Μ’ ένα τρελό κουδούνισμα, άναρχα εκκωφαντικό, χαρμόσυνο, αρχίζουν όλα. Σε πρώτο πλάνο ο αυλόγυρος του Δημοτικού Σχολείου, τσούρμο τα παιδιά τα μεγαλύτερα ξανασμίγουν μετά τις καλοκαιρινές διακοπές και με τρεξίματα, χαρούμενες τσιρίδες, σημάδια αναγνώρισης κι άλλα παιδιά να συρρέουν από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα μαζί με τις μανάδες τους τα μικρότερα.

Καλοπλυμένα, καλοσιδερωμένα τα περισσότερα ‘’κολόνια φτέρης’’, αγορασμένη χύμα στο ψιλικατζίδικο της γειτονιάς. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπαίνουν γρήγορα σε σειρά κατά τις υποδείξεις των δασκάλων, τα μικρότερα μπερδεύονται, τελικώς τα καταφέρνουν. Είναι τα πρωτάκια αυτά. Καμιά δεκαριά δεν λένε να ξεκολλήσουν απ’ τις μανάδες τους, άλλα βουβά κι άλλα μυξοκλαίνε «όχι δεν θέλω, πάμε σπίτι μας, να φύγουμε, να φύγουμε».

Συμπλήρωμα απαραίτητο οι λογής πλανόδιοι μικροπωλητές έξω απ’ τον περίβολο του σχολείου. Η πλημμυρίδα από μπλε ποδιές με το άσπρο γιακαδάκι στα χρόνια μας, ο χαιρετιστήριος λόγος του Διευθυντή που κανείς δεν ακούει.

Η εναρκτήρια μέρα στο Δημοτικό, με ξυσμένο μολύβι πρώτα, κι ύστερα με μελάνι και κονδυλοφόρο, που απ’ την  αρχόμενη δεκαετία του ’60 ήρθε κι έγινε στυλό διαρκείας, ήταν η μόνη μέρα της σχολικής χρονιάς που κρατούσε μέρες. Ωσότου έβγαιναν τα στερεότυπα θέματα της έκθεσης στις μεγαλύτερες τάξεις. «Η επιστροφή στα θρανία», «Πώς πέρασα το καλοκαίρι», «Η πρώτη μέρα στο σχολείο»

Θυμόσαστε το ποίημα του Τέλλου Άγρα; «Τόση βιάση και σπουδή/ Για πού πας καλό παιδί/ Κίνησες νωρίς-νωρίς/και τρεχάτο προχωρείς», ρωτούσε ο ανώνυμος διαβάτης. Και τα παιδιά απαντάνε: «Να σταθώ, δεν ευκαιρώ/γιατί πάω στο φτερό/και που πάω να σου πω;/ Στο σχολείο μου’ π’ αγαπώ».

Ποιος από την εποχή την δική μου δεν θυμάται το ‘’καθαρό παιδάκι’’, τον υποδειγματικό μαθητή που άκουγε στο όνομα Θανασάκης, γιος της κυρίας Αμαλίας, κι’ ήταν αυτός που μας έμπαζε με μικρομέγαλη σοβαρότητα στην δευτέρα Δημοτικού, αποσπώντας μας απ’ την περυσινή ανέμελη συντροφιά του Μίμη, της Λόλας, της Έλλης, της Άννας και του Γκίκα. 

Πεντακάθαρος ο Θανασάκης επιμελής και ευσεβής, χαρούμενος και ένα σορό ακόμη αρετές και προτερήματα, ατσαλάκωτο πρότυπο ο Θανασάκης, που, όσο και αν προσπαθούσαμε, όλο και του υπολειπόμασταν σε κάτι. 

Κάπου εδώ η αυλαία πέφτει καλύπτοντας ανάλαφρα την πρώτη ημέρα στη μάθηση, τον αυλόγυρο του Δημοτικού, το βομβίζον παιδομάνι. Ποιός δεν θυμάται το παλιό μας το Σχολειό στα χωριά μας, με τους ήρωες του Εικοσιένα, τότε στο διάδρομο σε σειρά, απόμακροι  και συνάμα οικείοι, μακρυμάλληδες σαν τους αρχαίους προγόνους, μας καλωσόριζαν κάθε χρονιά απ’ τις κορνίζες τους με ένα αδιόρατο νεύμα της κεφαλής. 

 Και μας παρέπεμπαν όλοι μαζί με νόημα στη γνωστή υποθήκη του Σολωμού, που είχε χαραχθεί σε μαρμαρόπλακα εντοιχισμένη πάνω απ’ το ανώφλι της εισόδου: «Κλείσε μέσα στην ψυχή σου την Ελλάδα και θα νιώσεις κάθε είδους μεγαλείο», έλεγε εκείνη η βαρύγδουπη υποθήκη, με την οποία όλα τα πρωτάκια ασκούσαμε αυτόβουλα στα διαλείμματα το αναγνωστικό μας μένος, ώσπου την κατακτήσαμε μια μέρα δίχως κομπιαστικούς συλλαβισμούς. Αυτά είναι της εποχής μου. Νοσταλγός «της αλφαβήτας», που μοσχοβολούσαν το ξυσμένο μολύβι, η γομολάστιχα, το σουσαμοκούλουρο, η καρυδόπιτα και οι καραμέλες Τσάρλεστον».

Τι είναι  Εκπαίδευση (Μαρία Ευθυμίου):

«Η εκπαίδευση, όπως όλα στη ζωή, είναι θέμα έρωτα. Δεν είναι θέμα κανενός νόμου και καμιάς μεταρρύθμισης. Αν δεν είναι ο δάσκαλος ερωτευμένος με αυτό που κάνει, το αποτέλεσμα είναι, σε κάθε περίπτωση, μηδενικό έως αρνητικό.

 Με την λέξη «έρωτας» εννοώ αυτό που κάνεις να σε αφορά. Με πάθος. Με πόνο. Να κοιτάς τον μαθητή στα μάτια και να σε αφορά αν θα μάθει αυτό που τον διδάσκεις. Ο δάσκαλος εξάλλου, δεν μεταφέρει μόνον εγκύκλια γνώση στον διδασκόμενο. 

Μεταφέρει έναν ολόκληρο κόσμο, μια και η εκπαίδευση είναι άφατη μεταφορά χυμών, μεταφορά ήθους, μεταφορά στάσης ζωής. Δεν είναι διανοητική κατασκευή. Συζητούμε κάθε τρεις και λίγο για το πυροτέχνημα των εκάστοτε δήθεν «αλλαγών» και «μεταρρυθμίσεων» μόνο και μόνο για να μην επιστρέψουμε στην αρχή των πραγμάτων. 

 Και η αρχή των πραγμάτων είναι να αγαπάς τον άλλο, την κοινωνία, τη δουλειά σου.

Να νοιάζεσαι. Και να είσαι έτοιμος να δοθείς με όλες σου τις δυνάμεις και τις δεξιότητες σου σε αυτό. Κάτι που πολλοί έχουμε ξεχάσει. Κι βολευόμαστε σε αυτό».

(Μέτσοβο)