• Σε λίγες μέρες ξεκινά η Σαρακοστή και το βλέμμα των καταναλωτών είναι στραμμένο στο κόστος των τροφίμων που παραδοσιακά καταναλώνονται αυτή την περίοδο, με τις πρώτες εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι οι τιμές θα κυμανθούν στα ίδια περίπου επίπεδα με πέρυσι.
Στο μεταξύ, ενισχυμένοι θα είναι οι έλεγχοι στην αγορά κατά την περίοδο της Σαρακοστής, αφού στόχος του ΕΦΕΤ είναι η διασφάλιση της διάθεσης ασφαλών τροφίμων και η προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών από αθέμιτες πρακτικές, σε συνεργασία και συνεννόηση με τις τοπικές αρμόδιες αρχές.
Οι εκτιμήσεις της ΕΣΕΕ
Η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) πραγματοποίησε δειγματοληπτική έρευνα στο χρονικό διάστημα 12-13 Φεβρουαρίου, και από την καταγραφή του ύψους των τιμών ορισμένων βασικών προϊόντων που καταναλώνονται την Καθαρά Δευτέρα αλλά και όλες τις ημέρες της Σαρακοστής, προκύπτει μία μικρή μεσοσταθμική μείωση των ψαρικών και μία αντίστοιχου μεγέθους αύξηση για τα λοιπά συνοδευτικά προϊόντα (από σούπερ μάρκετ και φούρνους).
Συγκεκριμένα το εύρος των τιμών για φέτος στα φρέσκα καλαμάρια διαμορφώνεται στα 12 - 18 ευρώ το κιλό, στα καλαμάρια τα κατεψυγμένα 3,5 - 10 ευρώ το κιλό (διαφορά με πέρυσι -20,6%), στο χταπόδι το φρέσκο η τιμή διαμορφώνεται στα 12 - 17,5 ευρώ το κιλό (διαφορά τιμής με πέρυσι 11,3%) και για το κατεψυγμένο χταπόδι στα 5 - 12 ευρώ το κιλό και για τα μύδια στα 3 - 3,5 ευρώ το κιλό.
Σε ότι αφορά στις τιμές για τα λοιπά είδη που προμηθεύεται ο κόσμος από σούπερ μάρκετ και φούρνους προκύπτει αύξηση 0,8% και συγκεκριμένα ο ταραμάς ο χύμα ο κόκκινος τα 750 γραμμάρια πωλείται από 3,2 - 6 ευρώ το κιλό (-4,2%), η λαγάνα θα πωλείται στην ίδια τιμή πέρυσι (εκτίμηση) δηλαδή το τεμάχιο 2 - 2,5 ευρώ, οι ελιές Καλαμών 4 - 7,8 ευρώ το κιλό (-0,8%), ο χαλβάς (συσκευασμένος) 7,9 - 10,3 ευρώ το κιλό (5,2%), τα ντολμαδάκια κονσέρβα των 280 γρ. 1,8 - 2 ευρώ το κιλό (-7,3%) και το τουρσί χύμα διάφορα των 280 γρ. 2,0 - 2,7 ευρώ το κιλό (6,8%).
Χρήσιμες συμβουλές
Στο πλαίσιο της ενημέρωσης των καταναλωτών, ο ΕΦΕΤ παραθέτει ορισμένες χρήσιμες συμβουλές για την επιλογή τροφίμων που καταναλώνονται την περίοδο της Σαρακοστής:
• Κεφαλόποδα (π.χ. χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές). Στην αγορά απαντώνται είτε ως νωπά, είτε ως κατεψυγμένα, είτε ως αποψυγμένα.
Για τα νωπά πρέπει να προσέχουμε:
- Την οσμή που πρέπει να είναι οσμή θάλασσας και όχι δυσάρεστη οσμή αμμωνίας ή οποιαδήποτε άλλη οσμή, ξένη προς το προϊόν.
- Την επιφάνεια του σώματος να είναι υγρή και γυαλιστερή.
- Τα πλοκάμια και οι βεντούζες να αντέχουν σε ελαφρύ τράβηγμα και να μην αποσπώνται εύκολα.
- Τη σάρκα να είναι συμπαγής, ελαστική και γυαλιστερή.
- Τα μάτια να είναι γυαλιστερά, ζωηρά χωρίς κηλίδες.
Για τα κατεψυγμένα (συσκευασμένα ή χύμα) πρέπει να γνωρίζουμε ότι αυτά δεν πρέπει να πωλούνται με αλλοιώσεις της χροιάς τους, ενώ συνήθως φέρουν ένα στρώμα πάγου (επίπαγος). Μετά την απόψυξη το περιεχόμενο πρέπει να φέρει το χρώμα και την οσμή του νωπού προϊόντος. Στη συσκευασία πρέπει να υπάρχει το σήμα αναγνώρισης της εγκατάστασης.
Για τα αποψυγμένα αλιεύματα πρέπει να γνωρίζουμε ότι παράγονται μόνο εντός εγκεκριμένων εγκαταστάσεων, διότι απαγορεύεται η απόψυξη των κατεψυγμένων στο λιανεμπόριο. Κατά την πώλησή τους πρέπει υποχρεωτικά να φέρουν εμφανή την ένδειξη της αποψυγμένης κατάστασής τους, τόσο στην ενδεικτική πινακίδα πώλησης, όσο και στις ενδείξεις επί της συσκευασίας τους.
Τα οστρακοειδή
Όσον αφορά τα οστρακοειδή (π.χ. μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές, στρείδια, αχιβάδες, χτένια), εφόσον πωλούνται με κέλυφος θα πρέπει να είναι ζωντανά και αυτό φαίνεται από:
- Τα κελύφη που πρέπει να είναι κλειστά και να ανοίγουν πολύ δύσκολα ή αν είναι μερικώς ανοιχτά με την ελάχιστη πίεση πάνω στο κέλυφός τους να κλείνουν μόνα τους ερμητικά.
- Το περιεχόμενο που πρέπει να είναι υγρό, καθαρό και άοσμο.
- Τη σάρκα που πρέπει να είναι υγρή, γερά προσκολλημένη στο κέλυφος (με τσίμπημα καρφίτσας ή με λίγες σταγόνες λεμονιού να προκαλείται συστολή του σώματος).
Όσον αφορά τα αποφλοιωμένα μύδια που πωλούνται πάνω σε πάγο, θα πρέπει η σάρκα τους να είναι γυαλιστερή, συνεκτική και να έχει μυρωδιά θάλασσας.
Τα μύδια πωλούνται επίσης και κατεψυγμένα με κέλυφος ή χωρίς κελύφη. Επάνω στη συσκευασία πρέπει να υπάρχει το σήμα αναγνώρισης της εγκατάστασης.
• Τα μαλακόστρακα (π.χ. γαρίδες, καραβίδες, αστακοί, καβούρια) τα βρίσκουμε στην αγορά είτε ως νωπά ή είτε ως κατεψυγμένα είτε ως αποψυγμένα.
Για τα νωπά πρέπει:
- Η οσμή να είναι ευχάριστη (σαν την οσμή της θάλασσας).
- Τα πόδια τους να είναι στερεά κολλημένα στο σώμα και σκληρά.
- Η μεμβράνη του θώρακα να είναι τεντωμένη, ανθεκτική και διαφανής.
- Το κεφάλι και ο θώρακας να είναι ανοιχτόχρωμα, όχι μελανού χρώματος και να μην έχουν μαύρες κηλίδες. Να έχουν αντανακλαστικές κινήσεις στα μάτια, στις κεραίες και στα πόδια όταν είναι ζωντανά.
Άλλα σαρακοστιανά
Ο ταραμάς πρέπει να έχει χρώμα ομοιόμορφο, σύσταση μαλθακή και όχι πικρή ή όξινη γεύση. Πιθανή αλλοίωση στον ταραμά διαπιστώνεται από την εμφάνιση μούχλας, την ξηρότητα ή την τάγγιση.
Το τουρσί θα πρέπει να καταναλώνεται με φειδώ από άτομα με ευαισθησία στο στομάχι.
Η λειτουργία της αγοράς
Το πλαίσιο λειτουργίας των καταστημάτων την Καθαρά Δευτέρα διευκρινίζει η ΕΣΕΕ με ενημερωτική εγκύκλιο που απέστειλε στις ομοσπονδίες και τους εμπορικούς συλλόγους.
Σύμφωνα με αυτή λοιπόν η Καθαρά Δευτέρα δεν περιλαμβάνεται στις εξαιρέσιμες εορτές - υποχρεωτικές αργίες, επομένως είναι εργάσιμη ημέρα και έγκειται στον κάθε έμπορο - επιχειρηματία εάν η επιχείρηση θα λειτουργήσει ή όχι. Τα εμπορικά καταστήματα μπορούν να ανοίξουν νόμιμα, χωρίς να οφείλουν προσαυξημένο ημερομίσθιο ή άλλες επιβαρύνσεις στους υπαλλήλους τους.
Όπως αναφέρει η ΕΣΕΕ υπάρχουν περιπτώσεις που η Καθαρά Δευτέρα έχει οριστεί ως ημέρα αργίας με άλλες ρυθμίσεις, όπως π.χ. με Υπουργική Απόφαση ή Προεδρικό Διάταγμα (τοπική εορτή), τυχόν συλλογική σύμβαση, επιχειρησιακή πρωτοβουλία κλπ.
Στις περιπτώσεις αυτές -και μόνο τότε- οφείλεται αυξημένο ημερομίσθιο, καθώς η ημέρα προσλαμβάνει τον χαρακτήρα της υποχρεωτικής αργίας και η απασχόληση σε αυτήν το ίδιο.