Κάνοντας μια προσωπική ανάλυση του θέματος, λόγω της υπηρεσιακής μου θητείας ως μηχανικός στο τμήμα των υδραυλικών έργων της Π.Η., θα κάνω ορισμένες ακόμα επισημάνσεις. Τη λίμνη Παμβώτιδα την τροφοδοτούν με νερό πέντε κύρια υδατορέματα (Λαγκάτσας, Σερβιαννών, Καστρίτσας, Βασιλικής, Λογγάδων). Πέραν αυτών, ένα μέρος των νερών της λίμνης  προέρχεται και από την απορροή βρόχινου νερού από το πολεοδομικό συγκρότημα των Ιωαννίνων και την απόθεση νερού στην επιφάνειά της, λόγω βροχόπτωσης. 

Οι παρακείμενες υπάρχουσες πήγες του όρους Μιτσικελίου δεν επικοινωνούν με την λίμνη μας πλέον και υπάρχει μια μικρή ποσότητα εμπλουτισμού της σε νερό, από παρακείμενες αντλήσεις. Η εκτόνωση των υδάτων της λίμνης γίνεται μέσω του υπερχειλιστή της, καθώς και του θυροφράγματος στην περιοχή Περάματος, τα οποία διοχετεύουν τα νερά της προς τη χωμάτινη τάφρο της Λαψίστας. Τα υδραυλικά χαρακτηριστικά της εκροής του υπερχειλιστή αλλά και του θυροφράγματος, δεν είναι γνωστά. 

Η Παμβώτιδα θεωρείται ως η λεκάνη απορροής τμήματος των νερών του Λεκανοπεδίου μας, αποτελεί έναν επιφανειακό ταμιευτήρα, στον οποίο δεν είναι πλήρως γνωστό η εισροή και εκροή των νερών της, ώστε να γνωρίζουμε το υδατικό ισοζύγιοό της. Το υδρολογικό ή υδατικό ισοζύγιο μιας λεκάνης απορροής είναι η μαθηματική έκφραση του υδρολογικού της κύκλου και εκφράζεται εξισώνοντας τη διαφορά μεταξύ της εισροής και της εκροής σε μια λεκάνη απορροής, με το ρυθμό αλλαγής της αποθήκευσης νερού στη λεκάνη, σε καθορισμένο χρόνο. (π.χ., τις εποχές φθινόπωρο, χειμώνα, άνοιξη, καλοκαίρι ή όλο τον χρόνο). Για μια λεκάνη απορροής, η συνηθισμένη εισροή νερού συνίσταται από  βροχόπτωση,  χιονόπτωση,  χαλάζι και άλλες μορφές κατακρήμνισης.

Η  τεκμηρίωση των αναγκών διαχείρισης του υδατικού ισοζυγίου της λίμνης μας  με γνώμονα τη διατήρηση της ποσότητας σε νερό και του οικοσυστήματός της μας οδηγεί στον καθορισμό μιας απαιτούμενης οικολογικής στάθμης της Παμβώτιδας. Πρέπει να προσδιορίσουμε δηλαδή τις μέγιστες απαιτήσεις σε αρδευτικό νερό των καλλιεργειών στην περιοχή μας (ανάγκες τους σε νερό),  οι οποίες ικανοποιούνται από το νερό της λίμνη μας. Δεν έχω ακριβείς πληροφορίες, εάν υπάρχει μείωση στις αρδευόμενες εκτάσεις κατά την τελευταία δεκαετία (της συνολικής έκτασης που αρδευόταν), αλλά σίγουρα παρατηρείται τάση εγκατάλειψης των αρδευόμενων εκτάσεων.

Οι πιέσεις που οφείλονται α) στις αυξημένες τιμές εξάτμισης νερού από τη λίμνη λόγω έναρξης του καλοκαιριού, β) στη μείωση των εισροών νερού στη λίμνη λόγω μείωσης των βροχοπτώσεων και γ) στις απολήψεις νερού από τη λίμνη για την κάλυψη των αρδευτικών αναγκών, πρέπει να εξεταστούν άμεσα και να παρακολουθούνται τακτικά. Η εκτίμηση των αναγκών σε νερό των καλλιεργειών, καθώς και της απαιτούμενης ποσότητας σε αρδευτικό νερό ανά μήνα για την ικανοποίησή τους, είναι απαραίτητη.

Ο υπάρχων έντονος προβληματισμός για το μέλλον της λίμνης μας, τόσο ποσοτικά και ποιοτικά σε νερό, όσο και οικολογικά και υγειονομικά, μας κάνουν να συνειδητοποιήσουμε ότι τα πράγματα άλλαξαν και ίσως θα αλλάξουν περισσότερο, γι’ αυτό πρέπει να συζητήσουμε σοβαρά για το θέμα αυτό.

Αν διερωτάται κανείς ποια είναι η φέρουσα ικανότητα της λίμνης μας, ποια είναι η μεγίστη στάθμη της, ποια είναι η κόκκινη γραμμή της χαμηλότερη στάθμη της που δεν πρόκειται να παραβιαστεί, ποιο είναι το οικολογικό όριό της σήμερα, δεν βρίσκει  απαντήσεις, όσον αφορά στις παρεμβάσεις που απαιτούνται στο υδατικό ισοζύγιό της και κατ’ επέκταση στη στάθμη της.

Επαναλαμβάνω επομένως πως η παρακολούθηση και διαχείριση της στάθμης της λίμνης για την ικανοποίηση των αναγκών σε νερό για άρδευση και του οικοσυστήματός μας, απαιτούν τη συνεχή παρακολούθηση της, αλλά και την άμεση ανταπόκριση από τους αρμόδιους φορείς, ώστε να επιτευχθούν τα απαιτούμενα  σχέδια για τη διάσωσή της.

*Ο Δημήτρης Μακρής είναι Μηχανικός Τ.Ε. - Υδραυλικών Έργων.