Στη… μάχη κατά της ενεργειακής κρίσης μπαίνουν τέσσερις νέες κυβερνητικές παρεμβάσεις, καθώς ο χειμώνας προμηνύεται ιδιαίτερα δύσκολος για χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Οι χθεσινές ανακοινώσεις του Πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη στο Υπουργικό Συμβούλιο, δίνουν ορισμένες ανάσες, όμως η λαίλαπα της ακρίβειας αφήνει ελάχιστα περιθώρια αισιοδοξίας. Η αγωνία των πολιτών φθάνει στο «κόκκινο», αφού οι συνεχείς ανατιμήσεις στα καύσιμα απειλούν να συμπαρασύρουν μεταφορές, παραγωγή, αλλά και βασικά αγαθά!

Για τα Γιάννενα και την ορεινή Ήπειρο βέβαια, το μεγάλο ερωτηματικό παραμένει η θέρμανση. Σε μια περιοχή, όπου οι χαμηλές θερμοκρασίες επιβάλλουν αυξημένες ανάγκες και παρατεταμένη χρήση πετρελαίου, το γέμισμα της δεξαμενής αποτελεί ήδη μια πολύ δύσκολη εξίσωση. Οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί καλούνται να αντέξουν ακόμη ένα βάρος, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα ακριβότερη λειτουργία και κυρίως περιορισμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Το πετρέλαιο θέρμανσης

Η πρώτη κυβερνητική παρέμβαση αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, για το οποίο οι συγκεκριμένες ανακοινώσεις παραπέμπονται για τις 14 Οκτωβρίου, παραμονή της επίσημης έναρξης διάθεσής του. Ο Πρωθυπουργός επανέλαβε χθες ότι στόχος είναι η τιμή να είναι κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο, με συνδυαστική επιδότηση κυβέρνησης και διυλιστηρίων. Το ύψος της θα εξαρτηθεί από τις διεθνείς τιμές, ενώ προανήγγειλε και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, με στόχευση στις εισοδηματικές και γεωγραφικές ανάγκες. Ωστόσο, το «κάτω από 1,75» δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί καθησυχαστικό. Η σύγκριση με την τιμή περίπου 1,10 ευρώ στην περυσινή έναρξη, δείχνει πόσο έχει μετακινηθεί προς τα πάνω ο πήχης. Ενδεικτικά, στα 1,75 ευρώ, τα χίλια λίτρα κοστίζουν 650 ευρώ περισσότερα από πέρυσι. Η σύγκριση με το ακριβό κλείσιμο του Απριλίου, δεν αναιρεί την επιβάρυνση σε σχέση με την προηγούμενη έναρξη.

Καύσιμα, χρέη, δανειολήπτες…

Η δεύτερη κυβερνητική παρέμβαση αυξάνει την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης από 10 σε 15 λεπτά το λίτρο, για το διάστημα 1 έως 15 Οκτωβρίου. Με την πρόσθετη έκπτωση των διυλιστηρίων, η συνολική ελάφρυνση αναμένεται να φθάσει τα 20 λεπτά. Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 20 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι να περιοριστούν οι πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, χωρίς όμως να εξασφαλίζεται ότι θα ανακοπεί η μεταφορά των αυξήσεων στις τελικές τιμές.

Η τρίτη παρέμβαση διευρύνει τη ρύθμιση παλαιών χρεών προς Εφορία και Ασφαλιστικά Ταμεία από 72 σε 120 δόσεις, με ελάχιστη καταβολή 30 ευρώ. Καλύπτει ληξιπρόθεσμες οφειλές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, οι οποίες δεν βρίσκονται σε ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ όσοι έχουν ενταχθεί στις 72 δόσεις μπορούν να μεταβούν με αίτησή τους. Το επιτόκιο παραμένει 5,84% και οι νεότερες οφειλές υπάγονται στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.

Η τέταρτη παρέμβαση αφορά αυστηρότερους κανόνες στις «εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων». Ο συνεπής οφειλέτης με ενεργή ρύθμιση θα προστατεύεται από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Σε παραβίαση, η πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη, θα πιστώνονται πέντε μηνιαίες δόσεις και θα επιβάλλονται πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ.

Θετικά, αλλά ανεπαρκή

Οι πρώτες αντιδράσεις της αγοράς για τις κυβερνητικές ανακοινώσεις συνδυάζουν αποδοχή, αλλά  και επιφυλάξεις. Ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γιάννης Χατζηθεοδοσίου χαιρετίζει τις 120 δόσεις και τους περιορισμούς στους servicers, ζητά όμως διαγραφή υπέρογκων προσαυξήσεων. Προειδοποιεί ότι η πρόσθετη επιδότηση στο ντίζελ μπορεί σύντομα να απορροφηθεί από νέες ανατιμήσεις και επαναφέρει το αίτημα προσωρινής μείωσης του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά και του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα.

Από την πλευρά της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), ο Πρόεδρός της Σταύρος Καφούνης αποτιμά θετικά τις 120 δόσεις ως ανάσα ρευστότητας και τις παρεμβάσεις στα καύσιμα και ζητά διαρκή ετοιμότητα για πρόσθετα μέτρα, εφόσον επιδεινωθούν οι συνθήκες.

Ευρωπαϊκή διέξοδος 

Στο χθεσινό Υπουργικό Συμβούλιο ο Κ. Μητσοτάκης έκανε γνωστό ότι έστειλε επιστολή προς την πρόεδρο της Κομισιόν, με κοινοποίηση στον πρόεδρο του Eurogroup, ζητώντας πρόσθετη έκτακτη ευελιξία για τα κράτη μέλη, εν μέσω της παρούσας κρίσης. Υποστήριξε ότι χρειάζονται κοινές και τολμηρές  ευρωπαϊκές κινήσεις, πέρα από παραινέσεις περιορισμού της κατανάλωσης ενέργειας. 

Παράλληλα, ανέφερε ότι οι εθνικές παρεμβάσεις θα επανεξετάζονται ανά δεκαπενθήμερο, με γνώμονα τις αντοχές της οικονομίας.

Μπορεί η δεκαπενθήμερη αξιολόγηση να αναγνωρίζει τη ρευστότητα της κρίσης, όμως αφήνει νοικοκυριά και επαγγελματίες με περιορισμένη δυνατότητα προγραμματισμού. Όταν οι υποχρεώσεις τρέχουν κάθε μήνα, η αναμονή της επόμενης ανακοίνωσης δεν αρκεί για να κλείσουν οι λογαριασμοί. Ιδίως πριν από τον χειμώνα, ζητούμενο είναι η στήριξη να φθάνει εγκαίρως και να συμβαδίζει με τις πραγματικές ανάγκες. 

Τα μηνύματα Κ. Μητσοτάκη…

Ταυτόχρονα, ο πρωθυπουργός έστειλε μηνύματα τόσο προς την αντιπολίτευση, καταλογίζοντάς της εύκολες υποσχέσεις, όσο και προς το εσωτερικό της Κυβέρνησης. Ζήτησε ώριμο, μετρημένο, ενιαίο και ακριβή δημόσιο λόγο, χωρίς άρνηση της δύσκολης καθημερινότητας, υπενθυμίζοντας ότι ο ίδιος αξιολογεί συμπεριφορές υπουργών και βουλευτών. 

«Σε αυτές τις συνθήκες, ο λόγος μας δεν οφείλει να είναι μόνο πειστικός, πρέπει να είναι και μετρημένος, ενιαίος και ακριβής, γνωρίζοντας ότι στο τέλος της ημέρας όλους θα μας κρίνουν οι πολίτες. Αλλά μέχρι τότε, βέβαια, είναι δική μου ευθύνη να αξιολογώ ατομικές συμπεριφορές Βουλευτών και Υπουργών», τόνισε χαρακτηριστικά.