισθάνθηκα ότι είχα προχωρήσει και μπορούσαμε πλέον να βρισκόμαστε σε μια ισότιμη συνομιλία. Διαφορετικά, μια έκθεση όπου ο μαθητής θα έδειχνε απλώς τις αδυναμίες και τους δισταγμούς του δεν θα είχε νόημα. Έχουν περάσει, άλλωστε, σαράντα χρόνια από τη μαθητεία μου.

Ποια σχέση έχετε διαμορφώσει με το Μέτσοβο και ειδικά με την Πινακοθήκη Αβέρωφ;

Αγαπώ πάρα πολύ το Μέτσοβο και μέσα από αυτό αγάπησα την Ήπειρο και τα Γιάννενα. Μπορεί να μη ζωγραφίζω τοπία, αλλά το κάλλος του τοπίου με συγκινεί αφάνταστα. Τα βουνά γύρω από το Μέτσοβο είναι καταπληκτικά. Είναι μια Ελλάδα που δεν προβάλλεται τόσο συχνά όσο η νησιωτική και η θαλασσινή. Με την Πινακοθήκη συνδέομαι από το 1996, όταν με κάλεσαν σε μια ομαδική έκθεση. Ακολούθησαν και άλλες συμμετοχές, καθώς και η τιμητική πρόταση να ζωγραφίσω το ολόσωμο πορτρέτο του Ευάγγελου Αβέρωφ. Είναι ένας πολύ φιλόξενος χώρος για μένα. Προσωπικά, μετά την Εθνική Πινακοθήκη, τη θεωρώ τη σπουδαιότερη πινακοθήκη νεοελληνικής τέχνης. Θα έπρεπε να αποτελεί καύχημα ολόκληρου του νομού Ιωαννίνων.

Ο τίτλος της έκθεσης είναι «Από Φως κι από Χώμα». Τι σημαίνουν για εσάς αυτές οι δύο λέξεις και πως συνδέονται με τη δική σας ζωγραφική;

Η ζωγραφική είναι τέχνη που γίνεται με το σώμα και το υλικό. Δεν είναι κάτι μόνο νοητό. Πολλά βασικά χρώματα προέρχονται από τη γη, γι’ αυτό και ονομάζονται γεώδη. Η ζωγραφική ξεκινά από το χρώμα και στοχεύει στο φως, είτε στο πραγματικό φως και τη λάμψη του είτε στο μεταφορικό, στη δυνατότητα να διευρύνουμε και να καλλιεργήσουμε την όρασή μας. Ο Τέτσης αποκάλυψε πλευρές του ελληνικού τοπίου που μας ήταν άγνωστες. Ένας άνθρωπος εξοικειωμένος με τη ζωγραφική του μπορεί να περπατήσει σε ένα παραθαλάσσιο μέρος και να πει: «Αυτό είναι σαν πίνακας του Τέτση». Η τέχνη, μας προσφέρει τη συνειδητοποίηση της ομορφιάς της φύσης.

Σε μια εποχή γρήγορης εναλλαγής εικόνων, τι μπορεί να προσφέρει η ζωγραφική, η οποία ζητά από τον δημιουργό αλλά και από τον θεατή να σταθούν λίγο περισσότερο;

Ακριβώς αυτή τη δυνατότητα να σταθούμε. Να θυμηθούμε ότι είμαστε άνθρωποι, ότι βρισκόμαστε εδώ προσωρινά και μας δόθηκε η πολύτιμη δυνατότητα να στοχαζόμαστε και να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο με πάθος. Η ζωγραφική έχει μια σιωπηλή γλώσσα. Απαιτεί από τον θεατή αθωότητα, χρόνο, ευαισθησία και διάνοια. Να αφήσει τον εαυτό του να τη δει και να συγκινηθεί, όπως συγκινείται οποιοσδήποτε άνθρωπος από ένα ωραίο άνθος την άνοιξη.

Ποιο ήταν το πιο επιδραστικό και ουσιαστικό μάθημα που πήρατε από τον Παναγιώτη Τέτση;

Να ενθουσιάζομαι με την τέχνη. Η διδασκαλία του στόχευε στο να εμπνεύσει στον νέο σπουδαστή την αίσθηση ότι μια «μεγάλη τέχνη» τον δέχθηκε στους κόλπους της και μπορεί να του ομορφύνει και να του αλλάξει τη ζωή. Να την απομακρύνει από την κοινοτοπία, την κούραση και τη μεμψιμοιρία και να την καταστήσει άξια να τη ζει κανείς. Λίγες οι χαρές, πολλές οι δυσκολίες, αλλά κι αυτές αποτελούν μέρος της ζωής. Από μια απλή ζωή να φτάσουμε σε έναν πλούσιο βίο.

Τι θα συμβουλεύατε ένα παιδί από την Ήπειρο που επιθυμεί αλλά διστάζει να ακολουθήσει τη ζωγραφική;

Αν ζητά εκ των προτέρων τη βεβαιότητα ότι θα ζήσει καλά από τη ζωγραφική, δεν μπορώ να του την προσφέρω. Δεν υπάρχει τέτοια εξασφάλιση. Πρέπει να αναρωτηθεί αν μπορεί να ζήσει χωρίς την τέχνη. Αν αισθάνεται πως δεν μπορεί, ας πιάσει τα πινέλα και ας ζωγραφίσει. Ένα παιδί από την Ήπειρο έχει πίσω του τεράστιο πλούτο ιστορίας και παράδοσης: προφορικής, μουσικής, εικαστικής, αργυροχρυσοχοΐας και ξυλογλυπτικής. Έχει, επίσης, ένα συγκλονιστικό τοπίο. Το τοπίο είναι ένα τοπίο, θα μου επιτρέψετε να πω, «γερό» τοπίο, το οποίο δημιουργεί γερές συνειδήσεις, δυνατούς ψυχισμούς. Όλα αυτά φυσικά μπορούν να θρέψουν έναν ζωγράφο.