Έτσι, ο πατέρας μου έμεινε ομολογουμένως ορφανός πολέμου από μωρό, χωρίς να προλάβει να γνωρίσει ποτέ τον δικό του πατέρα. Μεγάλωσε μέσα στη φτώχεια και τις στερήσεις εκείνης της εποχής, στην περήφανη αλλά σκληρή φύση του Ζαγορίου.

Παρά τις τεράστιες δυσκολίες της ορφάνιας, το παιδί αυτό είχε μέσα του μια ασταμάτητη δίψα για τα γράμματα και αναδείχθηκε σε άριστο μαθητή. Αυτή ακριβώς η αριστεία του τράβηξε την προσοχή ενός φωτισμένου ιεράρχη. Ο αείμνηστος Μητροπολίτης Ιωαννίνων Σπυρίδων –ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και ιδρυτής της Σχολής μας– εντόπισε το ορφανό αγόρι από το Κουκούλι. Τον ξεχώρισε για το μυαλό και το ήθος του, και τον επέλεξε προσωπικά για να του δώσει την ευκαιρία να σπουδάσει στο Ιεροδιδασκαλείο Βελλάς.

Αυτή την ευεργεσία ο πατέρας μου την κράτησε ως ιερό φυλαχτό στην ψυχή του. Σε ένδειξη αιώνιας ευγνωμοσύνης, μέχρι την τελευταία μέρα της ζωής του, είχε πάντοτε τη φωτογραφία του Σπυρίδωνα μέσα στην εσωτερική τσέπη του σακακιού του, δίπλα ακριβώς στην καρδιά του, εκεί όπου χτυπούσε η ευγνωμοσύνη για τον άνθρωπο που του άλλαξε τη ζωή.

Έτσι, ο πατέρας μου φοίτησε στη Βελλά από το 1936 έως το 1942. Η δική του γενιά είδε τον πόλεμο του '40 να ξεσπά δίπλα ακριβώς στη Σχολή, στο ιστορικό Καλπάκι, και έζησε τα μαύρα χρόνια της Κατοχής. Μέσα από αυτές τις στάχτες και τις αντιξοότητες, αυτοί οι νέοι σφυρηλατήθηκαν με ατσάλινη θέληση και βγήκαν στην κοινωνία για να γίνουν οι στυλοβάτες της ελληνικής υπαίθρου.

Ο Βελλαΐτης ιεροδιδάσκαλος δεν περιοριζόταν στους τέσσερις τοίχους της τάξης· ήταν ο πνευματικός φάρος του χωριού, ο σύμβουλος, ο λειτουργός του Θεού και ο καθοδηγητής σε δύσκολους καιρούς.

Μεγαλώνοντας δίπλα στον Χριστόδουλο Βρυζάλα, έμαθα τι σημαίνει το «βελλαΐτικο ήθος»: αθόρυβη προσφορά, εργατικότητα, βαθιά πίστη, αξιοπρέπεια και σεβασμός. Αυτή η θυσία του παππού μου στη Μικρά Ασία, η πορεία του πατέρα μου και το χρέος προς την ιστορία μας, είναι ο λόγος που το τελευταίο διάστημα κάνω μια προσωπική προσπάθεια: Να στηθεί στο Κουκούλι ένα μνημείο πεσόντων στρατιωτικών, για να τιμήσουμε όλους εκείνους τους συγχωριανούς μας που έπεσαν υπέρ πατρίδος κατά τη διάρκεια των εθνικών μας αγώνων.

Αυτή η αλυσίδα της ζωής όμως δεν σταματά στο παρελθόν. Και για να είμαι παρών στο αντάμωμα των Βελλαΐτών χρειάστηκε να δώσω κι εγώ τις δικές μου μεγάλες μάχες. Το 2017 γλίτωσα από τον θάνατο και σήμερα ζω με βαλβίδα στη μιτροειδή. Το 2023 πέρασα μια βαριά ρομποτική επέμβαση κακοήθειας στο ουροποιητικό. Μετά από αυτό το βαρύ χτύπημα, πάλεψα επί δύο χρόνια με το σκοτάδι της κατάθλιψης. Όμως, με τη βοήθεια του Θεού, κατάφερα και αναστήθηκα. Λες και ένα αόρατο χέρι με έσωσε δύο φορές από τον θάνατο.

Νιώθω βαθιά υπερήφανος γιατί αυτή η ζωή που κερδήθηκε, συνεχίζεται και ριζώνει ξανά στον τόπο μας μέσα από την επόμενη γενιά. Ο γιος μου δημιούργησε δίπλα στο πατρικό μας σπίτι στο Κουκούλι έναν παραδοσιακό ξενώνα. Ένα έργο φτιαγμένο με μεράκι, αντάξιο και προσομοιάζον με το ιστορικό κτήριο του εμβληματικού αρχοντικού του Πλακίδα.

Αυτή είναι η δική μας απάντηση: να κρατάμε τις ρίζες μας ζωντανές, να ομορφαίνουμε τον τόπο μας και να υμνούμε τη συνέχιση της ζωής. Η πρόσφατη αντάμωσή μας είναι μια ζωντανή απόδειξη ότι η αλυσίδα της Βελλάς παραμένει ισχυρή. Το έργο της Σχολής συνεχίζει να ζει μέσα από τους Βελλαΐτες, τα παιδιά και τα εγγόνια τους.

Γι' αυτό, κλείνοντας, θέλω να θυμηθώ εκείνο το αρχαίο ρητό που έλεγαν οι νέοι, δίνοντας την υπόσχεση της συνέχειας στις παλιότερες γενιές: «Άμες δέ γ’ εσόμεθα πολλώ κάρρονες». Δηλαδή: Εμείς που ερχόμαστε, θα γίνουμε ακόμα καλύτεροι, ακόμα πιο δυνατοί!

Αυτή είναι η υπόσχεση των παιδιών και των εγγόνων μας για το μέλλον της Βελλάς και του τόπου μας.