Χωρίς Υποσημείωση

Να τιμάμε την προσφορά, όχι τη... διασημότητα!

Η ανακοίνωση ότι μια κηδεία θα τελεστεί δημόσια δαπάνη προκαλεί συχνά συζητήσεις για τη σκοπιμότητα της απόφασης και την επιβάρυνση του Δημοσίου. Ωστόσο, η ουσία βρίσκεται πρωτίστως στον λόγο της συγκεκριμένης τιμής, δηλαδή στην επίσημη αναγνώριση μιας προσφοράς που είχε ευρύτερη κοινωνική σημασία. Το ερώτημα, επομένως, είναι με ποιες προϋποθέσεις αποδίδεται αυτή η αναγνώριση και ποιοι μπορούν να τη λάβουν.

 

20 Οκτ 2026 • 12:10
Να τιμάμε την προσφορά,  όχι τη... διασημότητα!

Το βασικό πλαίσιο καθορίζεται από τον νόμο 409/1976, όπως τροποποιήθηκε. Για την κηδεία δημόσια δαπάνη απαιτείται κοινή απόφαση του αρμόδιου για τα οικονομικά υπουργού και του κατά περίπτωση συναρμόδιου υπουργού. Η δημοσιότητα γύρω από ένα πρόσωπο ή ακόμη και η υπαγωγή του στις προβλεπόμενες κατηγορίες δεν αρκούν για αυτόματη κάλυψη των εξόδων.

Ο νόμος περιλαμβάνει πρωθυπουργούς, προέδρους της Βουλής, υπουργούς, υφυπουργούς και βουλευτές, με επιμέρους διακρίσεις ανάλογα με το αξίωμα και το αν βρίσκονταν στην ενεργό υπηρεσία. Προβλέπει επίσης ανώτατους κρατικούς λειτουργούς με εξαιρετικές υπηρεσίες, διακεκριμένους Έλληνες των Γραμμάτων και των Τεχνών καθώς και Έλληνες ή αλλοδαπούς που πέθαναν στην Ελλάδα έχοντας προσφέρει εξαιρετικές υπηρεσίες στη χώρα. Ξεχωριστή  επίσης πρόβλεψη υπάρχει για θύματα θεομηνιών ή συγκλονιστικών δυστυχημάτων.

Επομένως, η δυνατότητα δεν περιορίζεται στους επωνύμους. Μπορεί να αφορά ανθρώπους χωρίς ευρεία αναγνωρισιμότητα, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και εκδοθεί η σχετική απόφαση. Ενδεικτικά, δημόσια δαπάνη αποφασίστηκε να τελεστούν οι κηδείες των θυμάτων της θεομηνίας στη Μάνδρα, τη Μαγούλα και τη Νέα Πέραμο το 2017.

Η κρατική κάλυψη δεν είναι απεριόριστη. Η απόφαση του 2007 καθορίζει ανώτατο ποσό 3.000 ευρώ για την πρώτη κατηγορία και 2.600 ευρώ για τη δεύτερη. Ειδικά για Προέδρους της Δημοκρατίας, πρωθυπουργούς κοινοβουλευτικών κυβερνήσεων, προέδρους της Βουλής και πρόσωπα που κηδεύονται με τιμές πρωθυπουργού, προβλέπεται κάλυψη πραγματικών εξόδων μέχρι 6.457 ευρώ.

Για την τρίτη και την τέταρτη κατηγορία, στις οποίες περιλαμβάνονται περιπτώσεις εξαιρετικής προσφοράς και θύματα καταστροφών, τα όρια αυξήθηκαν το 2023 στα 3.500 ευρώ. Για μεταφορά σορού από ή προς το εξωτερικό προβλέπεται πρόσθετο ποσό έως 587 ευρώ για ειδικό φέρετρο, ταρίχευση και μεταφορά.

Προηγείται η υπουργική απόφαση, η οποία δημοσιεύεται σε ΦΕΚ και ακολουθεί η οικονομική διεκπεραίωση με τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά. Η δημόσια δαπάνη δεν συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτικές τιμές ή δημόσιο πένθος, για τα οποία απαιτούνται πρόσθετες προβλέψεις. Διαφέρει, επίσης, από την ασφαλιστική αποζημίωση εξόδων κηδείας του e-ΕΦΚΑ.

Η συζήτηση, πάντως, αδικείται όταν εξαντλείται στον λογαριασμό της τελετής. Όπως επισημαίνεται πολλές φορές, η δημόσια αναγνώριση πρέπει να συνδέεται με τη διατήρηση της μνήμης και της προσφοράς ενός ανθρώπου.

Και πράγματι, καλώς η Πολιτεία αναλαμβάνει σε ορισμένες περιπτώσεις αυτή την ευθύνη. Τιμώντας έναν δημιουργό, έναν επιστήμονα ή έναν άνθρωπο με σημαντικό κοινωνικό έργο, αναδεικνύει συγχρόνως παραδείγματα για τους νεότερους. Η απόφαση αποκτά περιεχόμενο όταν εξηγείται επαρκώς και εφαρμόζεται με συνέπεια.

Εδώ βρίσκεται και η ευθύνη εκείνων που αποφασίζουν πως πρέπει να αναγνωρίζουν την προσφορά ακόμη και όταν δεν συνοδεύεται από ισχυρές γνωριμίες ή προβολή. Άνθρωποι που εργάστηκαν αθόρυβα για τον τόπο τους αξίζουν επίσης θεσμική προσοχή στο κατευόδιο τους. Με διαφάνεια, μέτρο στη δαπάνη και σεβασμό στην οικογένεια, η τελευταία τιμή μπορεί να αποτελεί μια οφειλόμενη δημόσια αναγνώριση. Τιμής ένεκεν, χωρίς επικοινωνιακές υπερβολές και χωρίς να γίνεται ο αποχαιρετισμός βήμα κάποιας προσωπικής ή πολιτικής προβολής.

Μίλτος Γήτας

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.