Γλώσσα, Μαθηματικά και τα συναφή, άγχος, ανασφάλεια, ανταγωνισμός και τα παραλειπόμενά τους. Μια 12ετής καθημερινή διαδικασία βιολογικού καθαρισμού πληροφοριών που οδηγεί τεκμηριωμένα (η τεκμηρίωση διαθέσιμη εφόσον ζητηθεί, εν είδει συστατικών επιστολών) σε ανεπαρκή αποτελέσματα σε σχέση με κάθε τομέα δραστηριότητας στην ενήλικη ζωή, βλέπε επιστήμη, πολιτική, κοινωνική δράση, εργασία και παραγωγικότητα, περιβαλλοντική ευαισθησία, τεχνολογικός, νομικός και οικονομικός εγγραμματισμός και οτιδήποτε άλλο – όλες οι μετρήσεις είναι εν τέλει αρνητικές.

Εκείνο το πρωί λοιπόν, μετά το πρώτο μάθημα εντός της περιφραγμένης από τον κόσμο σχολικής μονάδας, πολλά παιδιά ξαμολήθηκαν στο Άλσος, το πονεμένο στολίδι του κέντρου της πόλης των Ιωαννίνων, ώστε να παίξουν και να περάσουν τον χρόνο τους έως τη μεσημεριανή ραστώνη. Το Άλσος, ως ένας χώρος σχετικά ελεύθερης κοινωνικοποίησης και άρα μάθησης, παρέχει το πλαίσιο σε έναν ανομοιογενή πληθυσμό να σχετισθεί και να πραγματώσει τη γνώση μέσω του βιώματος. Φιλίες, τσακωμοί, παιχνίδι, συζητήσεις και ζυμώσεις γονέων, κοινωνικά ερεθίσματα, μικροτραυματισμοί και αξιακές διαδρομές προς το καλό και το καλό είναι μια ελάχιστη περιγραφή της μικροκοινωνιολογίας του Άλσους, την ώρα μετά το τέλος της λειτουργίας των σχολικών μονάδων. Κάπου εκεί, λοιπόν, μια σκηνή στη μεγάλη σκηνοθετική παραγωγή που λέγεται καθημερινότητα, μου κέντρισε το ενδιαφέρον. 

Δύο παιδιά μετέφεραν από την κάτω άκρη του Άλσους προς την πάνω μεριά, κοντά στις κούνιες, έναν κορμό δέντρου. Τον είχαν βρει τυχαία, παρατημένο και αυτόν όπως εν μέρει οι ζωές μας και οι τύχες μας, και προσπαθούσαν με χίλους τρόπους να τον μεταφέρουν. Πώς χτίστηκαν οι Πυραμίδες της Αιγύπτου αναρωτιόμαστε μετά! Μα, όπως μετέφεραν και τα παιδιά τον κορμό. Ισχυρό κίνητρο (θετικό ή αρνητικό, κανείς δεν ξέρει) και έμπρακτη δημιουργικότητα τα μυστικά της επιτυχίας και τσουπ, ο κορμός έφτασε 60 μέτρα ανηφορικά. Έπειτα, η βούληση και η ελευθερία έφερε την ανακάλυψη των εργαλείων επεξεργασίας του κορμού. Όπως φαίνεται και στη φωτογραφία, που έλαβα και επεξεργάστηκα ο ίδιος, τα παιδιά έψαξαν και βρήκαν σπασμένες πλάκες πεζοδρομίου και άλλα υλικά απόβλητα της κοινωνικής ανομίας και τα χρησιμοποίησαν για την επεξεργασία του κορμού. 

Εν τέλει, τσίκι – τσίκι, τσούκου – τσούκου με επιμονή και υπομονή, με αλήθεια και ελευθερία, με σκέψη και με χωρίς σκέψη και αφού είχαν μαζευτεί άλλα πεντέξι μικρουλίνια, ακούγεται μια ομαδική κραυγή νίκης και ανακάλυψης. Ένας ήχος χαράς, γνώσης, ικανοποίησης και άλλων καλών πραγμάτων που συνοδεύτηκε από αμήχανο τρέξιμο γύρω από τον εαυτό τους. Τι είχε γίνει; Είχε ανοίξει ο φλοιός του κορμού και όλα τα παιδιά είχαν εντυπωσιαστεί. Τα δυο – τρία μεγάλα κομμάτια φλοιού που βγήκαν, τα είχαν τα παιδάκια στα χέρια τους και τα περιφέρανε κάνοντας επίδειξη στους γονείς τους και στα άλλα παιδιά. Κοιτάξτε, κοιτάξτε, λέγανε! 

Και εμείς κοιτούσαμε, κοιτούσαμε τα παιδιά μας να μαθαίνουν. Να δημιουργούν γνώση που πλέον διαπερνά τα κύτταρά τους και είναι μέρος της ίδιας τους της ύπαρξης. Ας βάλουμε το «Άλσος» και το κάθε Άλσος στην εκπαίδευση των παιδιών μας.