• Σε κατανυκτική ατμόσφαιρα και με την παρουσία επισήμων και πλήθους κόσμου πραγματοποιήθηκε το πρωί της Κυριακής η επετειακή εκδήλωση-μνημόσυνο για τον Γιαννιώτη ήρωα υπολοχαγό Γεώργιο Παπαλαμπρίδη και τους άλλους νεκρούς κατά την εισβολή του Αττίλα στην Κύπρο το1974.
Η σεμνή αυτή τελετή έγινε στο χώρο της πλατείας «Γεωργίου Παπαλαμπρίδη», όπως αυτή πήρε το όνομα της προς τιμή του τιμώμενου ήρωα, και διοργανώθηκε από την Εταιρία Λογοτεχνών και
Συγγραφέων Ηπείρου, τον Σύνδεσμο Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων «οι Ζωσιμάδες» και το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ιωαννιτών.
Η συμμετοχή της VIIIης Μεραρχίας και της Στρατιωτικής Μουσικής και η αυθόρμητη προσέλευση κοινού και συλλόγων, σηματοδότησε την ιδιαίτερη σημασία της τελετής.
Την όλη εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Διοικητής της VIIIης Μεραρχίας, εκπρόσωποι των αρχών και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εκπρόσωποι των κομμάτων και λοιπών φορέων και οργανώσεων όπως και συγγενείς του ήρωα Παπαλαμπρίδη.
Η ομιλία Γκορέζη
Ο ομιλητής Γιώργος Γκορέζης, Υποστράτηγος ε.α., συγγραφέας, μέλος της Εταιρείας Λογοτεχνών και Συγγραφέων Ηπείρου (τακτικός συνεργάτης του «Π.Λ.»), τόνισε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
-Αυθόρμητη έρχεται σήμερα στα χείλη μας η ωδή στην Ελευθερία του Κωστή Παλαμά:
«Πνοές που πλανάστε σ’ άλλη ζωή,
Λείψανα κι αν κοιμάστε
Σας λειτουργούν στη δόξα μου
Μακαρισμένοι να’ στε».
H ιστορία είναι φωνή νεκρών διδάσκουσα τους ζώντες. Στο βαθύ ρητό του φιλοσόφου «οι νεκροί μας κυβερνούν», εγράφη παλαιότερα ο αντίλογος : «Χρειάζονται νέοι θεοί για να κατακτήσουν τη ζωή, οι παλαιοί δεν αναζούν». Αλλά μπορούμε να απαντήσουμε : Νεκροί δεν υπάρχουν, όλα ζούν στο κόσμο αυτό. Από τον άνθρωπο εξαρτάται η δύναμη η ζωοποιός. Είναι η δύναμη αυτή που φέρει σήμερα μπροστά μας τις ηρωικές μορφές των νεκρών μας στην Κύπρο το 1974. Που ξαναζωντανεύει ονόματα ηρώων όπως : Κουρούπης, Τσιάκκας, Κατούντας, Κέντρας, Σταυριανάκος, Σταμπουλής, Καλμπουρτζής, Κατσάνης, Παπαλαμπρίδης, Τσομάκης, Βερύκιος, Μπούτος.
Εάν είναι αληθές, και είναι αληθές, ότι η ιστορία είναι τα βήματα του θεού επάνω στη Γή, τα πιο ανεξίτηλα ίχνη του έχουν χαραχθεί στα εδάφη των ορίων του ελληνισμού. Επάνω τους βλέπει κανείς το προστατευτικό δίχτυ της θείας πρόνοιας, αλλά στο βάθος τους τρέχει αείροο, αγνό ελληνικό αίμα ανδρείας και θυσίας. Υπόκρουση τους έχουν τα θεϊκά βήματα πότε θούρια θριάμβων, πότε θρήνους ολέθρων. Και όταν οι σάλπιγγες του Άρη σιγούν, οι λύρες του Απόλλωνα δεν σταματούν το προαιώνιο ελληνικό άσμα, που τέρπει και διδάσκει την ανθρωπότητα την αξία της Ελευθερίας, την αθανασία του πνεύματος, την ανθρώπινη με λίγα λόγια αρετή.
Η πιο άνιση μάχη…
Ήταν τότε στην Κύπρο, τον Ιούλιο του 1974, η πιο άνιση μάχη της νεώτερης ιστορίας. Οι αμυνόμενοι στη μάχη αυτή, δεν είχαν αεροπορική κάλυψη, δεν είχαν άρματα, δεν είχαν αντιαρματικά. Απέναντι τους έκανε επέλαση όγκος αρμάτων μάχης με την προστατευτική ομπρέλα της αεροπορίας, που βομβάρδιζε και έκαιε στο πέρασμα της. Γι’ αυτό και πρέπει Τιμή και Δόξα σ’ αυτούς που φύλαξαν τις νεώτερες Θερμοπύλες του Ελληνισμού. Έμειναν εκεί, παρότι γνώριζαν ότι οι «Μήδοι» θα διαβούν. Και ανάθεμα σ’ αυτούς που αβασάνιστα θυσίασαν άξια παλληκάρια, χωρίς μέχρι σήμερα να λογοδοτήσουν για το έγκλημα τους.
Οι Ελλαδίτες και οι Κύπριοι, οπλίτες και αξιωματικοί, κατήλθαν στον αγώνα έμπλεοι ενθουσιασμού και υψηλού φρονήματος, ιδιαίτερα στην πρώτη φάση της εισβολής, όταν πίστευαν ακλόνητα ότι η Ελλάδα θα επενέβαινε. Με την εθνική συνοχή και το εσωτερικό μέτωπο διαρρηγμένα πολέμησαν τότε οι υπερασπιστές της Κύπρου. Και με όλες τις παραμέτρους εναντίον τους κατόρθωσαν τις δύο πρώτες μέρες να φράξουν την βάρβαρη επιδρομή. Δυστυχώς όμως, το εθνικό κέντρο αδράνησε. Τα ελληνικά φτερά παρέμειναν καθηλωμένα στα ελληνικά αεροδρόμια, ενώ θα μπορούσαν να μετατρέψουν τις ακτές της Κυρήνειας σε τάφο του τουρκικού επεκτατισμού.
Με το «Ζήτω η Ελλάς» εξέπνευσε
Οι γενναίοι Ελλαδίτες και Κύπριοι έπεσαν ο ένας δίπλα στον άλλον, πολεμώντας τους Τούρκους εισβολείς. Ο ηρωισμός τους περνά τα σύνορα της ιστορίας και μπαίνει στη σφαίρα του θρύλου. Την παλληκαριά του Γιαννιώτη ήρωα την επιβεβαιώνει ο συμπολεμιστής του, έφεδρος ανθυπολοχαγός Αντώνης Αργυρίου. Μεταφέρω αυτούσια τη μαρτυρία του, όπως την έχει καταγράψει ο Σπύρος Παπαγεωργίου, στο βιβλίο «Πεθαίνοντας στην Κύπρο». «Εις την προέλασιν της ΕΛΔΥΚ εντός του τουρκικού θυλάκου Λευκωσίας, εγένετο επίθεσις κατά μέτωπον με "εφ όπλου λόγχην". Ο ηρωικός και αείμνηστος λοχαγός μου, όταν διέταξεν "Έφοδος" πρώτος ήρχισε το εμβατήριο "Σκέπασε Μάνα, σκέπασε...". Τον ακολουθήσαμε όλοι με αναρτημένας επί των όπλων μας τας λόγχας και το εμβατήριον εις τα χείλη. Οι Τούρκοι αλεξιπτωτισταί ετρόμαξαν και ετράπησαν εις φυγήν. Ο λοχαγός έπεσε βαρύτατα τραυματισμένος. Έσπευσα να τον βοηθήσω, αλλά εκείνος, με διέταξε: "Να συνεχισθεί η προέλασις, κύριε ανθυπολοχαγέ. Δεν έχω ανάγκη βοηθείας. Φροντίσατε διά τους στρατιώτας!". Και με όση δύναμιν του απέμεινε, ανεφώνησε "Ζήτω η Ελλάς!.." και εξέπνευσε...».
Μαθητής Ζωσιμαίας
Ο Γεώργιος Παπαλαμπρίδης εισήχθη το 1958 στο Γυμνάσιο της Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων, στην οποία φοίτησε μέχρι και την προτελευταία τάξη. Απεφοίτησε το 1969 από την Σχολή Ευελπίδων ονομασθείς Ανθυπολοχαγός Πεζικού. Ο υποφαινόμενος είχα την τιμή, σαν διοικητής του 8ου Λόχου Υποψηφίων Βαθμοφόρων(ΛΥΒ), να τον έχω υφιστάμενο στην Μονάδα μου σαν εκπαιδευτή, και εκεί εξετίμησα την επαγγελματική του πληρότητα και την ακεραιότητα του χαρακτήρα του. Τον Σεπτέμβριο του 1973 μετατέθηκε στη Κύπρο και τοποθετήθηκε στην Εθνική Φρουρά. Τον Ιούλιο του 1974, κατά την απόβαση των Τούρκων στην Κύπρο, τοποθετήθηκε στο 399 Τάγμα Πεζικού (ΤΠ) και ανέλαβε την Διοίκηση του 2ου Λόχου του Τάγματος. Ανέλαβε την άμυνα των υψωμάτων στην περιοχή Αλωνάγρα του όρους Πενταδακτύλου. Έχασε την ζωή του όταν επικεφαλής διλοχίας εκτέλεσε νυχτερινή αντεπίθεση για την ανακατάληψη του υψώματος Άσπρη Μούτη. Η πατρίδα αναγνώρισε ευθύς τη θυσία του και του απένειμε, ως ένδειξη τιμής τον βαθμό του Λοχαγού. Το έτος 2000, μετά από σχετική πρόταση του Συλλόγου Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής, η πλατεία στην οποία βρισκόμαστε πήρε το όνομα του ήρωα Λοχαγού, και εντοιχίστηκε μαρμάρινη αναμνηστική πλάκα με το όνομα του. Αλλά και το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης, έστω και καθυστερημένα, την 12-2-2008, με το Προεδρικο Διάταγμα (ΦΕΚ Γ 1178/2008), τον προήγαγε από 21-7-1974 στον βαθμό του Αντιστρατήγου.
* * *
Η τραγωδία του Κυπριακού γράφηκε τις καυτές μέρες του Ιουλίου 1974, και η απάντηση γιατί έγειρε η πλάστιγγα υπέρ των Τούρκων, όπως ανέφερε ο κ. Γκορέζης πρέπει να αναζητηθεί στην ελληνική πλευρά. Όπως μεταξύ άλλων ανέφερε «στην ομιλία του οι τότε στρατιωτικοί ηγέτες των Αθηνών αναδείχθηκαν όλοι κατώτεροι των περιστάσεων. Αντί να καταφέρουν καίριο τελειωτικό πλήγμα στο τουρκικό τέρας του Αττίλα, περιορίστηκαν σε ανακοινώσεις, συσκέψεις και πολεμικά συμβούλια, αφήνοντας πλήρως αβοήθητη την Kύπρo. Οι δε τούρκοι αναδείχθηκαν αναξιόπιστοι και υστερόβουλοι. Προφασίστηκαν ότι θα τηρούσαν εκεχειρία, αλλά στο «παύσατε πυρ» του ΓΕΕΦ, ο αρχηγός των τουρκικών στρατευμάτων εισβολής, διέτασσε προέλαση με τη χρήση παντός πολεμικού μέσου.
Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι από ελλαδικής πλευράς η δίκαιη ιστορία της Κυπριακής προδοσίας δεν γράφηκε, αλλά περιοριστήκαμε σ’ ένα πρόχειρο πόρισμα, που κι’ αυτό διπλοκλειδαρώθηκε στα άβατα της Βουλής των Ελλήνων. Εξαίρεση αποτέλεσε η επίσημη Κυπριακή πολιτεία. Πριν από χρόνια, σε εκδήλωση στην Αθήνα, ο πρόεδρος της Κυπριακής δημοκρατίας μεταξύ των άλλων δήλωσε: «Για τους ήρωες που θυσιάστηκαν για μας, προδομένοι από τους ηγέτες τους και παρεξηγημένοι από πολλούς δικούς μας, έχω να πω ότι οι Ελλαδίτες αδελφοί μας, που έπεσαν στην Κύπρο το 1974, είναι ήρωες της Ελλάδας, αλλά περισσότερο της Κύπρου. Για να ιστορηθούν τα κατορθώματα και να υμνηθεί το μεγαλείο της θυσίας τους, χρειάζονται τόμοι πολλοί και συγγραφείς δίκαιοι, αντικειμενικοί και ταλαντούχοι. Οι Ελλαδίτες αδελφωμένοι με τους Κυπρίους έκαναν να ξαναζήσουν, στις ακτές της Κερύνιας και στις κορυφογραμμές του Πενταδακτύλου, Θερμοπύλες, Σούλια, Αλαμάνες, Μεσολόγγια και Αρκάδια».
Αλλά το μεγαλείο της θυσίας των νεκρών μας το καταμαρτυρούν οι τάφοι και τα κενοτάφιά τους στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας, όπου αναπαύονται τα οστά όσων περισυλλέγησαν από τα πεδία των μαχών. Των δε άταφων ηρώων μας τη δόξα την διαλαλούν οι ακτές της Κερύνειας, οι πλαγιές και κορυφογραμμές του Πενταδάκτυλου και οι κάμποι της Μεσαριάς, όπου τα ιερά τους κόκαλα μέχρι σήμερα λευκάζουν.
Οι τουρκικές βλέψεις
Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Τουρκία έχει στην εξωτερική της πολιτική μακροχρόνιους στρατηγικούς στόχους, και τους υλοποιεί η εκάστοτε κυβέρνηση, όταν οι συνθήκες είναι ώριμες. Η κλιμάκωση των προστριβών με τη χώρα μας δείχνει ότι οι επόμενες βλέψεις της είναι η Δυτική Θράκη και τα Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Μετά το αποτυχόν πραξικόπημα κατά του Ερντογάν η χώρα αυτή εισέρχεται σε περίοδο εσωτερικής αστάθειας. Δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία ότι αργά ή γρήγορα θα επιχειρήσει να εξαγάγει την κρίση προς την χώρα μας. Γι’ αυτό το καλύτερο και μεγαλύτερο μνημόσυνο για τις ψυχές των νεκρών μας είναι να γρηγορούμε έναντι του Τουρκικού κινδύνου.
Τιμή και δόξα στον Γιαννιώτη ήρωα Γεώργιο Παπαλαμπρίδη, και σε όλους τους ηρωικούς προμάχους της ελευθερίας στην Κύπρο. Κλίνουμε ευλαβώς το γόνυ προ των σεπτών σκιών τους. Στεφανώνουμε τις αθάνατες μορφές των νεκρών με στεφάνους αϊδίου δόξης και πανελληνίου ευγνωμοσύνης. Η αυτοθυσία τους, ο ηρωισμός τους, η φιλοπατρία τους, θα είναι για μας αιώνιο υπόδειγμα…».