Αντικαταστάθηκαν, διαβάζουμε, τα μέλη της Ερανικής Επιτροπής που παραιτήθηκαν (με μακροσκελή, μάλιστα, καταγγελτική ανακοίνωση) για την ανέγερση – κατασκευή του Μνημείου Ηπειρωτών Εθνικών Ευεργετών και Δασκάλων του Γένους στην πόλη μας. Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την πρώτη απόφαση (1996) για την ανέγερση του ως άνω Μνημείου, οι αρχές της πόλης μας (περιλάλητη άλλοτε για την πρωτιά «στ΄ άρματα, στα γρόσια και στα γράμματα») εξακολουθούν να βρίσκονται στο στάδιο των διοικητικών διαδικασιών (!!!).
Η πρωτοβουλία για την κατασκευή του ως άνω Μνημείου έχει εμπλακεί σε γραφειοκρατικές καθυστερήσεις και αντιπαραθέσεις μεταξύ της Δημοτικής Αρχής και μελών της Ερανικής Επιτροπής, με αποτέλεσμα να απαιτείται πλέον η ανασυγκρότησή της. Όπερ και εγένετο.
Δεν μας ενδιαφέρουν -φαντάζομαι και κανέναν από τους αναγνώστες- τα πρόσωπα, τωρινά και χτεσινά, της Επιτροπής, αξιόλογα όλα στο χώρο της Τέχνης, των Γραμμάτων και του πολιτισμού ευρύτερα. Ούτε καν οι οποιεσδήποτε αντιπαραθέσεις μεταξύ τους· ούτε ακόμη, η υπονόηση σκοπιμοτήτων ένθεν κακείθεν. Εκείνο που πρωτίστως, και κυρίως, ενδιαφέρει είναι ότι ένα οφειλόμενο χρέος, μια οφειλόμενη τιμή της πολιτείας προς όλους εκείνους οι οποίοι προσέφεραν τα μέγιστα στην οικονομική ανόρθωση της χώρας σε πολύ χαλεπούς για κείνη καιρούς, καθώς και στην παιδευτική αναγέννηση του υπόδουλου λαού μας υλοποιώντας την προτροπή του Αδαμάντιου Κοραή «δράξασθε παιδείας», μετακυλίεται σε επαιτικές διαδικασίες, θυμίζοντας την περιβόητη Ψωροκώσταινα, την Πανωραία Χατζηκώστα ή Χατζηκώσταινα απ΄ το Αϊβαλί (Κυδωνίες), η οποία καταγράφηκε στην ιστορική μνήμη όταν, σύμφωνα με αναφορές της εποχής, προσέφερε τα ελάχιστα υπάρχοντά της στον έρανο που έλαβε χώρα στο Ναύπλιο για την ενίσχυση των πολιορκημένων του Μεσολογγίου το 1826.
Έκτοτε η έκφραση «Ψωροκώσταινα» χρησιμοποιείται για να δηλωθεί το γλίσχρο οικονομικά ελληνικό κράτος, το οποίο βασίζεται περισσότερο στην εθελοντική συνδρομή και προσπάθεια, στο περιβόητο «φιλότιμο» των κατοίκων του, παρά στη σωστή και επιστημονική οργάνωση και χρηστή- ιδιαίτερα αυτό- διαχείριση των εσόδων του.
Για την ηπειρωτική ευποιΐα, μοναδικό παγκοσμίως σε ένταση και πλάτος φαινόμενο, το οποίο δεν έπαψε να προκαλεί τον θαυμασμό, να συγκινεί και να προβληματίζει τους μελετητές στην ερμηνεία του, έχουν ειπωθεί και έχουν γραφτεί πολλά. Σημειολογική ήταν η εκδήλωση- ομιλία με θέμα «Οι Μεγάλες Σχολές των Ιωαννίνων – Ο προεπαναστατικός Διαφωτισμός και ο Ηπειρώτικος Ευεργετισμός» που διοργάνωσαν οι εφημερίδες «Το Βήμα», «Τα Νέα» σε συνεργασία με τον Δήμο Ιωαννιτών στο Πνευματικό Κέντρο της πόλης μας στις 11 Νοε. 2019.
Την εκδήλωση χαιρέτισε -έχει και αυτό τη σημασία του- ο Πρόεδρος τότε της Βουλής και νυν της Δημοκρατίας Γιαννιώτης Κώστας Τασούλας. Με στόχο, μάλιστα, την ανάδειξη της ηπειρωτικής ευποιίας, οι δύο εφημερίδες ανατύπωσαν την ιστορική έκδοση του 1930 «Τα Γιάννενα κι’ η Νεοελληνική Αναγέννηση (1648-1820)», η οποία κυκλοφόρησε την Κυριακή 17 Νοεμβρίου με την εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής».
Ο «Πρωινός Λόγος», 12 Νοε. 2019, σε πρωτοσέλιδο άρθρο του με τίτλο «Εμβληματική παραμένει η Ηπειρωτική ευεργεσία» έγραφε: «Η ηπειρωτική ευποιία παραμένει μέχρι τις μέρες μας εμβληματική. Οι εθνικοί ευεργέτες με καταγωγή από την Ήπειρο, οι οποίοι ξενιτεύτηκαν και μεγαλούργησαν στα πέρατα της Γης, δεν ξέχασαν ποτέ την πατρίδα τους. Συνέβαλαν στην ανέγερση σχολείων, νοσοκομείων, ναών, εθνικών σταδίων, ίδρυσαν τράπεζες και κοινωφελή ιδρύματα και στήριξαν ανήμπορους. Αυτό ήταν το μήνυμα που βγήκε από τη χθεσινοβραδινή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στα Γιάννενα από τις εφημερίδες «ΒΗΜΑ» και «ΝΕΑ».
«Στη συζυγία «Ευεργέτες – παιδεία» επιβεβαιώνεται η συμβολική παρουσία των διαθετών στη συλλογική μνήμη», θα σημειώσει ο Κων/νος Θ. Πέτσιος, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας της Φιλοσοφίας του Παν/μίου μας (Ευεργέτες, ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΕΥΕΡΓΕΤΩΝ). Η βούληση των οποίων, θα προσθέταμε, έχει βιαστεί κατ΄ εξακολούθηση με τη σιωπηρή ανοχή της ελληνικής πολιτείας (βλέπε Ηπειρωτικά Κληροδοτήματα).
Αυτή και μόνο η ελληνική πολιτεία οφείλει, κ. Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας, ως ανώτατος πολιτειακός άρχων και Ηπειρώτης, κ. Πρόεδρε της Ελληνικής Βουλής, κ. Ηπειρώτες Βουλευτές στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, κ. Περιφερειάρχη, κ. Δήμαρχε, αν σέβεστε τις ιδιότητές σας, αν σας έχει απομείνει ίχνος ηπειρώτικης ευαισθησίας, την οποία με υπερθεματισμό τονίζετε στους πανηγυρικούς σας (το «εύανδρος Ήπειρος» πάει και έρχεται), να αναλάβετε «εδώ και τώρα» πρωτοβουλία για την ανέγερση- κατασκευή του εν λόγω Μνημείου.
Δεν μπορεί, σε μια εποχή που ακούμε και διαβάζουμε για εκατομμύρια ευρώ, να «ίπτανται των κεφαλών μας», συχνά μάλιστα με «περίεργες πτήσεις», η διάθεση ενός τόσο ευτελούς κονδυλίου να... ανατρέπει τον κρατικό προϋπολογισμό ή τους προϋπολογισμούς που διαχειρίζεστε. Όλα τα άλλα (περιφορά δίσκου, μακροπρόθεσμα (!!) χρονοδιαγράμματα, κλπ), αγαπητά μέλη της Επιτροπής Επαιτείας, παρά τις αναμφίβολα αγαθές προθέσεις σας, δεν συνάδουν με την ηπειρωτική περηφάνια. Τα πλείστα όσα έχουν προσφέρει οι Ηπειρώτες Ευεργέτες και Δάσκαλοι του Γένους σ΄ αυτή την δόλια πατρίδα, ΑΠΑΙΤΟΥΝ και δεν ΕΠΑΙΤΟΥΝ από το αθηνοκεντρικό κράτος τα ελάχιστα.
Αλλά, φαίνεται, πως το δυστύχημα γι΄ αυτούς (τον Γεώργιο Σταύρου, τον Γεώργιο Αβέρωφ, τον Μιχαήλ Τοσίτσα, τον Νικόλαο Στουρνάρη, τον Γεώργιο και Σίμο Σίνα, τον Κων/νο Ζάππα, τον Ιωάννη Δομπόλη, αλλά και τον Βησσαρίωνα Μακρή, τον Γεώργιο Σουγδουρή, τον Μεθόδιο Ανθρακίτη, τον Μπαλάνο Βασιλόπουλο, τον Αθανάσιο Ψαλίδα, τον Νικόλαο Ζερζούλη) είναι ότι δεν κουβαλούν ψηφουλάκια...