• Σε πλήρη εξέλιξη είναι τις τελευταίες ημέρες οι εργασίες στερέωσης και ανάδειξης του Τζαμιού Καλούτσιανης, ενός μνημείου της Οθωμανικής περιόδου που είναι συνυφασμένο με την περιοχή. Με τις παρεμβάσεις αυτές ουσιαστικά αναβαθμίζεται και η πλατεία στην οποία βρίσκεται το Τζαμί, το οποίο τις τελευταίες δεκαετίες είχε μετατραπεί κυριολεκτικά σε ερείπιο. 

Γύρω από το μνημείο έχει ήδη τοποθετηθεί περίφραξη. Χθες συνεργείο αποκαθήλωνε πλάκες και πέτρες από τα χαμηλότερα στέγαστρά του, ενώ έχουν απομακρυνθεί ήδη μεταγενέστερες προσθήκες από το κυρίως κτίριο του Τζαμιού, οι οποίες δεν ήταν συμβατές με την αρχική του χρήση…

 Έργο 2,2 εκατ. ευρώ

Ο δρόμος για τη στερέωση και αποκατάσταση του Τζαμιού στην Καλούτσιανη άνοιξε με την υπογραφή της σχετικής σύμβασης με τον ανάδοχο του έργου στα τέλη του Αυγούστου. Τη δημοπράτηση έκανε το υπουργείο Πολιτισμού και τις μελέτες εκπόνησε το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, υπό την εποπτεία της Περιφέρειας Ηπείρου. Ο προϋπολογισμός του έργου φτάνει τα 2,2 εκατ. ευρώ και τα χρήματα προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Από αυτά ένα ποσό της τάξης των 300.000 ευρώ έχει διατεθεί για τη συντήρηση των τοιχογραφιών και άλλων διακοσμητικών στοιχείων στο εσωτερικό του μνημείου. Κι εδώ οι εργασίες είναι σε εξέλιξη με ευθύνη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων. Σύμφωνα με τη σύμβαση, οι παρεμβάσεις θα ολοκληρωθούν σε δύο χρόνια περίπου. 

Η ιστορία του

Το Τζαμί της Καλούτσιανης χτίστηκε το 1740 από τον Χατζή Μεχμέτ πασά, βαλή (διοικητή) των Ιωαννίνων, στη θέση ενός πρότερου μουσουλμανικού ναού χωρίς μιναρέ. Σύμφωνα με τους μελετητές, το τζαμί ονομάστηκε έτσι έπειτα από την εκδήλωση του επαναστατικού κινήματος του Διονυσίου Φιλοσόφου, τον Σεπτέμβριο του 1611, το οποίο είχε ως επίκεντρο το σημείο αυτό. Η ονομασία προέρχεται από τις τουρκικές λέξεις τσεσμέ (= βρύση), καν (= αίμα) και σημαίνει βρύση αίματος. Μαρτυρεί λοιπόν, με αυτό τον τρόπο, την τραγική για τον χριστιανικό πληθυσμό των Ιωαννίνων, κατάληξη του κινήματος του Φιλοσόφου. Όπως ήταν σύνηθες, το Τζαμί έδωσε το όνομά του και στη γύρω περιοχή, το οποίο με την πάροδο του χρόνου έγινε Καλούτς(ζ)ιασμή και τελικά Καλούτσιανη. 

Το μνημείο αποτελείται από μία ευρύχωρη, τετράγωνη αίθουσα προσευχής η οποία καλύπτεται από τρούλο. Στο εσωτερικό της διασώζονται σε σχετικά καλή κατάσταση το μιχράμπ (= κόγχη προσευχής), που διακοσμείται με γύψινα, χρωματισμένα πράσινα, διακοσμητικά θέματα με ξυλόγλυπτες απολήξεις και το πατάρι με τα περίτεχνα ξύλινα κιγκλιδώματα. Ο θόλος είναι διακοσμημένος με αραβουργήματα.

Μέχρι την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, το 1913, το Τζαμί λειτουργούσε ως μουσουλμανικό τέμενος. Έπειτα περιήλθε ως ανταλλάξιμο στην ιδιοκτησία της Εθνικής Τράπεζας, στέγασε για ένα διάστημα τον σταθμό των υπεραστικών λεωφορείων και στη συνέχεια εκποιήθηκε σε ιδιώτες.