Το κυρίως «μενού»…

Το κυρίως «μενού» της επίσκεψης είναι άλλο, όμως. Πρόεδρος Δημοκρατίας και Υπουργός Πολιτισμού θα εγκαινιάσουν δύο Οθωμανικά μνημεία της πόλης τα οποία, έπειτα από πολλές περιπέτειες, αποκαταστάθηκαν και παραδίδονται πλέον ολοκληρωμένα, κυριολεκτικά σαν να ήταν καινούρια!

Έτοιμο το Τζαμί!

Καταρχήν, θα εγκαινιαστεί από τον Κ. Τασούλα το αποκατεστημένο Τζαμί της Καλούτσιανης, ένα τοπόσημο της περιοχής, το οποίο αντιμετώπιζε, συν τοις άλλοις και στατικά προβλήματα. Το Τζαμί στερεώθηκε, συντηρήθηκε και είναι πλέον ασφαλές και έτοιμο για οποιαδήποτε χρήση.

Επισκέψιμο μνημείο…

Aπ’ όσο γνωρίζουμε, το Τζαμί θα αποτελέσει επισκέψιμο μνημείο της οθωμανικής περιόδου, με στόχο να «αναδεικνύει την πολυπολιτισμική κληρονομιά των Ιωαννίνων». Αυτή την κληρονομιά προφανώς θα αναδείξει αύριο και ο Κώστας Τασούλας, ο οποίος μετά την εκκλησία της Αγίας Μαρίνας θα κατευθυνθεί στο Τζαμί που είναι σε απόσταση αναπνοής…

Το Οθωμανικό Λουτρό…

Λίγο αργότερα ο Πρόεδρος θα εγκαινιάσει και το αποκατεστημένο Οθωμανικό Λουτρό στο Κάστρο (Χαμάμ, όπως το ξέρουν οι παλιότεροι). Κι αυτό θα λειτουργήσει ως επισκέψιμος χώρος, χωρίς όμως να είναι προς το παρόν απολύτως σαφές αν θα έχει και κάποια πιο πρακτική λειτουργική χρήση. Προφανώς, αύριο θα μάθουμε περισσότερα.

Θα είναι περήφανη!

Πρόκειται για έργα, για την ολοκλήρωση των οποίων είμαστε σίγουροι ότι θα νιώθει περήφανη η Λίνα Μενδώνη, καθώς κυρίως επί θητείας της έτρεξαν, όπως εξάλλου και το ευρύτερο έργο του Πάρκου Πολιτισμού στο Κάστρο. Μία παρέμβαση που αποτελεί σημαντική υπόθεση για το ιστορικό κέντρο της πόλης μας. 

Σημαντική πτυχή…

Θα θέλαμε, πάντως, να δούμε, στο πλαίσιο του συγκεκριμένου έργου να αναδεικνύονται και πιο πολλές πτυχές της Βυζαντινής ιστορίας των Ιωαννίνων που είναι επίσης ιδιαίτερα πλούσια για τον τόπο μας. Εξάλλου, όπως έχουμε γράψει ξανά, διήρκησε περισσότερο από την Οθωμανική…

Η Οθωμανική περίοδος…

Ας γίνουμε πιο ακριβείς σ’ αυτά που γράφουμε: H Οθωμανική κατοχή στα Γιάννενα ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 1431, όταν η πόλη παραδόθηκε ειρηνικά στον περίφημο Σινάν Πασά. Τελείωσε τον Φεβρουάριο του 1913 με την απελευθέρωσή της από τον ελληνικό στρατό στο πλαίσιο του Α’ Βαλκανικού Πολέμου. Σύνολο 482 χρόνια!

…Και η Βυζαντινή!

Η Βυζαντινή περίοδος της πόλης είναι σαφώς μεγαλύτερη. Αν πιστέψουμε τον ιστορικό Προκόπιο, τα Γιάννενα ιδρύθηκαν τον 6ο αιώνα από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό. Βέβαια, η πρώτη γραπτή αναφορά με το όνομα «Ιωάννινα» εμφανίστηκε σε βυζαντινά κείμενα το 879 μ.Χ. όπου αναφέρονται ως έδρα Επισκόπου. Άρα, σαφώς προϋπήρχε η πόλη και ήταν ήδη μεγάλη. 

Δεν έχουν αναδειχθεί…

Μπορούμε λοιπόν να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι από την ίδρυσή τους ως την κατάληψη των Ιωαννίνων από τους Τούρκους μεσολάβησαν μίνιμουμ 600 χρόνια και μάξιμουμ 800. Κι όμως, ελάχιστα Bυζαντινά μνημεία έχουν αναδειχθεί επαρκώς, ώστε να γνωρίζουν ντόπιοι και επισκέπτες την προέλευσή τους. 

Αναφέρεται το Κάστρο;

Αυτό συνέβη επειδή πολλά Βυζαντινά μνημεία ενσωματώθηκαν, καταστράφηκαν ή καλύφθηκαν από μεταγενέστερες οχυρώσεις και κτίσματα της Οθωμανικής περιόδου Το Κάστρο, ας πούμε,  είναι Βυζαντινό και ενισχύθηκε από τον Αλή. Σπάνια αναφέρεται αυτό Μόνο ο Πύργος του Θωμά Πρελούμπου αναφέρεται ως προέλευση. 

Mουσείο και Μονές…

Υπάρχει βέβαια το Βυζαντινό Μουσείο στο Ιτς Καλέ που εκθέτει Παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά γλυπτά, σπάνιες εικόνες και εκκλησιαστικά κειμήλια, νομίσματα, κλπ. Πάλι καλά. Υπάρχουν και οι Μονές στο Νησί που ιδρύθηκαν στην υστεροβυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο. Κι αυτές, για να είμαστε δίκαιοι, έχουν αναδειχθεί.

Μία παράλειψη…

Ωστόσο, στο Κάστρο, δίπλα στο Οθωμανικό Λουτρό που αποκαταστάθηκε υπάρχουν και κατάλοιπα Βυζαντινού λουτρού, την ύπαρξη του οποίου μάλλον δεν θυμάται πλέον κανένας. Παραμένει παραχωμένο μεταξύ Σουφαρί Σεράι και 9ου Δημοτικού Σχολείου. Δε θα μπορούσε το ΥΠ.ΠΟ να το εντάξει κι αυτό στο Πάρκο Πολιτισμού; Έστω το τμήμα του που μπορεί να αναδειχθεί…