Μπορεί το οικονομικό κλίμα στη χώρα να εμφάνισε τον Ιούλιο μία μικρή υποχώρηση, ωστόσο τα τελευταία στοιχεία του Ιδρύματος Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), κρύβουν και μια αισιόδοξη παράμετρο. 

Αυτή αφορά την αισθητή βελτίωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, με τους Έλληνες να εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους και περισσότερο διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε σημαντικές αγορές τους επόμενους μήνες.

Θετικό μήνυμα

Πρόκειται αναμφίβολα για ένα θετικό μήνυμα σε μία περίοδο που η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να κινείται μέσα σε ένα περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις και αβεβαιότητες. Το γεγονός ότι οι πολίτες εμφανίζονται λιγότερο απαισιόδοξοι σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, αποτελεί ένδειξη ότι διατηρούν την ελπίδα πως οι συνθήκες θα βελτιωθούν, παρά τα προβλήματα που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους.

Τα στοιχεία…

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ, ο γενικός δείκτης οικονομικού κλίματος υποχώρησε ελαφρά στις 107,6 μονάδες από 108,2 τον Ιούνιο, κυρίως λόγω της επιδείνωσης των προσδοκιών στη βιομηχανία και στις υπηρεσίες. Αντίθετα, θετική εικόνα παρουσίασαν οι κατασκευές και το λιανικό εμπόριο, ενώ η σημαντικότερη εξέλιξη ήταν η ενίσχυση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης. 

Οι Έλληνες καταναλωτές δηλώνουν περισσότερο αισιόδοξοι τόσο για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους όσο και για τη γενικότερη πορεία της οικονομίας, ενώ ενισχύεται αισθητά και η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές.

Ειδικότερα, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης βελτιώθηκε σημαντικά τον Ιούλιο, φθάνοντας στις -47,8 μονάδες από -52,8 τον Ιούνιο. Παρότι η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει την πιο χαμηλή επίδοση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η μεταβολή αυτή δείχνει ότι οι πολίτες βλέπουν με μεγαλύτερη αισιοδοξία το επόμενο διάστημα. 

Στο μεταξύ, οι επιμέρους δείκτες για τα οικονομικά των νοικοκυριών εμφανίζουν σαφή βελτίωση, καθώς περιορίζονται οι αρνητικές εκτιμήσεις για το εισόδημα και τη γενικότερη οικονομική κατάσταση της χώρας, ενώ αυξάνεται αισθητά η πρόθεση για πραγματοποίηση σημαντικών αγορών και ενισχύεται, έστω και οριακά, η πρόθεση για αποταμίευση.

Παράλληλα, οι προβλέψεις για την εξέλιξη των τιμών αποκλιμακώνονται αισθητά, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι καταναλωτές αναμένουν ηπιότερες πληθωριστικές πιέσεις το επόμενο διάστημα. Ωστόσο, παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς εξακολουθούν να προβλέπουν επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης, ενώ οι εκτιμήσεις για την ανεργία επιδεινώθηκαν ελαφρά. 

Είναι χαρακτηριστικό ότι περισσότεροι από τους μισούς καταναλωτές, δηλώνουν πως «μόλις τα βγάζουν πέρα» (58%), αν και το ποσοστό αυτό μειώθηκε σε σχέση με τον Ιούνιο, ενώ περιορίστηκε και η αβεβαιότητα για τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις. 

Η άλλη ανάγνωση…

Βέβαια, θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα ενθαρρυντικά αυτά στοιχεία αφορούν τον Ιούλιο και επομένως δεν αποτυπώνουν ακόμη τις οικονομικές συνέπειες των μεγάλων πυρκαγιών του Αυγούστου, οι οποίες αναμένεται να επιβαρύνουν τόσο τα δημόσια οικονομικά, όσο και χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που επλήγησαν. Το πραγματικό αποτύπωμα αυτών των καταστροφών στην οικονομία θα φανεί τους επόμενους μήνες. 

Παράλληλα, η διεθνής συγκυρία παραμένει εξαιρετικά ασταθής. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να προκαλεί αναταράξεις στις διεθνείς αγορές, ενώ οι τιμές των καυσίμων παρουσιάζουν συνεχείς διακυμάνσεις. Έτσι, κανείς δεν μπορεί σήμερα να προβλέψει με βεβαιότητα ποια θα είναι η πορεία της παγκόσμιας οικονομίας ή ποιες νέες εξελίξεις μπορεί να προκύψουν μέσα στο επόμενο διάστημα.

«Αγκάθι» η ακρίβεια 

Το μεγαλύτερο όμως «αγκάθι» για τα νοικοκυριά εξακολουθεί να είναι η ακρίβεια. Μπορεί οι προβλέψεις των καταναλωτών για την εξέλιξη των τιμών να εμφανίζονται κάπως ηπιότερες, όμως το υψηλό κόστος ζωής εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική ανησυχία των περισσότερων οικογενειών. Η καθημερινότητα παραμένει δύσκολη, ιδιαίτερα για όσους διαθέτουν χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα, ενώ η αγοραστική δύναμη εξακολουθεί να δοκιμάζεται.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Εθνική Πρωτοβουλία για την αποκλιμάκωση των τιμών, η οποία προβλέπει πραγματικές μειώσεις από 5% έως 20% σε βασικά προϊόντα στα ράφια των σούπερ μάρκετ από τις 31 Αυγούστου. Σημαντικό στοιχείο του μέτρου είναι ότι οι μειώσεις θα υπολογιστούν πάνω στις κανονικές τιμές των προϊόντων και όχι σε προσφορές ή προωθητικές ενέργειες, με τιμή αναφοράς εκείνη που θα ισχύει στις 27 Αυγούστου.

Το πρόγραμμα θα διαρκέσει έως το τέλος του έτους. Όμως οι καταναλωτές περιμένουν να διαπιστώσουν στην πράξη αν θα συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση του κόστους του καθημερινού καλαθιού.