• Tα πρότυπα που χρόνια τώρα προβάλλουν πολλά ΜΜΕ είναι χαμηλής στάθμης με αποτέλεσμα η κοινωνία μας να διαπαιδαγωγείται ανάλογα και να μη μπορεί να αναγνωρίσει αξίες και στο χώρο της τέχνης. Κάπως έτσι, το καλλιτεχνικό μας δυναμικό δεν τυγχάνει τελικά της αναγνώρισης που του αρμόζει.
Αυτό τονίζει ο Ηπειρώτης ζωγράφος  Κώστας  Καλέντζης, ο οποίος με αφορμή την έκθεση που παρουσιάζει αυτές τις ημέρες στο Πνευματικό Κέντρο Ιωαννίνων μιλάει στον «Π.Λ.» για την καλλιτεχνική του διαδρομή, τα έργα του αλλά και για το πώς η κρίση επηρεάζει την τέχνη.

Η συνέντευξη
• Κύριε Καλέντζη, στην έως τώρα καλλιτεχνική πορεία σας ποια είναι τα βασικά στοιχεία που την καθόρισαν;
- Ενώ ενυπήρχε από τη μικρή μου ηλικία η έφεση προς την εικαστική τέχνη, αναγκαστικά, λόγω των δύσκολων συνθηκών της εποχής στην οποία μεγάλωσα, ακολούθησα το δρόμο των σπουδών σε τόπο κοντά στην πόλη μου και έτσι σταδιοδρόμησα στον εκπαιδευτικό χώρο. Ποτέ όμως δεν σταμάτησα να  ζωγραφίζω. Έχω επισκεφτεί πολλές πινακοθήκες και μουσεία της Ευρώπης. Διάβασα πολύ και δημιούργησα ένα θεωρητικό υπόβαθρο για την ενασχόλησή μου με την εικαστική τέχνη. Ως ερασιτέχνης ζωγράφος, παρά την αποδοχή του έργου μου στον τόπο μου, κάποια στιγμή κατανόησα ότι το εικαστικό αποτέλεσμα διαφοροποιούνταν σε σχέση με έργα σπουδαγμένων επαγγελματιών ζωγράφων. Θεώρησα πως ήταν απαραίτητες οι εικαστικές σπουδές προκειμένου να μπορέσω να συνεχίσω.
Άρχισα σπουδές στο εικαστικό εργαστήριο Οικονομίδη στην Αθήνα. Αυτό ήταν καθοριστικό για την εξέλιξή μου. Οι σπουδές μπορώ να πω με απελευθέρωσαν από τα δεσμά του ερασιτεχνισμού και τα έργα μου άρχισαν σιγά - σιγά να ικανοποιούν όχι μόνο τις προσωπικές μου απαιτήσεις αλλά να δέχονται σε κάποιο βαθμό θετικές αξιολογήσεις από ανθρώπους της τέχνης. Αυτό ήταν κάτι που με γέμισε με όρεξη και αυτοπεποίθηση, ώστε να συνεχίσω με ακόμα μεγαλύτερο ενθουσιασμό την εικαστική μου περιπέτεια. Μετά από κάποια χρόνια υπέβαλα φάκελο με έργα και δραστηριότητές μου στο Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας και κατόπιν σχετικής αξιολόγησης έγινα μέλος στο τμήμα ζωγραφικής. Για να χαριτολογήσουμε έγινα ζωγράφος και «με τη βούλα» του αρμόδιου φορέα του υπουργείου του κράτους.
• Η αποδοχή ή όχι ενός έργου σας από το κοινό καθορίζει την καλλιτεχνική του αξία ή η αξία του αυτή είναι κάτι που εσείς διαισθάνεστε;
- Με δεδομένο το πολιτισμικό υπόβαθρο σε μεγάλη μάζα του πληθυσμού, η ποιότητα ενός αποτελέσματος βασικά κρίνεται από τους ειδικούς της τέχνης. Η αποδοχή όμως και από το ευρύ κοινό δεν μου είναι αδιάφορη. Γι’ αυτό η παραστατική μου ζωγραφική υπερισχύει κατά πολύ της ανεικονικής. Αυτό που διαισθάνομαι και μου έχει «διδάξει» η εμπειρία μου είναι ότι όσο ένα έργο ενσωματώνει μεγαλύτερη καλλιτεχνική αξία τόσο μικρότερη είναι η αποδοχή του από το ευρύ κοινό. Κι αυτό γιατί πολλοί συνάνθρωποί μου, όπως υπονόησα παραπάνω σε ζητήματα τέχνης δεν έχουν την απαιτούμενη παιδεία. Αυτό εγώ προσωπικά, τουλάχιστον σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, προσπαθώ να το διορθώσω με σεμινάρια πάνω στον κώδικα της εικαστικής τέχνης. Αυτό συνεχίζεται αδιάλειπτα, θα υλοποιηθεί δε και κατά τη διάρκεια της έκθεσης στην πόλη σας π.χ. σε εκπαιδευτικούς, φοιτητές, μαθητές κλπ.
• Πιστεύετε ότι η έννοια του καλλιτέχνη έχει φθαρεί στις μέρες μας;
- Όχι, δεν το πιστεύω! Απλώς η κοινωνία μας, κάνει άλλη ιεράρχηση και κυρίως κάποια μέσα (ΜΜΕ) προβάλλουν χρόνια τώρα σαθρά πρότυπα φθηνής αξίας με αποτέλεσμα η κοινωνία μας να διαπαιδαγωγείται ανάλογα. Αποτέλεσμα αυτού είναι να μην μπορεί να αναγνωρίσει αξίες και στο χώρο της τέχνης και με αυτή την έννοια το καλλιτεχνικό μας δυναμικό να μην τυγχάνει της δέουσας αναγνώρισης.
Μεταφορικά μιλώντας, έχει υποβαθμιστεί το αισθητήριο γεύσης και όσφρησης μιας μεγάλης μερίδας ανθρώπων. Τους πακετάρουν πολιτισμικά «απόβλητα» και τα τρώνε καθημερινά.
• Τι πρέπει πιστεύετε πως πρέπει να κάνει ένας καλλιτέχνης για να έχει διάρκεια και συνέπεια η δουλειά του;
- Ένας πραγματικός καλλιτέχνης διαρκώς μαθαίνει και αυτό του δίνει τη δυνατότητα να εξελίσσεται. Επειδή ο χώρος της τέχνης δεν έχει οροφή, η ταπεινότητα πρέπει να τον συνοδεύει σε όλα τα στάδια της καλλιτεχνικής του δημιουργίας.
• Αλήθεια, πρέπει ο καλλιτέχνης να ανιχνεύει το «καινούργιο»;
- Είτε εκφράζεται εσωτερικά, είτε με τα έργα του απεικονίζει μια περιβαλλοντική ή  κοινωνική πραγματικότητα, εφόσον ζει και δημιουργεί σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο, πρέπει να ανιχνεύει και να αναδεικνύει το καινούργιο. Κατά μια έννοια είναι πρωτοπόρος στην κοινωνία και αυτό ιστορικά έχει καταγραφεί.
• Όλα όσα έχετε καταφέρει στο χώρο της ζωγραφικής είναι αντάξια των προσδοκιών σας;
- Όχι δεν είναι και αυτό έχει δυο πτυχές. Η μία είναι ότι δεν διένυσα αυτή την έτσι κι αλλιώς τεράστια απόσταση για την ολοκλήρωση στο χώρο της τέχνης. Οι περισσότεροι καλλιτέχνες αφήνουν εκκρεμότητες. Η δεύτερη έχει να κάνει με τη γενικότερη αποδοχή στα τοπικά μας όρια.  Στις τοπικές κοινωνίες στην αξιολόγηση και αποδοχή υπεισέρχονται κριτήρια άσχετα με το αξιολογικό αντικείμενο. Σε γενικές γραμμές όμως ο τόπος μου  και ο εκπαιδευτικός κόσμος με τίμησε για το έργο και την προσφορά μου.
• Από που εμπνέεστε για τα έργα σας; Ποια η πηγή άντλησης θεμάτων;
- Ειλικρινά δεν έχω κάποια συγκεκριμένη απάντηση! Επειδή ζωγραφίζω πολύ εκτός ατελιέ, μπορεί θεματικά να έχω ως μοντέλο οτιδήποτε. Από ένα ασήμαντο αντικείμενο μέχρι ένα κομμάτι του λιμανιού της πόλης μας. Αρκετές φορές εκφράζομαι ανεικονικά και με διάφορες τεχνικές. Αυτό που με απασχολεί μόνο είναι η ενσωμάτωση καλλιτεχνικής αξίας στα έργα που δημιουργώ. Επειδή κατ΄ ουσίαν η ζωγραφική είναι χόμπι μου, δεν έχω προσπαθήσει να δημιουργήσω ένα προσωπικό στυλ «αναγνωρισιμότητας».
• Διανύουμε μία περίοδο μεγάλης κρίσης στην πατρίδα μας. Η κρίση αυτή επηρέασε την τέχνη;
Όχι, την τέχνη δεν την επηρέασε. Ιστορικά, άλλωστε, σε περιόδους κρίσης η τέχνη ανθεί και έχει καταγραφεί ότι σε τέτοιες περιόδους γεννήθηκαν πολλά καινούρια ρεύματα. Αυτό που επηρέασε είναι η δυσκολία αντιμετώπισης του κόστους για την ενασχόληση αυτή και για τους καθαρά επαγγελματίες αναμφίβολα επέφερε μια σημαντική μείωση στο εισόδημά τους. Διαχρονικά νομίζω ότι εκτός από λίγους επώνυμους, οι περισσότεροι μη δημόσιοι υπάλληλοι ζωγράφοι, δεν μπορούν καν να ζήσουν μόνο από αυτή τη δραστηριότητα.
• Την κριτική πώς τη δέχεστε;
Την κριτική την επιζητώ από ανθρώπους που έχουν γνώση του χώρου. Από μη μυημένους στην τέχνη, η κριτική γίνεται το έναυσμα για να τους πω πέντε πράγματα παραπάνω. Όλα αυτά τα άτομα τα αντιμετωπίζω με συμπάθεια και κατανόηση.
• Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στα νέα παιδιά που επιθυμούν να μυηθούν στα μυστικά της ζωγραφικής;
Θα τους έλεγα πως η ζωγραφική και γενικότερα η τέχνη είναι το ισχυρότερο από τα «αντισώματα» για τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν στη ζωή τους.