ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ ποιητής ήταν ο Γκανάς και έτσι θέλησε να περιγράψει τα Γιάννινα περασμένων καιρών, που κι εμάς αγγίζουν. Όχι τα «Οθωμανικά μνημεία», όπως επί το …ευγενέστερο βαφτίστηκαν τα κτίσματα των κατακτητών που διασώθηκαν στο πέρασμα του χρόνου. Μας συνεπαίρνει η Ήπειρος,  αυτή καθ’ εαυτή η πόλη των Ιωαννίνων, γέννημα των Βυζαντινών, κοιτίδα Ευρωπαϊκού πνεύματος και διανόησης, που, καίτοι υπόδουλη, διατήρησε τα χαρακτηριστικά των κτητόρων της και που ελευθερώθηκε για να συνεχίσει να διδάσκει Ελληνοπρέπεια και πολιτισμό.  

ΟΤΙ ο Αλή Πασάς σφράγισε με την πολυετή παρουσία του ως κατακτητής μια ολόκληρη εποχή και ο μύθος του πλανιέται ακόμη, δεν θα πει ότι τα Γιάννινα είναι μία Τουρκόπολη -μήπως να κάνουμε έμβλημα των Ιωαννίνων τον αρχιλήσταρχο αντί του Ιουστινιανού; Επειδή διασώθηκαν χάρη στον επιλεκτικά επιδειχθέντα πολιτισμό των Ελλήνων κάποια κτήρια, δεν θα πει κιόλας ότι αυτό ήταν υποχρέωση, όπως και η απότιση τιμών και μάλιστα από την Πολιτειακή ηγεσία σε κτήρια των κατσαπλιάδων που ρήμαξαν την Ελλάδα επί τέσσερις αιώνες. Λέμε «επιλεκτικά» διότι αληθινά μνημεία του Ελληνισμού αφέθηκαν στο έλεος του θεού και του αδυσώπητου χρόνου, χωρίς ιδιαίτερη μέριμνα για αυτά. Να τα συντηρήσουμε αφού έτσι πρέπει; Εντάξει, αλλά οι φιέστες τι χρειάζονται;

ΔΙΑΤΕΘΗΚΑΝ εκατομμύρια για το Τζαμί Καλούτσιανης. Κάποιοι λένε πως αυτό είναι το «σήμα κατατεθέν» της ιστορικής συνοικίας και ότι τώρα που ξαναπήρε την αρχική του μορφή, ζωντάνεψε η περιοχή! Λες και ότι η αναπόφευκτη από την φθορά του χρόνου κακή του κατάσταση έφταιγε για την υποβάθμισή της και όχι όσοι διοίκησαν και διοικούν την πόλη! Άποψή μας είναι ότι θα έπρεπε να τοποθετηθεί στο Τζαμί και μία πινακίδα που να λέει ότι αυτό μένει εκεί για να θυμίζει την σφαγή χιλιάδων Χριστιανών από τους Τούρκους το 1611, μετά την αποτυχημένο επαναστατικό κίνημα του Διονυσίου Φιλοσόφου ή Σκυλοσόφου. Διότι χτίστηκε ακριβώς για αυτόν τον λόγο! Όσο για τα Τούρκικα Λουτρά (Οθωμανικά…), μόνο ως μνημείο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αυτό στο οποίο πήγαιναν για να ξεπλυθούν από τα αίματα.

ΔΕΝ θα μασήσουμε τα λόγια μας, με σεβασμό στην αντίθετη άποψη. Οι Τούρκοι δεν έχουν να επιδείξουν μνημεία πολιτισμού και τέχνης, αλλά μόνο φρικαλεότητες και λουτρά αίματος. Δείτε τι έγινε στο Σούλι, στο Μεσολόγγι, στην Πάργα, στον Πόντο, στην Μικρά Ασία - Σμύρνη, στην Κωνσταντινούπολη πολλές φορές, στην Κύπρο -παραμονή σχεδόν της εισβολής σε αυτή έγιναν και οι πανηγυρικές εκδηλώσεις στα Γιάννινα! Κανέναν σεβασμό δεν επέδειξαν ακόμη και σε μνημεία του παγκόσμιου πολιτισμού, όπως η Αγ. Σοφία στην Κωνσταντινούπολη που την μετέτρεψαν σε τζαμί και ηχεί πλέον η φωνή του ιμάμη. Δεν θα μιλήσουμε τώρα και για τις εκκλησίες που τις έκαναν στάβλους και αποθήκες. Μνημείο είναι η Ακρόπολη, ο Παρθενώνας, το θέατρο της Δωδώνης, οι Δελφοί και άλλα, όχι όμως τα απομεινάρια μιας σκοτεινής περιόδου για το Έθνος.

ΝΑΙ, γνωρίζουμε το επιχείρημα που αντιτάσσουν σε όλα αυτά: Δεν είμαστε σαν αυτούς, αλλά πολιτισμένοι. Φυσικά, αρκεί μόνο να μην φτάνει αυτό στο σημείο του ραγιαδισμού και του εξευτελισμού. Η Ήπειρος έχει σπουδαία και αξιοθαύμαστη ιστορία, όχι βεβαίως εκείνη των Τούρκικων θυμήσεων. Τα Γιάννινα βρίσκονται μία ανάσα από την Δωδώνη, εκεί που ξεφύτρωσε ο Ελληνισμός! Οι Μολοσσοί, η Πασσαρώνα, ο Πύρρος, η Ολυμπιάδα, η μητέρα του Μεγ. Αλεξάνδρου. Αυτά και πολλά άλλα θεωρούνται ως εθνικιστικά, σχεδόν φασιστικά σύμβολα και ίσως γι’ αυτό και τα αγάλματά τους ξηλώθηκαν και καταχωνιάστηκαν σε κάποια αποθήκη. Ο διεθνισμός καλά κρατεί, μία Ελλάδα χωρίς σύνορα, με όλους μας να μεταβληθούμε σε υμνητές σφαγέων.