Σε τροχιά παρακμιακή βρίσκεται ο Ελληνισμός, η οποία ορίζεται αφενός από τη βαθιά πολιτιστική κρίση που διέρχεται η χώρα και αφετέρου από τη δημογραφική κατάρρευση, τονίζει με έμφαση ο διακεκριμένος συγγραφέας και εκπαιδευτικός Λαοκράτης Βάσσης, προειδοποιώντας ότι πρέπει να μπει επειγόντως φρένο σ’ αυτό τον κατήφορο. 

Με αφορμή το νέο του βιβλίο με τίτλο «Ανεκπλήρωτη Ρωμιοσύνη» ο κ. Βάσσης μιλάει επίσης για τα θέματα που πραγματεύεται σ’ αυτό, αξιολογεί το επίπεδο της Παιδείας στη χώρα, την οποία χαρακτηρίζει ως τον μεγάλο ασθενή, ενώ εκφράζει την ανησυχία του για την καλπάζουσα, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, ερήμωση της Ηπείρου.

Η συνέντευξη

Ποια ήταν η αφορμή για να εκδοθεί το βιβλίο «Ανεκπλήρωτη Ρωμιοσύνη»;

 Δεν είναι αφορμή, αλλά αφορμές. Προκλητικές αφορμές. Που αναπέμπουν και στη βαθύτερη αιτιότητά τους, στις βαθύτερες, δηλαδή, ρίζες των χρόνιων εθνικών προβλημάτων μας. Όπως αυτά διαπλέκονται: με τις εθνικές μας περιπέτειες, με την προτεκτορατική … μοίρα μας, με την έλλειψη ανεξαρτησιακής εθνικής στρατηγικής, αλλά και με τη σοβούσα και ανακυκλούμενη πολιτιστική μας κρίση. Που, πλήττοντας το πολιτιστικό κύτταρό μας, εξελίσσεται σε ταυτοτική κρίση. Όπως, μάλιστα, τροφοδοτείται και παροξύνεται απ΄ τους νεο/ιστορικούς και δικαιωματιστικούς μεταπράτες της ευρω/δυτικής επικυριαρχίας στον Τόπο μας. Με πολύ συγκεκριμένες, σ΄ αυτό το υπονομευτικό στρατηγικό πλαίσιο, προκλητικές και πιεστικές αφορμές: πρωτίστως με επίκεντρό τους το ΄21,  αλλά και με τις εθνικές εκκρεμότητες  του Μακεδονικού  και του Κυπριακού προβλήματος. 

Ο τίτλος «Ανεκπλήρωτη Ρωμιοσύνη» είναι συμβολικός ή δηλώνει κάτι κυριολεκτικά;

Είναι κυριολεκτικός, αλλά και… παρεξηγήσιμος, αν συνδέεται λαθεμένα με τον «αλυτρωτισμό». Πρέπει, γι’ αυτό, να αναγιγνώσκεται με το σωστό περιεχόμενό του. Όπου, η «εκπλήρωση», μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και το ανέκκλητο  του ιστορικού τετελεσμένου, αναπροσδιορίζεται, ως προς την αλυτρωτική της διάσταση, με ρεαλιστικά κριτήρια. Έτσι που, μπαίνει ένα οριστικό οριοθετικό τέλος στο εθνικό όραμα της «Μεγάλης Ιδέας». Με την εθνική μας στρατηγική να προσλαμβάνει, έκτοτε, αμυντικό (αυτο/προστατευτικό!) χαρακτήρα και με τα υπό εκπλήρωση «εθνικά υπόλοιπα» να υπάγονται στο «διεθνές δίκαιο». Κι όπου η «εκπλήρωση» πλέον εκτείνεται και στα υπό πραγμάτωση, με όλη τη βαρύτητά τους, μεγάλα αξιακά ζητούμενα της ταυτοτικής υπόστασης του Ελληνισμού. Που είναι, με τη μεγάλη συνθετότητά της, και δεδομένη  και ζητουμένη. Καθώς, είναι δεδομένη, όπως προσδιορίζεται από τη γλώσσα, την παράδοση και την Ιστορία, με το μεγάλο βάθος τους ως τον… προϊστορικό χρόνο. Αλλά και ζητουμένη, υπό την έννοια της αέναης αξιακής  αυτο/πραγμάτωσής της.

Αναφέρετε τρεις ανεκπλήρωτους καημούς. Ποιοι είναι αυτοί;

 Επικεντρώθηκα σε τρεις μεγάλους καημούς: το ΄21, το Μακεδονικό και το Κυπριακό. Με επίγνωση πως δεν καλύπτω όλο το φάσμα των ανεκπλήρωτων καημών της Ρωμιοσύνης. Που, σε κάθε περίπτωση, μόνο εύκολο «θέμα» δεν είναι. Κι έριξα το μεγαλύτερο βάρος στο ΄21, που έχει υποστεί και υφίσταται την πιο οργανωμένη αποδομητική κακοποίηση απ΄ την «οργανική διανόησή» μας και τον «νεο/ιστορικό αναθεωρητισμό». Κι αυτό, για να προωθήσουν την ανακατασκευή της εθνο/εικόνας μας στη στρατηγική τροχιά της ευρω/προσαρτηματικής τους  λογικής. Γράφοντας στα παλιά τους τα υποδήματα τους εθνικούς μας ιστορικούς (Παπαρρηγόπουλο, Βακαλόπουλο, Σβορώνο…)  και τους πνευματικούς νομοθέτες του Νεότερου Ελληνισμού (Ρήγα, Σολωμό, Κάλβο … Σεφέρη, Ελύτη, Ρίτσο).

Πενήντα χρόνια έχουν περάσει απ’ την εισβολή στην Κύπρο. Ποιος είναι ο λόγος που είναι  ακόμη ανοιχτή η πληγή του εθνικού τραύματος;

Αν η ελλαδική «χούντα» άνοιξε, με τη φρικώδη προδοσία της, την κερκόπορτα στον  «Αττίλα» η ελλαδική μεταπολιτευτική «Πολιτική Τάξη» ενέχεται, πρωτίστως, για το ότι η εθνική πληγή της διχοτομημένης Μεγαλονήσου είναι ακόμα ανοιχτή. Με την Κυπριακή «Πολιτική Τάξη» να ακολουθεί, με το δικό της μερτικό ευθυνών. Με τον βαθύτερο λόγο αυτής της τραγικής «εθνικής ανημπόριας» να μην είναι άλλος απ΄ την έλλειψη μακρόπνοης και αποφασιστικής «εθνικής στρατηγικής», στο ανεξαρτησιακό και αντιστασιακό πνεύμα της μεγάλης κληρονομιάς του ΄21.

Θέτετε σοβαρά θέματα για την Ελλάδα και τον Ελληνισμό. Πώς εκτιμάτε την εθνική κατάστασή μας;

Εκείνο που προτάσσω είναι η παρακμιακή τροχιά του Ελληνισμού, χωρίς φρένα  … ανάσχεσής της. Κι η «τροχιά» αυτή ορίζεται: απ΄ τη βαθιά πολιτιστική κρίση, που πλήττει την πνευματική μας ρίζα, κι απ΄ την δημογραφική κατάρρευση, που πλήττει τη βιολογική μας ρίζα. Που σημαίνει πως, κατεπειγόντως, χρειαζόμαστε …φρένα, στρατηγική, δηλαδή, αντιμετώπισης του παρακμιακού κατήφορου, με πυξίδα τον πλούτο της πνευματικής μας κληρονομιάς. Καθώς η Ελλάδα που θέλουμε, πρέπει να υπάρχει και να ζει σε κατάφαση με το βαθύτερο ταυτοτικό εαυτό της και τις αξίες της. Στον αντίποδα, πάντοτε, των «προτεκτορατικών λογικών» και του «νεο… ραγιαδισμού», που μας βυθίζουν στο παρακμιακό τέλμα.

Πώς βλέπετε, ως φιλόλογος, τα εκπαιδευτικά ζητήματά μας;

Το «δασκαλίκι» ήταν η μεγάλη θητεία κι η μεγάλη αφιέρωση της ζωής μου. Γι’ αυτό και παρακολουθούσα πάντοτε με μεγάλο ενδιαφέρον τα εκπαιδευτικά μας ζητήματα, που ανήκουν στα κορυφαία της εθνικής μας ζωής. Που προφανώς και δεν χωράει η προσέγγισή τους στις γραμμές μιας συνέντευξης. Ως ελάχιστο προϊδεασμό για τις απόψεις μου, θα πω πως η Παιδεία ήταν και παραμένει ο μεγάλος ασθενής του Τόπου μας. Κακοποιούμενη στις συμπληγάδες ενός κακού «συντηρητισμού», παλιότερα, κι ενός κακού «προοδευτισμού» στη μεταπολιτευτική περίοδο. Όπου, περίπου, απ΄ τον «νοσηρό ελληνο/κεντρισμό» και την εθνική… τύφλωση περάσαμε στον «νοσηρό αντι/ελληνοκεντρισμό» και στην απο/εθνοποιητική… αχρωματοψία («πνεύμα» Σόρος!). Με εξακολουθητικό θύμα την Ελληνική Παιδεία και την εθνική ποιότητά της.

Πώς αισθάνεστε που γυρίσατε πάλι πίσω στα πάτρια εδάφη της Ηπείρου;

Η ΄Ήπειρος είναι … καημός. Ένας τόπος που «μιλάει» με την ιστορία του, την πολιτιστική ψυχή του και τους αρχέγονους λυγμούς των πολυφωνικών τραγουδιών του. Ένας τόπος οργισμένης, τώρα, μελαγχολίας. Καθώς η ερήμωσή του είναι καλπάζουσα. Έτσι που, όπως πάμε, σε λίγα χρόνια δεν θα έχει, όπως κι όλη η ελληνική επαρχία, ανθρώπους. Κάτι, που δεν δείχνει να καταλαβαίνει η… υπνώττουσα «Πολιτική Τάξη» του μετα/νεωτερικού προτεκτοράτου των Αθηνών. Όπως, γενικότερα, δεν δείχνει να καταλαβαίνει την παρακμιακή κατάσταση του Ελληνισμού...

Τι θα προτείνατε στους αναγνώστες, που θα διαβάσουν τη συνέντευξή σας;

Με τον σκεπτικισμό μου για το αν μπορώ να… προτείνω, θα τους έλεγα πως: ό,τι έγινε και γίνεται στον Τόπο μας, (μετανεωτερική… αποικιοποίηση, ερήμωση, παρακμή…!), δεν έγινε και δεν γίνεται ερήμην… όλων ημών (καθώς η πολιτική ενοχή -να μην το προσπερνάμε- θέλει και κοινωνική συνενοχή). Και θα πρόσθετα, ας μου επιτραπεί, πως πρέπει να (ξανα)αγαπήσουμε, με τη συγκινησιακή αθωότητα του αληθινού πατριωτισμού, τον Τόπο μας, για να μπορέσουμε να τον ξανα… ανακτήσουμε και να τον οδηγήσουμε, με όρθια περπατησιά στο ξέφωτο του μέλλοντός μας.

Γιατί, κι ο νοών νοείτω, για να γίνει «δικός» μας ο Τόπος μας, πρέπει εμείς πρώτα να …είμαστε «δικοί» του, όπως στις μεγάλες ιστορικές μας στιγμές! Κι εννοείται πως τους … προτείνω να ακούσουν πολυφωνικά της Ηπείρου!

Συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη