Πρωτόγνωρες ήταν οι αλλαγές που συντελέστηκαν στο πολιτικό σκηνικό και στον κοινοβουλευτικό χάρτη της Ελλάδος το 2024. 

Η χρονιά που φεύγει σε λίγες ώρες υπήρξε γεμάτη από πολιτικές εξελίξεις, αναταράξεις και εκλογικές αναμετρήσεις. Από την άλλη, η χρονιά που έρχεται βρίσκει τα πολιτικά κόμματα σε μια… απόπειρα ανασύνταξης, με τη σύνθεση του κοινοβουλίου να έχει αλλάξει άρδην. 

Οι αλλεπάλληλες διασπάσεις στον ΣΥΡΙΖΑ και η απώλεια 21 εδρών σε σχέση με τις εκλογές του ’23, η αύξηση του αριθμού των ανεξάρτητων βουλευτών σε 23 και η ύπαρξη εννιά κοινοβουλευτικών ομάδων μέχρι στιγμής, έχουν μετατρέψει τη Βουλή των Ελλήνων σε…μωσαϊκό! Στα αξιοσημείωτα της χρονιάς, η διαφαινόμενη αναβίωση του πάλαι ποτέ κραταιού δικομματισμού Νέας Δημοκρατίας και ΠΑΣΟΚ, καθώς το κόμμα της Χαριλάου Τρικούπη εδραιώθηκε στην αξιωματική αντιπολίτευση.

Θρυαλλίδα εξελίξεων…

Μπορεί οι εκλογές για την ανάδειξη των αντιπροσώπων από την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να μην έχουν την ίδια βαρύτητα με τις βουλευτικές, ωστόσο η εκλογική αναμέτρηση της 9ης Ιουνίου 2024 υπήρξε καταλύτης για μια σειρά από εξελίξεις. Μεγάλος «κερδισμένος» η αποχή, αφού σχεδόν άγγιξε το 60%. Οι ψηφοφόροι με τη στάση τους στις ευρωεκλογές, θέλησαν να διαμαρτυρηθούν για θέματα που αφορούν την καθημερινότητά τους, με κυρίαρχο την ακρίβεια που πλήττει ακόμη τα περισσότερα ελληνικά νοικοκυριά.

Πρώτη αναδείχθηκε η Νέα Δημοκρατία με 28%, με το 41% που έλαβε στις βουλευτικές του ’23 να ανήκει πλέον στο παρελθόν. Ακολούθησαν ο ΣΥΡΙΖΑ  (14,94%), το ΠΑΣΟΚ (12,86%), η Ελληνική Λύση (9,43%), το ΚΚΕ (9,28%), η «Νίκη» με 4,40%, η «Πλεύση Ελευθερίας» με 3,41%  και η  «Φωνή Λογικής» με 3,04%. Και στην Ήπειρο, η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών… γύρισε την πλάτη στις ευρωεκλογές.

 Μεγάλη δικαίωση για τους Βορειοηπειρώτες ήταν η εκλογή του Φρ. Μπελέρη στη θέση του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, με τους κατοίκους της Χειμάρρας να ξεσπούν σε πανηγυρισμούς το βράδυ των Ευρωεκλογών. Όσο για την επόμενη μέρα των εκλογών, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε σαρωτικό ανασχηματισμό, ενώ δεν προτίμησε κάποιον από τους τέσσερις «γαλάζιους» βουλευτές της Ηπείρου να τους εντάξει στο κυβερνητικό σχήμα. 

Η διαγραφή Σαμαρά…

Ήταν Οκτώβριος του 1992 όταν ο Αντώνης Σαμαράς είχε παραιτηθεί από τη βουλευτική του έδρα και αποχώρησε από τη Νέα Δημοκρατία μετά την αποπομπή του από το Υπουργείο Εξωτερικών, με απόφαση του τότε Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. 

Τριάντα δυο χρόνια μετά, ο Αντώνης Σαμαράς πήρε ξανά την πόρτα της εξόδου από το κόμμα που τον ανέδειξε Πρωθυπουργό (2012-15). Η κρίση κορυφώθηκε με τα πυρά που εξαπέλυσε ο Μεσσήνιος πολιτικός, με αφορμή τα εθνικά θέματα και την έντονη κριτική στον Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη. Αίσθηση προκάλεσε και η αποστροφή του Κώστα Καραμανλή, ο οποίος αναφερόμενος στη διαγραφή Σαμαρά από τον Κυριάκο Μητσοτάκη δήλωσε ότι «η άλλη γνώμη δεν πρέπει να δαιμονοποιείται και να αντιμετωπίζεται με πειθαρχικά μέτρα». Από τη Νέα Δημοκρατία διαγράφηκε ο Μάριος Σαλμάς τον περασμένο Σεπτέμβριο, ενώ ο Λευτέρης Αυγενάκης πριν λίγες μέρες εντάχθηκε ξανά στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας απ’ όπου είχε διαγραφεί το καλοκαίρι για ανάρμοστη συμπεριφορά σε υπάλληλο αεροδρομίου. 

Η «αναβάπτιση» Ανδρουλάκη

Στις 30 Ιουνίου ο Νίκος Ανδρουλάκης ανακοίνωσε την πραγματοποίηση εσωκομματικών εκλογών μετά την έντονη αμφισβήτηση για το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών. Απέναντί του στις «πράσινες» εκλογές οι Χάρης Δούκας, Άννα Διαμαντοπούλου, Παύλος Γερουλάνος, Μιχάλης Κατρίνης και Νάντια Γιαννακοπούλου. Η μόνη Περιφέρεια που χάρισε την πρωτιά στον Δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα ήταν η Ήπειρος (!), με το επιτελείο Ανδρουλάκη να κάνει την κίνηση ματ και να επιλέγει να κλείσει την προεκλογική του εκστρατεία για τον δεύτερο γύρο με ομιλία στα Γιάννενα. Πάντως, ο Ν. Ανδρουλάκης πήρε εντολή για νέα θητεία από τη βάση, με ποσοστό σχεδόν 60% έναντι 40,1% του Χάρη Δούκα στον β’ γύρο. Σημειώνεται ότι αναβαθμισμένο ρόλο στην επόμενη μέρα του ΠΑΣΟΚ, ανέλαβε ο βουλευτής Ιωαννίνων Γιάννης Τσίμαρης που όχι μόνο διατηρήθηκε στη θέση του Τομεάρχη Υγείας του κόμματος, αλλά εξελέγη στη θέση του Αναπληρωτή Γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.

Οι διασπάσεις στον ΣΥΡΙΖΑ…

«Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός», ωστόσο αυτό δεν ισχύει με την πορεία που ακολούθησε ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα στο 2024. Η συνάντηση μιας…αγαπημένης Κοινοβουλευτικής Ομάδας τον περασμένο Ιανουάριο στις Σπέτσες, αλλά και η ανακωχή στην εσωκομματική φαγωμάρα λόγω των Ευρωεκλογών δεν προμήνυαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα θύμιζε ένα καθημερινό σίριαλ με ανατρεπτικά επεισόδια. Συνέπεια όλων αυτών, να χάσει τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης κάτι που δεν έχει προηγούμενο στα χρονικά του κοινοβουλευτισμού. Καταλυτικό για τις ραγδαίες εξελίξεις ήταν το επεισοδιακό Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ το τριήμερο 8-10 Νοεμβρίου όπου διαδραματίστηκαν σκηνές απείρου κάλλους με αποκλεισμούς Συνέδρων, τραμπουκισμούς, έντονες αντεγκλήσεις και λιποθυμίες!

Το πρώτο κύμα αποχωρήσεων από την Κ.Ο. ήρθε με τις ανεξαρτητοποιήσεις των βουλευτών Ραλλίας Χρηστίδου, Κυριακής Μάλαμα, Πέτρου Παππά, Αλέξανδρου Αυλωνίτη, ενώ την χαριστική βολή στον ΣΥΡΙΖΑ που έχασε τον θεσμικό του ρόλο, έδωσαν οι Γιώτα Πούλου και η Θεοδώρα Τζάκρη. Ακολούθησαν οι ανεξαρτητοποιήσεις των Γιάννη Σαρακιώτη, Ράνιας Θρασκιά και Ευάγγελου Αποστολάκη, με τις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μείνει στις 26 έδρες. Η αποδόμηση του ΣΥΡΙΖΑ και το διαζύγιο με Κασσελάκη, είχε ως αποτέλεσμα τις παραιτήσεις αρκετών στελεχών από τα Γιάννενα και την Ήπειρο, όπως των μελών της Κ.Ε. Σάκη Οικονόμου και Λίλας Σουλελέ, του Συντονιστή της Ν.Ε. Ιωαννίνων Βασίλη Οικονόμου κ.α. Παράλληλα, στα Γιάννενα όπως και σε άλλες πόλεις δημιουργήθηκε προσωρινή Γραμματεία του «Κινήματος Δημοκρατίας» του κόμματος Κασσελάκη. 

Επιπλέον, στις 24 Νοεμβρίου ο Σωκράτης Φάμελλος, με 49,36% αναδείχθηκε νέος πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ από τον πρώτο γύρο των εσωκομματικών εκλογών. Ακολούθησαν ο Παύλος Πολάκης (43,57%), ο Νικόλας Φαραντούρης με 5,08% και ο Απόστολος Γκλέτσος με 1,99%. Στον Νομό Ιωαννίνων προσήλθαν στις κάλπες 1.170 άτομα με τον Σ. Φάμελλο να πετυχαίνει καθαρή πρωτιά!

Και στα Επιμελητήρια…

Εκλογές έγιναν και σε Επιμελητήρια την χρονιά που φεύγει σε λίγες ώρες. Στο Τμήμα Ηπείρου του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, η Δημοκρατική Κίνηση Μηχανικών που πρόσκειται στη Ν.Δ., σάρωσε στις εκλογές του περασμένου Μαΐου με τον Γιάννη Τσίγκρο να παραμένει στο τιμόνι του φορέα. Από την άλλη, στο Επιμελητήριο Ιωαννίνων η παράταξη Γκίκα «Νέα Πορεία» έκοψε πρώτη το νήμα στις εκλογές, ωστόσο δεν κατάφερε να βρει πεδίο συνεργασίας με κάποια παράταξη με αποτέλεσμα να προκύψει συνδιοίκηση των παρατάξεων Χρυσοστόμου - Μπέκα.