Των Ημερών

Ιχνηλατώντας την οικογένεια του Νεομάρτυρα Γεωργίου…

Η τοπική μας Εκκλησία από το 1971 έχει καθιερώσει ως δεύτερη ετήσια ημέρα τιμής και μνήμης του λαοφιλούς Νεομάρτυρα Αγίου Γεωργίου την επέτειο ανακομιδής των λειψάνων του. Μελετώντας τον βίο του συνήθως μένουμε -σωστά βεβαίως- στην πνευματική και θρησκευτική διάσταση της σημασίας του μαρτυρίου του. Ο νεότερος και εξίσου λαοφιλής Άγιος Νεκτάριος τόνισε και την εθνική διάσταση του μαρτυρίου του. «Ο Άγιος Γεώργιος -έγραψε- μαρτυρήσας υπέρ πίστεως όχι μόνον ως πέτρα στερεά εστήριξε την Εκκλησίαν, αλλά και της Πατρίδος εγένετο υπέρμαχος».

 

24 Οκτ 2026 • 11:15
Ιχνηλατώντας την οικογένεια του Νεομάρτυρα Γεωργίου…

 

Ο Νεομάρτυρας Γεώργιος προέρχεται από την τάξη των εγγάμων πιστών και, φεύγοντας απ’ τη ζωή αυτή, άφησε πίσω του σύζυγο, την Ελένη, και γιο, τον Ιωάννη. Ήταν τόσος ο σεβασμός στο μαρτύριό του, ώστε έκτοτε ξεχάστηκε το επώνυμό του και η μετέπειτα ιχνηλάτηση της ιστορικής πορείας της οικογένειάς του να είναι δυνατή με το νέο επίθετο: Νεομάρτυρος (π.χ. Ιωάννης Νεομάρτυρος). Οι κατά καιρούς ισχυρισμοί για το πραγματικό επώνυμο του Γεωργίου (π.χ. Μπουκουβάλας κ.λπ.) δεν φαίνεται να είναι τεκμηριωμένοι. Τι γνωρίζουμε, λοιπόν, για την οικογένεια του Νεομάρτυρος με τη βοήθεια προ αιώνος δημοσιευμάτων;

Τον γιο του «Γιαννάκη, όταν έγινε 12-13 ετών, τον εζήτησε η Βασίλισσα Αμαλία στην Αθήνα και τον έβαλε μ’ έξοδά της κι εσπούδασε στην Ριζάρειο Σχολή κι ύστερα ήρθε εδώ στα Γιάννινα κι ενυμφεύθηκε την αρχοντοπούλα Ευφροσύνη του Νικόλα Τζίνη. Από την Ευφροσύνη ο υιός του Αγίου απέκτησε δύο τέκνα, τον Γεώργιον και την Ελένην. Ο Γεώργιος εστάλθηκε ως υπότροφος της πόλεως των Ιωαννίνων στην Ριζάρειο Σχολή με σκοπόν να ακολουθήση το Ιερατικόν Επάγγελμα, αλλ’ αυτός κατατάχθηκε εθελοντής στο πυροβολικό, μπήκε στην Στρατιωτική Σχολή των Υπαξιωματικών και βγήκε [Υπ;]αξιωματικός, αλλ’ ένεκα ατυχήματος αναγκάστηκε να πάει στην Πόλη, όπου εχειροτονήθηκε Ιερεύς, προάχθηκε Αρχιμανδρίτης και απέθανε στην Μακεδονία. Η δε Ελένη υπανδρεύθηκε τον Ηπειρώτην Βασ. Περδίκην, Έμπορον στο Τριέστι και απόκτησε δύο τέκνα, τον Γιαννάκη και την Ρωξάνη. Επειδή απέθανε η Ευφροσύνη, ο υιός του Αγίου Γιαννάκης πήρε δεύτερη γυναίκα, την Ελένην, θυγατέρα του Γιαννιώτη Νικόλα Σιώζου, και απόχτησε άλλα δύο τέκνα, τον Κων/νον και την Ειρήνην, που υπανδρεύθηκε τον καθηγητήν Ιωάννην Κανάταν».

«Ζώντες το 1924 απόγονοι του Αγίου ήταν από τον πρώτον γάμον του Γιαννάκη η Ελένη Β. Περδίκη και τα τέκνα της Γεώργιος και Ρωξάνη Β. Περδίκη και από τον δεύτερον γάμον η Ειρήνη Κανάτα, άτεκνη. Ώστε απόγονος εξ αρρενογονίας του Αγίου δεν υπάρχει δυστυχώς, το δε γένος του Αγίου θα διαιωνίση εκ θηλεογονίας η οικογένεια του Β. Περδίκη μόνον. Το 1924 ζούσε η δεύτερη νύφη του Αγίου η κυρά-Ελένη με τ’ όνομα, ενάρετη δέσποινα τιμωμένη και σεβαστή απ’ όλα τα Γιάννινα».

Τον Μάιο του 1926, εφημερίδα των Ιωαννίνων εξέφραζε τα θερμά της συλλυπητήρια στη θυγατέρα της Ελένης Ι. Νεομάρτυρος, εγγονή του Αγίου και σύζυγο του Ι. Κανάτα, σχολάρχη της Ζωσιμαίας Σχολής, Ειρήνη, για τον θάνατο της μητέρας της.

«Απεβίωσε πλήρης ημερών και εκηδεύθη μεγαλοπρεπώς εν μέσω μεγάλης συρροής κόσμου μία των ιερωτέρων, εναρετωτέρων και σεβασμιωτέρων γυναικείων μορφών της πόλεως των Ιωαννίνων, η Ελένη Ι. Νεομάρτυρος, νύμφη του φουστανελοφόρου μας Αγίου Γεωργίου, μαρτυρήσαντος το 1838 ως μη στέρξαντος ν’ απαρνηθή τον Χριστιανισμόν και ν’ ασπασθή τον μωαμεθανισμόν. Η μακαρίτις δευτέρα σύζυγος του μόνου υιού του Αγίου, η βάπτισις του οποίου υπήρξε και η αφορμή του μαρτυρικού του θανάτου, υπήρξε καθ’ όλον τον βίον της παράδειγμα ηθικής και ευσεβούς γυναικός και πλήρης χριστιανικών αρετών».

Για τον θάνατο της Ελένης Ι. Νεομάρτυρος άλλη γιαννιώτικη εφημερίδα έγραψε: «Υπέκυψε εις το μοιραίον δέσποινα απολαύσασα βαθυτάτης τιμής και αγάπης εις την Ιωαννίτικην κοινωνίαν και εκ του ιερού οίκου του Νεομάρτυρος πολιούχου Γεωργίου ορμωμένη, η αγαπητή και μετά σεβασμού από τα χείλη όλων των Ιωαννιτών ενταύθα αποκαλουμένη “Κυρά-Νίτσα”, σύζυγος του εγγόνου του Νεομάρτυρος Γεωργίου. Η κηδεία της εγένετο την 26ην Μαΐου της κοινωνίας συνοδευσάσης μέχρι της τελευταίας της κατοικίας την σεβαστήν, ενάρετον γλυκόστομον και πάντοτε καλοκαγάθως μειδιώσαν και αρχαϊκής ελληνικής ωραιότητος Ιωαννίτιδα».

Την Κυριακή, 16 Νοεμβρίου 1930, κηδεύτηκε «μετά πάσης σεμνότητος και ιεροπρεπείας χρηστή και ενάρετη δέσποινα, η Ειρήνη Ι. Κανάτα, εγγονή του Νεομάρτυρος, χοροστατούντος του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Δωδώνης Δημητρίου. Μετά τον θάνατον της Ειρήνης, της οποίας όλην την ζωήν διέκρινεν η θεοσέβεια και ευλάβεια προς παν ιερόν και θείον, η κυριότης της οικίας του Νεομάρτυρος πάππου της Αγίου Γεωργίου περιήλθε εις τας δύο αδελφάς της Αμαλία Αθ. Γκλαβά και Περδίκη, πρώην σύζυγον Γ. Κούρεντα, αντιπροσωπευομένας παρά της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων».

Βασίλης Βακάλης

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.