Τελειώνει ο χρόνος με προεκλογικές προσφορές και δόσεις πλούσιας ευδαιμονίας, σε έναν κόσμο που αλλάζει σαν την Κλιματική Αλλαγή, μετρώντας τους... κεραυνούς των πολιτικών εξελίξεων και την τρομοκρατική φλυαρία!
Στα τοπικά και περιφερειακά μας θέματα, επικαλούμενοι έλλειψη πιστώσεων, επιδίδονται σε μια διαχείριση ανακύκλωσης παλαιών ιδεών, σε ξεχασμένα έργα που έμειναν στο μελάνι ή απέτυχαν ή ακόμη έφυγαν οι εμπνευστές και άλλαξε η παλιά συνταγή και οι προθέσεις.
Ας ξεκινήσει αυτή η περιπλάνηση με αυτό που ανακοινώθηκε για την επαναλειτουργία του Γυαλί Καφενέ σαν μια νέα ιδέα «επιστροφής» στα παλιά Γιάννενα, ύστερα μάλιστα από την «επιτυχημένη» και πανάκριβη αποκατάσταση των Μουσουλμανικών μνημείων και του τζαμιού. Είναι και το Γυαλί καφενέ μια ίδια ανακύκλωση της ιδέας να ξαναλειτουργήσει ένα καφενείο μιας παλιάς τουρκικής ανάμνησης! Όπως έγινε με το τζαμί της Καλούτσανης, τώρα που δεν έρχεται και ο πελαργός μας. Η ιδέα του κάτι παλιωτικού και ας είναι και Οσμάν.
Αναζήτηση μνήμης εικόνων και ιδεών, από ένα παρελθόν που δεν γυρίζει. Είναι αργά για μια τέτοια επιστροφή στη ζωή του παρελθόντος. Μαζί με το Γυαλί Καφενέ, ανακοινώθηκε και ένα ενδιαφέρον για τα παλιά χάνια της πόλης! Άργησαν όμως πολύ για ένα σημαντικό παρελθόν της Ιστορίας της πόλης. Μέσα από τα παλιά χάνια διατηρήθηκε μια επαφή της επαρχίας με την πόλη η οποία έφερνε τη ζωντανή ελληνική παράδοση της επαρχίας. Σε αυτά τα χάνια ακούγονταν η ελληνική γλώσσα, τα τραγούδια και τα μοιρολόγια η ανάσα του Γένους, να κρατηθεί η Ελλάδα της παράδοσης. Χάθηκαν μαζί με τα χάνια και όλα τα μικρά επαγγέλματα που λειτουργούσαν μέσα στα χάνια και γύρω, για τους επαρχιώτες και συντηρούσαν την παράδοση. Τώρα είναι αργά, όπως αργά ήταν και η προσπάθεια να αναγεννηθεί η αγορά της οδού Ανεξαρτησίας και η γύρω συνοικία παρόλο, που δύο φορές εκτελέστηκαν δαπανηρά έργα ανάπλασης με… γρανιτόλιθους εισαγωγής! Η παρακμή αυτών των ιδεών πέρασε στο παρελθόν. Η Ιδέα ανακυκλώνεται πολύ καθυστερημένα.
Δεν λησμονείται ακόμη, ότι τη δεκαετία 1960 γινόταν μεγάλη προσπάθεια να διασωθούν κάποια παλιά επαγγέλματα σε ένα «Κέντρο Παραδοσιακής Βιοτεχνίας»! Τότε και η ιδέα αυτή συζητιόνταν πολύ για τον χώρο, έφερνε γύρες η ιδέα, χρονοβόρες μέρες και μήνες και χρόνια, γύρω από την πόλη, να βρεθεί το κατάλληλό οικόπεδο! Άργησε όμως πολύ, χάθηκε το αντικείμενο και αυτό που έγινε, τώρα παίζουν θέατρο! Τα παραδοσιακά επαγγέλματα της πόλης, χάθηκαν ακόμη και τα «ξακουστά ισχυρά ισνάφια» που ρύθμιζαν τη ζωή της πόλης. Και δεν έμειναν ούτε δείγμα για μια Μουσιακή έκθεση ή αναπαράσταση.
Κάποτε ο Φρόντζος σκέφτηκε, κάτω από το Λαογραφικό Μουσείο της Ε.Η.Μ., που ήταν μια μεγάλη έκταση, να γίνει εκεί μια μουσιακή αγορά με παραδοσιακά επαγγέλματα που όλο λιγόστευαν στην πόλη. Μάλιστα πρέπει να έγινε και κάποια σχεδίαση από τον αρχιτέκτονα Βασ. Χαρίση. Και τώρα δεν υπάρχουν δείγματα από μια σειρά τοπικών παλιών Γιαννιώτικων χειροποίητων προϊόντων, ενώ εξαφανίστηκαν και τα εργαλεία για μια Μουσιακή ανάμνηση. Το γιατί δεν έγινε είναι μια ιστορία παθογένειας που υποβόσκει στην πόλη.
Τα .1000 βελόνια των Ιωαννίνων χάθηκαν, μαζί οι τσαρουχάδες, οι καλαϊτζήδες, οι σταμποτάδες, οι σαμαράδες, οι τσγκάρηδες, οι σιδεράδες, οι χαλκουργοί, οι στατεράδες, οι καμπανάδες, οι τενεκτζήδες, οι καποταδες, οι σαρτζήδες, οι.... σαλεπτζήδες και άλλοι. Κάποιος παλιό Γιαννιώτης, θα μπορούσε να δώσει περισσότερες πληροφορίες για την παλιογιαννιώτικη αγορά, σε αυτούς που όψιμα επαναφέρουν ιδέες, οι οποίες πολλές φορές επανέρχονται καθυστερημένα και η άγνοια εξαφανίζει την παράδοση.
Είναι μια ανακυκλούμενη ιδέα που επανέρχεται καθυστερημένα και ίσως χαθεί και αυτή η ανάμνηση. Φιλότιμες είναι οι προσπάθειες ορισμένων με εκθέσεις φωτογραφιών, καρτ-ποστάλ και άλλων απεικονίσεων της πόλης, να δείξουν αυτά τα Γιάννενα που έφυγαν.
Σε αυτό τον κύκλο επαναφοράς παλιών ιδεών που συζητιούνται, «εγγράφονται» και άλλες που εκκρεμούν και με φιλότιμες προσπάθειες ξαναζεσταίνονται, αλλά ο χειμώνας που έρχεται δύσκολα θα δώσει λύσεις.
Σε πρώτη ανακύκλωση, λόγω εποχής, έρχεται η «αιθαλομίχλη». Πληθωρικές θα είναι και πάλι οι συζητήσεις για την αιθαλομίχλη αφού, στα αίτια που την προκαλούν, μετά την μετεωρολογική αιτία, και παραμένει ενεργός πρωταγωνιστής, ενώ όλες οι άλλες αιτίες που αναγνωρίζονται, δύσκολα αντιμετωπίζονται. Η αιθαλομίχλη θα είναι εδώ για πολύ. Περισσότερο σαν ανακυκλούμενη ιδέα . Όχι σαν λύση…
Στην όλη λίστα αυτής της ανακύκλωσης ιδεών που εμφανίζονται αυτή την εποχή, τέλους του χρόνου, μένουν μόνιμα, τα θέματα Βελισσάριος, μνημείο Ευεργετών, η ΙΟΝΙΑ που έφαγε μέχρι τώρα άπραγα δυο χρόνια μετά την υπογραφή της συμφωνίας, η Λαψίστα που ακόμη δεν άρχισε, τα ερημοχώρια που αυξάνουν χωρίς αναστολές με αστείες λύσεις, τα σκολειά που δεν έχουν λύσεις, αφού και η πληρωμένη «μετοίκηση» δεν συγκινεί νεολαίους της γενιάς Ζ. Βέβαια, η ανακύκλωση σαν ιδέα, δεν αγγίζει τη λίμνη αφού η πτώση της στάθμης του νερού έβγαλε στην επιφάνεια της λίμνης πολλά νέα σκουπίδια. Μετά την εκστρατεία του ΟΦΥΠΕΚΑ για την ανάσυρση των «σούφαρων» του πυθμένα, τώρα πρέπει να μαζέψει και τα νέα που βγήκαν στην επιφάνεια. Η ιδέα Λίμνη είναι η αρχαιότερη, έχει τα χρόνια της μεταπολίτευσης και ακόμη καταναλώνει πιστώσεις και κονδύλια και μένει πρωταθλήτρια στις ανακυκλούμενες ιδέες.
Για να κλείσουμε την περιπλάνηση, με τις ανακυκλούμενες ιδέες, που θα μείνουν και τον επόμενο χρόνο, ας καταγράψουμε και κάποιες ιδέες με καλή πορεία, όπως είναι οι δράσεις του Πανεπιστημίου μας με αποκατάσταση της επικοινωνίας με την πόλη στο εσωτερικό, μια ιδέα πολύ παλιά. Και να κλείσουμε με μια είδηση από την ΤΝ ότι το υπουργείο Πολιτισμού αποφάσισε να ολοκληρώσει την αποκατάσταση του «σπιτιού του Δεσπότη», οικία του Χουσεϊν μπέη, του μοναδικού αρχιτεκτονικού μνημείου μιας παλιάς εποχής.
Και οι περιπλανήσεις του μέτοικου συνεχίζονται…