Οι σημειώσεις μου

Λουκέτο και στα γήπεδα στην εποχή του Πολυτεχνείου

Γιορτάστηκε και φέτος η επέτειος του Πολυτεχνείου, την οποία πρέπει να κρατάμε πάντα ζωντανή στη μνήμη μας, τιμώντας τους αγώνες του λαού και της νεολαίας ενάντια στη δικτατορία των συνταγματαρχών. Με την ευκαιρία αυτή, ας θυμηθούμε πώς ήταν το ποδόσφαιρο εκείνες τις ημέρες, καθώς με την επιβολή του στρατιωτικού νόμου μετά την είσοδο του τανκ στο Πολυτεχνείο είχαν απαγορευτεί και οι ποδοσφαιρικές συναντήσεις.

 

20 Νοέ 2026 • 15:00
Λουκέτο και στα γήπεδα στην εποχή του Πολυτεχνείου

Ήταν Νοέμβριος του 1973, στην καρδιά της Χούντας, και το καθεστώς των Απριλιανών είχε βάλει για τα καλά τη σφραγίδα του και στον αθλητισμό. Σε όλες τις ομοσπονδίες υπήρχαν ουσιαστικά δοτές διοικήσεις, καθώς οι εκλογές εκείνων των χρόνων αποτελούσαν μια τυπική διαδικασία άνευ ουσίας. Πρόεδρος στην ΕΠΟ ήταν ο Γεώργιος Δέδες, ένας έξυπνος παράγοντας, γιατρός στο επάγγελμα και χαμηλών τόνων. Πανίσχυρος, ωστόσο, ήταν ο Γενικός Γραμματέας Αθλητισμού, ο οποίος συγκέντρωνε στο πρόσωπό του όλες τις εξουσίες του ποδοσφαίρου, λειτουργώντας με τη λογική του «αποφασίζομεν και διατάσσομεν». Επί σειρά ετών στο πόστο αυτό βρισκόταν ένα από τα πρωτοπαλίκαρα του καθεστώτος, ο Κωνσταντίνος Ασλανίδης.

Η χούντα προχώρησε στη θέσπιση του Α.Ν. 127/1967 «Περί αναδιοργανώσεως του εξωσχολικού αθλητισμού». Ο αναγκαστικός αυτός νόμος ρύθμιζε τις λειτουργίες των σωματείων και εξασφάλιζε τον διαρκή έλεγχο του κράτους σε αυτά μέσω των κυβερνητικών επιτρόπων, οι οποίοι αποτελούσαν ουσιαστικά τα μάτια και τα αυτιά του καθεστώτος στο εσωτερικό τους. Σε όλα τα διοικητικά συμβούλια τοποθετήθηκαν άνθρωποι της δικτατορίας —οι λεγόμενοι κυβερνητικοί επίτροποι— όπως ο Κίτσος στον Παναθηναϊκό, ο Παπαποστόλου στον Ολυμπιακό και ο Κωνσταντόπουλος στον Πανιώνιο.

Ο Ασλανίδης, όντας πανίσχυρος, έπαιρνε τις τελικές αποφάσεις για τα πάντα. Μέσα σε μία νύχτα διαλύθηκαν ιστορικά σωματεία που προέρχονταν από περιοχές με αριστερές καταβολές. Χαρακτηριστικά παραδείγματα ήταν η διάλυση του Εργοτέλη και της Ανάπλασης Τυρνάβου, καθώς και η υποχρεωτική διάλυση και συγχώνευση των σωματείων ΠΑΟ Σαφράμπολη και ΠΑΟ Καλογρέζας, στη θέση των οποίων ιδρύθηκε ο Ίκαρος.

Οι Απριλιανοί πήγαιναν στα γήπεδα

Οι Απριλιανοί έκαναν συχνά εμφανίσεις στα γήπεδα. Ειδικά ο Στυλιανός Παττακός, ο Νικόλαος Μακαρέζος και η Δέσποινα Παπαδοπούλου κάθονταν πολλές φορές στις θέσεις των επισήμων. Μάλιστα, σε ένα ντέρμπι Παναθηναϊκός – Ολυμπιακός στη Λεωφόρο το 1967, ο Παττακός σταμάτησε τον αγώνα από την εξέδρα και κάλεσε μπροστά του, σε θέση προσοχής, τον Γιώργο Σιδέρη, κάνοντάς του παρατηρήσεις ώστε να παίζει η ομάδα του πιο μαλακά.Από την Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 1973 οι φοιτητές άρχισαν να συγκεντρώνονται στο Πολυτεχνείο. Την επομένη, Πέμπτη 15 Νοεμβρίου, ο ΠΑΟΚ κέρδισε με 3-2 την Ομόνοια Κύπρου στην Τούμπα και αναδείχθηκε κυπελλούχος της «Μεγάλης Ελλάδας». Κάθε χρόνο, την εποχή της Χούντας, αγωνίζονταν ο κυπελλούχος Ελλάδας με τον κυπελλούχο Κύπρου και ο νικητής κατακτούσε το συγκεκριμένο τρόπαιο. Την ίδια ημέρα, Πέμπτη 15 Νοεμβρίου 1973, έδωσε φιλικό παιχνίδι και ο Ηρακλής με την Εθνική Ενόπλων. Αντίθετα, η ομάδα πόλο του Εθνικού Πειραιώς δεν μπόρεσε να μεταβεί στη Γιουγκοσλαβία για διεθνή αγώνα, επειδή διέθετε στρατευμένους παίκτες στους οποίους δεν δόθηκαν άδειες από τις μονάδες τους. Προφανώς, με τις πρώτες κινητοποιήσεις των φοιτητών οι στρατιωτικές μονάδες είχαν τεθεί σε επιφυλακή, με αποτέλεσμα να απαγορευτούν οι άδειες.Με την κορύφωση και την αιματηρή καταστολή του ξεσηκωμού στο Πολυτεχνείο, το Σάββατο 17 Νοεμβρίου 1973, τέθηκε σε εφαρμογή ο στρατιωτικός νόμος. Το μέτρο απαγόρευε, μεταξύ άλλων, τις συναθροίσεις και τις μετακινήσεις πολιτών στους δρόμους, και πολύ περισσότερο τη διεξαγωγή αθλητικών αγώνων και εκδηλώσεων. 

Χαρακτηριστικό είναι ότι το πρωί εκείνου του Σαββάτου ο ΠΑΣ Γιάννινα ξεκίνησε για το Ναύπλιο, καθώς είχε προγραμματισμένο αγώνα πρωταθλήματος Β’ Εθνικής με τον Παναυπλιακό. Ωστόσο, κοντά στο Ρίο, στρατιωτική περίπολος σταμάτησε και γύρισε πίσω το λεωφορείο της αποστολής. Τα πρωταθλήματα διακόπηκαν, ενώ ματαιώθηκε και το φιλικό της Εθνικής Ελλάδας με την Ελβετία που είχε οριστεί για την Τετάρτη 21 Νοεμβρίου.

Χωρίς αγώνες μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου

Αξίζει να σημειωθεί ότι την ημέρα της 17ης Νοεμβρίου 1973, που έγινε η εισβολή του τανκ στο Πολυτεχνείο, στη Γλυφάδα διεξάγονταν οι Βαλκανικοί Αγώνες Άρσης Βαρών με τη συμμετοχή των εθνικών ομάδων της Ελλάδας, της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και της Τουρκίας. Η Χούντα επέτρεψε τη διεξαγωγή τους κανονικά, προφανώς για να μη χαλάσει η εικόνα της στο εξωτερικό. Εννοείται ότι εντός και εκτός του γυμναστηρίου, αντί για φιλάθλους, βρίσκονταν ασφαλίτες.

Τις Κυριακές 18 και 25 Νοεμβρίου δεν διεξήχθησαν οι αγώνες των πρωταθλημάτων ποδοσφαίρου και όλων των ομαδικών αθλημάτων, ενώ αναβλήθηκε και η αναμέτρηση βόλεϊ για το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης, που είχε οριστεί για το Σάββατο 24 Νοεμβρίου, ανάμεσα στον Ολυμπιακό και τον Ερυθρό Αστέρα Βελιγραδίου. Η πρώτη αθλητική διοργάνωση με παρουσία θεατών μετά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου —αλλά υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας— πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου για το Κύπελλο Κόρατς στο μπάσκετ η ΧΑΝΘ ηττήθηκε με 77-79 από την Παρτιζάν Βελιγραδίου.

Τα πρωταθλήματα ξανάρχισαν την Κυριακή 2 Δεκεμβρίου. Όλο αυτό το διάστημα, οι προπονήσεις των ομάδων γίνονταν κεκλεισμένων των θυρών. Αντίστοιχα, και σε τοπικό επίπεδο, από τις 14 Νοεμβρίου μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου 1973 που ίσχυε η απαγόρευση, δεν πραγματοποιήθηκε κανένας αγώνας, με τον ΠΑΣ Γιάννινα να περιορίζεται μόνο σε προπονήσεις υπό την επίβλεψη του Νίκου Αλέφαντου, επίσης κεκλεισμένων των θυρών.

 

Βαγγέλης Γυφτόπουλος

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.