Συστατικό στοιχείο της Δημοκρατίας, εκ των ουκ άνευ, είναι η διάκριση των τριών εξουσιών —της νομοθετικής, της εκτελεστικής και της δικαστικής — και η ανεξαρτησία της μιας από την άλλη. Μόνο έτσι εξασφαλίζεται η λαϊκή κυριαρχία, που αποτελεί το θεμέλιο του Δημοκρατικού Πολιτεύματος.

Η άποψη αυτή του Αριστοτέλη έγινε πλήρως αποδεκτή από τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό, οι ρίζες του οποίου βρίσκονται στον αρχαίο Ελληνικό Διαφωτισμό. Έτσι, όταν τον 18ο αιώνα στη Γαλλία άρχισε η ώριμη φάση του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, που καθιέρωσε αυτόν τον αιώνα ως «αιώνα των φώτων», καθώς είχε σαν στόχο τον φωτισμό του ανθρώπου και την έξοδό του από την ανωριμότητα, για την οποία ο ίδιος είναι υπεύθυνος, τότε δημοσιεύτηκε το έργο του Μοντεσκιέ με τον τίτλο «Το Πνεύμα των Νόμων». Οι ιδέες του επηρέασαν βαθύτατα την πολιτική και κοινωνική οργάνωση της εποχής του.

Με τη δημοσίευση αυτού του έργου του Μοντεσκιέ ειπώθηκε επίσημα πως «ο Πολιτικός Διαφωτισμός του Αριστοτέλη μεταφέρθηκε στην Ευρώπη τον 18ο αιώνα». Και αυτό, διότι ο Μοντεσκιέ ακολούθησε την αριστοτελική μέθοδο περί της διάκρισης των τριών εξουσιών, επισημαίνοντας με έμφαση ότι την θεωρεί απολύτως αναγκαία για την αποτροπή των καταχρήσεων της εξουσίας από τους κυβερνώντες.

Γράφει σχετικά: «Δεν υπάρχει Ελευθερία και Δημοκρατία, όταν συμπίπτουν στο αυτό πρόσωπο ή στο αυτό διοικητικό σώμα η νομοθετική με την εκτελεστική δύναμη. Όλα είναι χαμένα, αν ο ίδιος άνθρωπος ή το ίδιο σώμα ασκεί και τις τρεις εξουσίες».

Τότε, συμπληρώνει, «κυριαρχεί ο δεσποτισμός, του οποίου κύριο γνώρισμα είναι η τρομοκρατία. Άρχοντες και αρχόμενοι πρέπει να κατανοήσουν ότι ελευθερία σημαίνει να κάνουν αυτά που επιτρέπουν το Σύνταγμα και οι νόμοι, όταν αυτοί οι βασικοί θεσμοί της Δημοκρατίας είναι καρποί της λαϊκής κυριαρχίας, στα πλαίσια της οποίας καθιερώνονται και εφαρμόζονται. Διαφορετικά, ελλοχεύει ο κίνδυνος να εφαρμόζεται ο τύπος και όχι η ουσία — δηλαδή το πνεύμα — των νόμων, εν ονόματι των οποίων μια δημοκρατία εύκολα μπορεί να μεταβληθεί σε τυραννία».

Από αυτά τα οποία αναφέρει ο Μοντεσκιέ, τίποτε δεν εφαρμόζεται σε αυτήν εδώ τη χώρα, που είναι —τι τραγικό!— η γεννήτρα της Δημοκρατίας. Και δεν είναι ανάγκη να αναφερθούμε σε παλαιότερες εποχές, όπου τα πάντα τα αποδίδαμε στον επάρατο θεσμό της μοναρχίας — και σωστά κάναμε. Είναι αρκετή και διαφωτιστική η περίοδος της λεγόμενης μεταπολίτευσης, κατά την οποία, με παρέμβαση των ξένων, κυβέρνησαν —και κυβερνούν ακόμα— τη χώρα τρεις οικογένειες, που έφτιαξαν Σύνταγμα στα μέτρα τους, ψήφιζαν νόμους καλπονοθευτικούς, με τους οποίους μετέτρεπαν τις μειοψηφίες σε πλειοψηφίες, εξασφαλίζοντας την κυριαρχία τους και στα τρία σώματα —το νομοθετικό, το κυβερνητικό και το δικαστικό.

Συνέπεια αυτής της τακτικής είναι το γεγονός ότι δεν υπήρχε —και δεν υπάρχει— ίχνος δημοκρατίας, όπως την συνέλαβαν οι πρόγονοί μας και την ασπάστηκε όλος ο πολιτισμένος κόσμος. Υπήρχε και υπάρχει ένα κακέκτυπο της δημοκρατίας, που μετατρέπει τον εκάστοτε πρωθυπουργό σε απόλυτο μονάρχη, γεμάτο αλαζονεία και αυθαιρεσία, που κάνει ό,τι θέλει χωρίς να δίνει λόγο σε κανέναν. Έτσι, τα τελευταία είκοσι χρόνια ζήσαμε τόσες συμφορές, για τις οποίες κανένας δεν έδωσε λόγο — και γι’ αυτό συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό.

Θυμηθείτε τους καμένους συμπολίτες μας στην Ηλεία το 2007, τους καμένους στο Μάτι το 2018, τους πνιγμένους στη Μάνδρα το ίδιο έτος, τους νεκρούς στα Τέμπη το 2023, τις εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα καμένης γης κάθε χρόνο, το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας που προκλητικά και ανενδοίαστα ονομάζουν «επενδύσεις», την καθημερινή ατομική βία, τη βία ανηλίκων, την οπαδική, οικογενειακή βία, τη δραματική κατάσταση του δημογραφικού και την αντίστοιχη του μεταναστευτικού, που απειλούν τη χώρα μας να γίνει χώρα μεταναστών, το υπέρογκο δημόσιο χρέος που θα βασανίζει επί χρόνια τις νέες γενεές, τις εγκληματικές οργανώσεις, τα απανωτά κυκλώματα, τα διαχρονικά σκάνδαλα, με κορύφωμα αυτό του ΟΠΕΚΕΠΕ, τη διεθνή ανυποληψία της χώρας, την έλλειψη εθνικής εξωτερικής πολιτικής και τόσα άλλα δράματα που ζούμε καθημερινά.

Αυτά δεν μας δίνουν το δικαίωμα να μιλάμε, όπως κάνουν αυτοί που μας κυβερνούν, για ανεξάρτητο και ευνομούμενο δημοκρατικό κράτος. Φτάσαμε μάλιστα στο σημείο η κυβέρνηση, επικαλούμενη τους νόμους και τη δικαιοσύνη, να αρνείται στον απεργό πατέρα το δικαίωμα να μάθει για ποιο λόγο πέθανε το παιδί του κατά το έγκλημα των Τεμπών!

Αυτά, και άλλα πολλά, ανάγκασαν πριν λίγα χρόνια τον διεθνούς φήμης Έλληνα επιστήμονα Βασίλειο Μαρκεζίνη να γράψει πως «το σημερινό πολιτικό σύστημα μετέτρεψε το κράτος σε στάβλους του Αυγεία, που χρειάζονται ολοκληρωτική κάθαρση, με την καθολική απομάκρυνση από το πολιτικό προσκήνιο όλων των υπεύθυνων γι’ αυτό το κατάντημα της χώρας».

Και μόλις προχθές η Ευρωπαία Εισαγγελέας, που αποκάλυψε το διαχρονικό σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ονομάζοντάς το «εγκληματική οργάνωση», προέβη σε παρόμοια δήλωση —με αυτή του Μαρκεζίνη— τονίζοντας με έμφαση πως «πρέπει να καθαρίσουμε τη χώρα από την κόπρο του Αυγεία».

Αυτή η πορεία του Έθνους μας δεν μπορεί να συνεχιστεί. Προπαντός, όμως, πρέπει να αποκλείσουμε από μια νέα πορεία όλους όσοι ευθύνονται γι’ αυτό το κατάντημα της χώρας μας, δηλαδή «τα πέντε καλά παιδιά» της Μέρκελ, που κυβέρνησαν τη χώρα μας από το 2005 μέχρι και σήμερα και εμφανίζονται ως νέοι σωτήρες —γιατί αυτοί θα είναι οι νέοι ολετήρες. Και η ευθύνη τότε θα ανήκει σε όλους μας. Αυτά πιστεύει η ευρύτατα διαδομένη κοινή γνώμη, όπως θα την παρουσιάσουμε στο επόμενο σημείωμα.

Σπύρος Εργολάβος