Χωρίς Υποσημείωση

Το ευρώ αλλάζει εικόνα συμβολικά κι όχι πρακτικά!

Τα χαρτονομίσματα του ευρώ ετοιμάζονται να αποκτήσουν νέα όψη για πρώτη φορά έπειτα από περισσότερες από δύο δεκαετίες. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα άνοιξε τη διαδικασία στον ίδιο τον ευρωπαίο πολίτη, καλώντας τον να επιλέξει ανάμεσα στις τελικές προτάσεις που προέκυψαν από περισσότερες από 1.200 συμμετοχές σχεδιαστών. Δεν πρόκειται απλώς για μια αισθητική παρέμβαση. Είναι μια προσπάθεια να αποκτήσει το κοινό νόμισμα μια νέα αφήγηση, πιο κοντά στην ιστορία, τον πολιτισμό και τις αξίες της Ευρώπης.

 

25 Αύγ 2026 • 11:34
Το ευρώ αλλάζει εικόνα  συμβολικά κι όχι πρακτικά!

Τα δύο επικρατέστερα θέματα είναι χαρακτηριστικά. Από τη μία πλευρά βρίσκονται τα πουλιά της Ευρώπης, σύμβολα της φύσης, της ελευθερίας και της κοινής οικολογικής μας κληρονομιάς. Από την άλλη, κορυφαίες προσωπικότητες του ευρωπαϊκού πολιτισμού και της επιστήμης, άνθρωποι που άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην παγκόσμια ιστορία. Η Μαρία Κάλλας, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, η Μαρί Κιουρί, ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και η Μπέρτα φον Ζούτνερ αποτελούν επιλογές που δύσκολα μπορεί να αμφισβητήσει κανείς. Είναι μορφές που ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα και εκφράζουν το ευρωπαϊκό πνεύμα της δημιουργίας, της γνώσης και της ειρήνης.

Ιδιαίτερη αξία έχει το γεγονός ότι ανάμεσα στους δέκα φιναλίστ βρίσκεται και πρόταση της Ελληνίδας ζωγράφου Μυρσίνης Βαρδοπούλου. Σε μια εποχή όπου η ελληνική παρουσία στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες δεν προβάλλεται όσο θα έπρεπε, μια τέτοια διάκριση αποτελεί λόγο υπερηφάνειας και υπενθυμίζει ότι η ελληνική δημιουργικότητα εξακολουθεί να έχει θέση στο ευρωπαϊκό προσκήνιο.

Ωστόσο, όσο ενδιαφέρουσα κι αν είναι η συζήτηση για το νέο σχέδιο των χαρτονομισμάτων, δεν μπορεί να κρύψει μια πραγματικότητα, ότι τα μετρητά χρησιμοποιούνται ολοένα και λιγότερο. Οι ψηφιακές πληρωμές κυριαρχούν πλέον στην καθημερινότητα, είτε μέσω καρτών είτε μέσω κινητών τηλεφώνων. Για εκατομμύρια Ευρωπαίους, το πορτοφόλι έχει σχεδόν αντικατασταθεί από μια οθόνη.

Αυτό ακριβώς κάνει ακόμη πιο σημαντική τη συζήτηση για το ψηφιακό ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να δημιουργήσει ένα δημόσιο ψηφιακό μέσο πληρωμών, ώστε να μη βασίζεται αποκλειστικά σε διεθνή ιδιωτικά δίκτυα καρτών και μεγάλες τεχνολογικές εταιρίες. Πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή οικονομικής κυριαρχίας και ασφάλειας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο διεθνών γεωπολιτικών αναταράξεων.

Βέβαια, η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει ότι τα μετρητά πρέπει να εξαφανιστούν. Αντίθετα, η ύπαρξή τους αποτελεί εγγύηση ελευθερίας επιλογής για τους πολίτες, προστασίας της ιδιωτικότητας και ασφάλειας σε περιόδους κρίσεων ή τεχνικών προβλημάτων. Το φυσικό χρήμα εξακολουθεί να έχει κοινωνικό και συμβολικό ρόλο, ακόμη κι αν χρησιμοποιείται λιγότερο.

Ίσως, λοιπόν, η αλλαγή των χαρτονομισμάτων να είναι περισσότερο συμβολική παρά πρακτική. Υπενθυμίζει ότι η Ευρώπη δεν είναι μόνο μια κοινή αγορά ή ένα κοινό νόμισμα. Είναι ένας κοινός πολιτισμός, μια κοινή ιστορική διαδρομή και μια κοινότητα αξιών. Αν τα νέα ευρώ καταφέρουν να αποτυπώσουν αυτή την ταυτότητα, τότε η ανανέωσή τους θα έχει πετύχει τον σκοπό της, ακόμη κι αν στο μέλλον τα κρατάμε όλο και πιο σπάνια στα χέρια μας.

Μίλτος Γήτας

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.