Η προστασία και η ανάδειξη της βιοποικιλότητας σε αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, σε άμεση συνάρτηση με την πολιτιστική τους κληρονομιά, αποτελεί το αντικείμενο της νέας προγραμματικής σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης «Βιοποικιλότητα στους Αρχαιολογικούς Χώρους – ΒΙΑΣ ΙΙ».

Το έργο αυτό, συνολικού προϋπολογισμού 1.090.120 ευρώ, αποτελεί τη συνέχεια τουιδιαίτερα επιτυχημένου «ΒΙΑΣ Ι». 

Στο πρώτο πρόγραμμα καταγράφηκαν, περισσότερα από 10.460 είδη χλωρίδας και πανίδας, σε 20 εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους – μεταξύ των οποίων η Ακρόπολη, η Ολυμπία, οι Δελφοί,  η Δωδώνη, η Νικόπολη, η Παλαιά Πόλη Ιωαννίνων και το Νησί – αποδεικνύοντας ότι οι αρχαιολογικοί χώροι λειτουργούν και ως ζώνες προστασίας βιοποικιλότητας, πέραν της πολιτιστικής τους σημασίας. 

Όπως αναφέρεται σε χθεσινή ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, το «ΒΙΑΣ Ι» αναγνωρίστηκε διεθνώς, ως καινοτόμο παράδειγμα ολοκληρωμένης προστασίας φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος. Η μοναδική γεωγραφική θέση της Ελλάδας, στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, και η πλούσια παλαιογεωγραφική της ιστορία εξηγούν τη σπουδαία βιοποικιλότητά της: Εκτιμάται ότι στην Ελλάδα  διαβιούν περίπου 5.900 είδη φυτών και 35.000 είδη ζώων, πολλά εκ των οποίων είναι ενδημικά. Οι αρχαιολογικοί χώροι αποτελούν όχι μόνο «μουσεία της ιστορίας», αλλά και «νησίδες ζωής», όπου το φυσικό και το πολιτιστικό περιβάλλον συνυπάρχουν σε ένα οργανικό σύνολο.

Με δύο υποέργα…

Η σύμβαση υπεγράφη από την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, τον Πρύτανη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Καθ. Γεράσιμο Σιάσο, τον Διευθυντή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Καθ. Δημοσθένη Σαρηγιάννη, τον Αντιπρύτανη Έρευνας και Καινοτομίας του ΕΚΠΑ και Πρόεδρο της Επιτροπής Ερευνών, Καθ. Ευστάθιο Ευσταθόπουλο, και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΟΦΥΠΕΚΑ Κωνσταντίνο Τριάντη.

Η προγραμματική σύμβαση περιλαμβάνει δύο υποέργα. Το πρώτο, «Καταγραφή χλωρίδας και πανίδας στους αρχαιολογικούς χώρους», θα υλοποιηθεί από το Τμήμα Βιολογίας του ΕΚΠΑ και αφορά την καταγραφή και την βιβλιογραφική ανασκόπηση των ειδών φυτών και ζώων σε κάθε χώρο. Το δεύτερο, «Βιοποικιλότητα στους αρχαιολογικούς χώρους», θα υλοποιηθεί από το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ και περιλαμβάνει τη μελέτη στοιχείων για τη χλωρίδα και πανίδα από την αρχαιότητα έως τον 18ο αιώνα σε 35 επιλεγμένους χώρους, μέσω γραμματειακών, επιγραφικών, αρχαιοβοτανικών και ζωοαρχαιολογικών πηγών, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού.

Δηλώσεις

Η Υπουργός Πολιτισμού Λ. Μενδώνη σε δήλωσή της ανέφερε, μεταξύ άλλων: «Η Ελλάδα είναι τόπος μοναδικός, όπου η φύση και ο πολιτισμός συνυπάρχουν αδιάλειπτα επί χιλιετίες. Οι αρχαιολογικοί μας χώροι δεν αποτελούν μόνο ζωντανά μνημεία της ιστορίας, αλλά και πολύτιμα καταφύγια βιοποικιλότητας…».

Από την πλευρά του ο Υπουργός Περιβάλλοντος Στ. Παπασταύρος, σημείωσε, μεταξύ άλλων: «Η φύση και ο πολιτισμός μας, άρρηκτα συνδεδεμένα, αποτελούν συστατικά στοιχεία της Πατρίδας μας. Γι' αυτό και είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι το πρόγραμμα ΒΙΑΣ για τη ΒΙοποικιλότητα σε Αρχαιολογικούς χώρουΣ, το οποίο δανείζεται το όνομά του από έναν από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας, αναδεικνύει και διαφυλάσσει αυτές τις δύο πτυχές του εθνικού μας πλούτου…».