Συνεχίζω σ’ αυτό τοπνεύμα, γιατί υπάρχουν κι άλλες περιπτώσεις καταδολίευσης του ΟΓΑ. Συγκεκριμένα:

Επενδυτικά προγράμματα

Στο διάστημα της δεκαετίας του ’90 είχαμε πληθώρα αιτημάτων αγροτών για ένταξη σε προγράμματα νέων επενδύσεων, εκσυγχρονισμού ή μετεγκατάστασης υπαρχουσών εκμεταλλεύσεων (θερμοκήπια, νέες καλλιέργειες, ιχθυοκαλλιέργειες, ελαιοτριβεία, πτηνοτροφεία, συσκευαστήρια κλπ). Η επιδότηση ήταν δελεαστική μέχρι και 80% και η ίδια συμμετοχή πολύ μικρή (20%).

Πολλοί από τους επενδυτές αξιοποίησαν την ευκαιρία. Ίδρυσαν ή εκσυγχρόνισαν εκμεταλλεύσεις και βιοτεχνίες που βελτίωσαν την αύξηση και την ποιότητα της παραγωγής και μπράβο τους.

Βρέθηκαν όμως και εδώ οι επιτήδειοι που κάλυψαν την ίδια συμμετοχή με υπερτιμολόγηση της οικοπεδικής αξίας και υπερκοστολόγηση του κατασκευαστικού κόστους με φτηνοκατασκευές. Εισέπραξαν την επιδότηση και μέρος αυτής τη διέθεσαν για προσωπικό ευδαιμονισμό (ακριβό αυτοκίνητο και καλοπέραση. Σας θυμίζω ότι το ουίσκυ είχε χαρακτηριστεί τότε ως το αγροτικό ποτό.) Γι’ αυτό και βλέπουμε σήμερα κατασκευές που δεν πέρασαν ποτέ στην παραγωγή ή μεταβιβάστηκαν σε πολυεθνικές εταιρείες (κυρίως ιχθυοκαλλιέργειες).

Συνέβαινε όμως τότε και κάτι χειρότερο. Η πρόταση επένδυσης δεν προωθούνταν στην Ευρώπη, εάν ο επενδυτής δεν περνούσε από τους διαδρομιστές των Υπουργών για συνεννόηση, και αφήνω στον καθένα να φανταστεί το περιεχόμενο αυτής της συνεννόησης. 

Το γρηγορόσημο - δωρόσημο

Όλοι έχουμε ακούσει για τις ευρηματικές αυτές λέξεις που σημαίνουν χρηματικό δωράκι στον υπάλληλο για τη γρήγορη και ευνοϊκή διεκπεραίωση αιτήματος. 

Στις δύο δεκαετίες πριν από την οικονομική κρίση και ιδιαίτερα στη δεκαετία του ’90 έτεινε το φαινόμενο αυτό να θεωρείται ως κάτι το συνήθως απαραίτητο. Οι όποιες προσπάθειες της Κυβέρνησης για εξάλειψη ή περιορισμό του φαινομένου αυτού ήταν δυστυχώς διστακτικές, άνευρες και αναποτελεσματικές. Πρόθυμοι και επίορκοι πάντα υπήρχαν. Και αυτό γιατί δεν ήθελαν μια κρατική μηχανή αξιοκρατούμενη, αξιολογούμενη και αυστηρά ελεγχόμενη, αλλά κυρίως απλά κομματικά ελεγχόμενη. Ισοπέδωση των πάντων, κατάργηση αξιολογικής ανέλιξης, αποσύνδεση μισθού από βαθμό, επιλογή Διευθυντικών θέσεων με κομματικά κυρίως κριτήρια (κύριο κριτήριο η συνέντευξη).

Όλα όσα ανέφερα δυστυχώς τα βλέπαμε όλοι, πολιτικοί με την ευρεία έννοια και πολίτες, και μέναμε απαθείς. Μας διακατέχει δυστυχώς όλους μια περίεργη νοοτροπία. Θεωρούμε ληστεία ή κλοπή άμεσα καταγγελτέα και τιμωρητέα, όταν αυτή γίνεται εις βάρος του εαυτού μας ή άλλου φυσικού προσώπου. Ενώ όταν αυτή γίνεται με την όποια μορφή σε βάρος του Δημοσίου ή άλλου φορέα, αδιαφορούμε και τη θεωρούμε παραμεριστέα ή και συγχωρητέα, χωρίς να υπολογίζουμε ότι και αυτή επιμεριστικά μας βλάπτει και προσωπικά.

Και o επίλογος…

Η διαφθορά υπήρχε παλαιόθεν στην κοινωνία, φούντωσε όμως από τη δεκαετία του ’80 και μετά, γιατί από τότε πολιτικές ηγεσίες και κοινωνία έδειξαν ανοχή στο μη σεβασμό της νομιμότητας (αδιαφορία, ανοχή, επιείκεια, ατιμωρησία, καταλήψεις, αναρχία, εγκληματική αντιεξουσία). 

Και η κρατική μηχανή δυστυχώς πάσχει λόγω έλλειψης αξιολόγησης, κομματικοποίησης και αναξιοκρατίας. Όλες οι μεταπολιτευτικές Κυβερνήσεις στελεχώνουν τις ηγεσίες των Υπηρεσιών του Κράτους με αποτυχόντες πολιτευτές, με κολλητούς, με κουμπάρους και τους δραστηριότερους στις κομματικές κινητοποιήσεις (αφισοκολλητές και κλακαδόρους).

Ξέραμε όλοι ότι οι περισσότεροι από τους αγρότες όλο και κάτι περισσότερο προσπαθούσαν να πάρουν από τους εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους με πανωγραψίματα και διογκωμένες δηλώσεις. Η έκπληξη ήρθε με την αποκάλυψη του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ που είδαμε να κλέβουν εκατομμύρια ΚΥΔάρχες, λογιστές, αγρότες, αλλά και άτομα που δεν έχουν σχέση με το αγροτικό επάγγελμα.

Το σκάνδαλο ασφαλώς προϋπήρχε και οι Κυβερνήσεις ή δεν είχαν εκτιμήσει το μέγεθός του ή δεν τολμούσαν να σπάσουν το απόστημα, να απασφαλίσουν μια επικίνδυνη χειροβομβίδα που υπήρχε στους κόλπους τους. 

Αυτό το απόστημα έσπασε επί ημερών της σημερινής Κυβέρνησης. Οι ευθύνες της είναι μεγάλες. Έπρεπε από τα πρώτα χρόνια που ανέλαβε να σπάσει το απόστημα και κάθε υπεύθυνος να πληρώσει ανάλογα με όσα έπραξε ή παρέλειψε να πράξει. Δεν το έπραξε, και το πληρώνει ακριβά.

Ας ελπίσουμε ότι η μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ θα δώσει τη λύση στο πρόβλημα, έστω και αργά.

Όσο για τους σκυλοκαβγάδες των εθνοπατέρων και των στελεχών των κομμάτων στη Βουλή και στις τηλεοράσεις, σημειώνω ότι δεν συμβάλλουν στην ενημέρωση του λαού. Αντίθετα τον συσκοτίζουν, τον φανατίζουν, του προκαλούν αηδία και τον απομακρύνουν από την πολιτική διαδικασία (αδιαφορία, αποχή, ψήφο διαμαρτυρίας).

Και προπαντός μην αναθεματίζουμε και μην ποινικοποιούμε συλλήβδην τις όποιες παρεμβάσεις πολιτικών για τη διεκπεραίωση αιτημάτων πολιτών. Ο παρεμβαίνων συχνά επισημαίνει το θέμα όπως του παρουσιάζεται ως νόμιμο και ζητάει τη διεκπεραίωσή του στα νόμιμα πλαίσια και με την προτεραιότητά του και ο αρμόδιος υπηρεσιακός παράγοντας οφείλει να πράξει ευόρκως το καθήκον του, τηρώντας την προτεραιότητα και τη νομιμότητα ή δίνοντας αιτιολογημένη απορριπτική απάντηση.

Και ας μην είμαστε τόσο υποκριτές. Γιατί δεν υπάρχει πολιτικός με την ευρεία έννοια, νομάρχης, περιφερειάρχης, βουλευτής, υπουργός ή στέλεχος Διοίκησης με υπεύθυνη θέση που να μη δέχθηκε και να μη διαβίβασε αίτημα πολίτη για επίλυση, με την εντύπωση ότι το αίτημα ήταν  νόμιμο. Η υποψία που αιωρείται σήμερα με την τοξικότητα που προκαλούν οι κομματικές διαμάχες είναι αν υπάρχουν περιπτώσεις παρεμβάσεων με οικονομική ιδιοτέλεια, αν υπάρχουν δηλαδή πολιτικοί παράγοντες που μοιράζονται τα κλεμμένα του ΟΠΕΚΕΠΕ με τους ΚΥΔάρχες, τους λογιστές και τους ψευτοδηλωσίες αγρότες. Γιατί, αν η πλειονότητα των ψηφοφόρων πεισθεί ότι αυτό συμβαίνει σε εκλεγμένες δημοκρατικές Κυβερνήσεις, δεν ξέρω τι απευκταίο θα μπορούσε να νοσταλγήσει.

* Ο Σταύρος Μπόκιας είναι πρ. Πρόεδρος Συλλόγου Συνταξιούχων Δημοσίου Πρέβεζας, έχει θητεύσει σε καίριες θέσεις της Εκπαίδευσης και της Αυτοδιοίκησης, υπήρξε για σειρά ετών μέλος Δ.Σ. της Π.Ο.Π.Σ..