ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Η ελεύθερη Γνώμη...
10 Μάρ 2021 • 09:39
SHARE
Η διαμόρφωση γνώμης πρέπει να είναι προϊόν ελεύθερης απόφασης. Και είναι η ελεύθερη απόφαση που καθιστά μια γνώμη αξιοσέβαστη. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται αντίλογος και έλλογη-πειθαρχημένη κριτική.
Αν μεταφερθούμε στα θέματα της θρησκείας, αξία μπορεί να έχει μόνο εκείνη η θρησκευτική πίστη που υιοθετήθηκε ελεύθερα. Μια τέτοια παραδοχή οδηγεί στο να σεβόμαστε κάθε ειλικρινή πίστη και μαζί στον σεβασμό του μεμονωμένου ατόμου και της γνώμης του. Ι. Καντ: να σεβόμαστε κάθε άνθρωπο και τις πεποιθήσεις του.
Πώς όμως θα διαμορφωθεί η ελεύθερη απόφαση;
Χωρίς ελεύθερη ανταλλαγή σκέψεων δεν μπορεί να υπάρξει καμιά ελευθερία της σκέψης. Χρειαζόμαστε άλλους για να δοκιμαστούν οι σκέψεις μας, για να ανακαλύψουμε ότι είναι βάσιμες. Άλλωστε, η κριτική συζήτηση είναι η βάση της ελεύθερης σκέψης του ατόμου. Η προϋπόθεση αυτή σημαίνει ότι χωρίς πολιτική ελευθερία, η ελευθερία της σκέψης είναι αδύνατη.
Η επιθυμία της ελευθερίας είναι κάτι πρωτόγονο. Όμως, στο πολιτικό πεδίο η ελευθερία καθίσταται πρόβλημα, γιατί η απεριόριστη ελευθερία κάθε ατόμου γίνεται, εξαιτίας της συμβίωσης των ανθρώπων, αδύνατη. Ο λόγος είναι προφανής, αν έχω το ελεύθερο να κάνω ό, τι θέλω, τότε έχω το ελεύθερο να σφετεριστώ και την ελευθερία των άλλων.
Ο Ι. Καντ πρότεινε να περιορίζεται η ελευθερία του ατόμου από το κράτος τόσο, όσο το επιβάλλει η ανθρώπινη συμβίωση και να αφορά όλους τους πολίτες. Ποιό είναι όμως το πολιτικό κριτήριο;
Ο Κ. Πόππερ πρότεινε το κριτήριο: είμαστε ελεύθεροι όταν μπορούμε να απαλλαγούμε από τους εξουσιαστές μας χωρίς αιματοχυσία.