• Δεν είναι μόνο τα μικρά πέτρινα γεφύρια σε παραπόταμους και μεγάλα ρέματα της Ηπείρου που κινδυνεύουν απ’ τα ορμητικά νερά, τα οποία «ροκανίζουν» σταδιακά τα βάθρα τους.
Η επίδραση της φύσης είναι εξίσου απειλητική και για τα μεγαλύτερα μνημεία του είδους, τα οποία είναι εκτεθειμένα, ειδικά τους χειμώνες, στις διαθέσεις της.
Ένα απ’ αυτά είναι και το ιστορικό γεφύρι της Άρτας, το οποίο έχει επίσης κάποια προβλήματα που χρήζουν αντιμετώπισης, όπως επισημαίνει σε επιστολή του στον «Π.Λ.» ο πολιτικός μηχανικός από την Άρτα Κων/νος Σβεντζούρης. Πάντως, το επόμενο διάστημα πρόκειται να γίνουν από την Περιφέρεια κι άλλες εργασίες με σκοπό την προστασία του μνημείου.
Στο μεταξύ, σημαντική είναι η πρωτοβουλία του ΙΓΜΕ Ηπείρου για την καταγραφή των πέτρινων γεφυριών της ευρύτερης περιοχής που έχουν υποστεί ζημιές εξαιτίας των έντονων καιρικών φαινομένων.

Εργασίες στον Άραχθο
Ένα ακόμη έργο για την προστασία του πέτρινου γεφυριού της Άρτας, ενός εκ των σημαντικότερων μνημείων του είδους για την Ήπειρο, θα υλοποιήσει το επόμενο διάστημα η Περιφέρεια. Πιο συγκεκριμένα, η Οικονομική Επιτροπή της ενέκρινε χθες τη διεξαγωγή συμπληρωματικών εργασιών για τον καθαρισμό της κοίτης του Αράχθου ώστε να μη δημιουργηθούν νέοι κίνδυνοι για το γεφύρι. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 500.000 ευρώ και η Οικονομική Επιτροπή ανέδειξε ως ανάδοχο τον Λάμπρο Γ. Γεωργούλα.
Στην ίδια συνεδρίαση αναδείχθηκαν επίσης ανάδοχοι και για δύο ακόμη έργα αντιπλημμυρικής προστασίας στην Π.Ε. Άρτας. Πρόκειται για την «Προστασία πρανών από κατολισθήσεις στην κοίτη του ποταμού Αχελώου στη θέση Καρυά Κεντρικών Τζουμέρκων», προϋπολογισμού 74.400 ευρώ και για την «Εκβάθυνση και καθαρισμό των τάφρων διαχείμασης στις θέσεις Άιβαρος – Γιμένη – Αετός», προϋπολογισμού 23.000 ευρώ.

Ζητούνται παρεμβάσεις
Πέρα από τον καθαρισμό της κοίτης του ποταμού, πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις και στο ίδιο το γεφύρι της Άρτας ώστε να «θωρακιστεί» απέναντι στα ορμητικά νερά του. Αυτό επισημαίνει ο κ. Κων/νος Σβεντζούρης, πολιτικός μηχανικός της Κτηματικής Υπηρεσίας Άρτας σε επιστολή του, τονίζοντας πως το κόστος για τις συγκεκριμένες εργασίες είναι μηδαμινό μπροστά στη σωτηρία του μνημείου. Περιγράφει μάλιστα με συγκεκριμένα τεχνικά στοιχεία τις αναγκαίες παρεμβάσεις. Πιο αναλυτικά, ο κ. Σβεντζούρης αναφέρει τα ακόλουθα:
«Παρατηρώντας το ιστορικό Γεφύρι της Άρτας διαπίστωσα πως σε ένα από τα τρία μεσόβαθρά του λείπει η κατάντη τριγωνική διατομή που εφάπτεται της ορθογώνιας διατομής του μεσόβαθρου αυτού.
Σε περιόδους μεγάλης παροχής του ποταμού εξαιτίας έντονων βροχοπτώσεων και όταν το φράγμα του Πουρναρίου είναι ανοιχτό, λόγω του γεγονότος της πολύ μεγαλύτερης επιφάνειας προσβολής των πέτρινων μεσόβαθρων του γεφυριού σε σχέση με τα αντίστοιχα μεσόβαθρα ενός οποιουδήποτε γεφυριού από οπλισμένο σκυρόδεμα, οι υδροδυναμικές πιέσεις που δέχονται και τα τρία μεσόβαθρα από την ορμή του νερού είναι τεράστιες.
Ο μόνος τρόπος για να μειωθούν οι υδροδυναμικές αυτές πιέσεις που δέχονται και τα τρία μεσόβαθρα και κατά συνέπεια να αυξηθεί κατά πολύ η αντοχή του γεφυριού, είναι να κατασκευασθούν οι τριγωνικές διατομές ανάντη και κατάντη του γεφυριού, που πολύ σοφά είχε προβλέψει ο πρωτομάστοράς του. Διότι με τον τρόπο αυτό οι ροϊκές γραμμές εξομαλύνονται και αποφεύγεται η δημιουργία τυρβώδους ροής που είναι και η κύρια αιτία της αύξησης της υδροδυναμικής πίεσης στα μεσόβαθρα αυτά.
Δυστυχώς, σε ένα από τα τρία μεσόβαθρα έχει παρασυρθεί η κατάντη τριγωνική διατομή με αποτέλεσμα σε περιόδους πλημμυρών η ροή κατάντη του μεσόβαθρου αυτού να γίνεται τυρβώδης λόγω της μη ομαλής απόσβεσης των ροϊκών γραμμών, με συνέπεια την τεράστια αύξηση των υδροδυναμικών πιέσεων στο συγκεκριμένο μεσόβαθρο και κατ’ επέκταση την αύξηση του κινδύνου κατάρρευσης του μεσόβαθρου αυτού και γενικότερα του ιστορικού γεφυριού.
Βέβαια, στην αντοχή του γεφυριού σημαντικότατο ρόλο παίζουν και άλλοι παράγοντες, όπως η σωστή και βαθειά θεμελίωση –κυρίως με πασσάλους– η σωστή και λεπτομερής αρμολόγηση της πέτρας, η πιθανή απομάκρυνση σαθρών υλικών από τα θεμέλια, τα ακρόβαθρα, τα μεσόβαθρα κ.λπ.
Το κόστος αποκατάστασης αυτής της κατάντη τριγωνικής διατομής σε ένα από τα τρία μεσόβαθρα της γέφυρας και της μελλοντικής βελτίωσης κατόπιν μελέτης των τριγωνικών διατομών ανάντη και κατάντη και των τριών μεσόβαθρων της γέφυρας είναι μηδαμινό σε σχέση με το όφελος της σωτηρίας ενός από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της χώρας και ιδιαίτερα της Άρτας, της οποίας αποτελεί σύμβολο, σημείο αναφοράς και περιεχόμενο θρύλου με τη γνωστή ανά το πανελλήνιο παροιμιακή ρήση, με την ευχή και την ελπίδα να μη φτάσουμε να ισχύσει αυτή και στη συγκεκριμένη περίπτωση (τότε για να στεριωθεί, τώρα για να συντηρηθεί»!

Το ΙΓΜΕ καταγράφει…
Σε καταγραφή των πέτρινων γεφυριών που έχουν υποστεί ζημιές από τα έντονα καιρικά φαινόμενα πρόκειται να προχωρήσει το ΙΓΜΕ Ηπείρου και για το λόγο αυτό ζητάει τη συνδρομή των Δήμων στους οποίους έχει απευθυνθεί εγγράφως.
Το έργο που θα πραγματοποιηθεί χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και στόχος είναι ο εντοπισμός και η περιγραφή των τεχνικογεωλογικών συνθηκών των γεφυριών που έχουν υποστεί ζημιές, από τη διαβρωτική δράση των χειμάρρων ή των ποταμών και η υπόδειξη των απαιτούμενων παρεμβάσεων.
Οι Δήμοι καλούνται λοιπόν να υποβάλλουν στο ΙΓΜΕ στοιχεία για τα γεφύρια που θεωρούν ότι χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης, ώστε να γίνει ιεράρχηση της επικινδυνότητας και προγραμματισμός των αναγκαίων εργασιών.