Γεννήθηκε στην Κέρκυρα, από πατέρα αριστοκράτη και μητέρα ηπειρωτικής καταγωγής, η οποία φρόντισε, στα πλαίσια της οικογενειακής αγωγής του, να του καλλιεργήσει την ελληνική γλώσσα, την ορθόδοξη πίστη και την εθνική του συνείδηση. Φοίτησε στο περίφημο, στην εποχή του, Πανεπιστήμιο της Πάδοβας, από το οποίο αποφοίτησε στεφανωμένος με τρία διπλώματα, της Ιατρικής, της Νομικής και της Φιλοσοφίας, και επέστρεψε στην Κέρκυρα, όπου ασχολήθηκε με την ιατρική και με την πολιτική.

Αναγνωρίστηκε από το Πανεπιστήμιο για τις λαμπρές σπουδές του και για τη μετέπειτα σταδιοδρομία του ως μία από τις σαράντα πιο εξέχουσες προσωπικότητες όλου του κόσμου που πέρασαν από το Πανεπιστήμιο. Έτσι, σήμερα το πορτρέτο του –εικόνα πάνω δεξιά– μαζί με το οικογενειακό του οικόσημο, κοσμούν την περίφημη «Sala dei Quaranta» («Αίθουσα των Σαράντα»).

Η Ρωσία επίσης, με αφορμή τη συμπλήρωση 300 χρόνων από την ίδρυση της Αγίας Πετρούπολης, έστησε σε κεντρικό σημείο της πόλης μεγαλοπρεπή ανδριάντα –εικόνα κάτω αριστερά– τον οποίο θαυμάζουν σήμερα οι πολυπληθείς επισκέπτες της άλλοτε ρωσικής πρωτεύουσας.

Η Ελβετία, τέλος, θεωρεί τον Καποδίστρια ευεργέτη και εθνικό ήρωα, γιατί, με το Σύνταγμα που της πρόσφερε, συνέβαλε αποφασιστικά στο να μετατραπεί η χώρα από ένα ανοργάνωτο σύνολο καντονιών σε μια σύγχρονη και ανεξάρτητη ομοσπονδιακή δημοκρατία. Έτσι, δεν χάνει την ευκαιρία, κάθε τόσο, να στήνει στις πόλεις της και μια προτομή –εικόνα κάτω δεξιά– προς τιμήν του Καποδίστρια.

Μια τέτοια προσωπικότητα ευτύχησε να έχει στις τάξεις του ο Απόδημος Ελληνισμός, που εργάστηκε άοκνα για τον διαφωτισμό των Ελλήνων που ζούσαν στη σκλαβιά. Και όταν ο καιρός επέστη, η Γ΄ Εθνική Συνέλευση των Ελλήνων, στην Τροιζήνα, το 1827, με ομόφωνο ψήφισμά της τον εξέλεξε Κυβερνήτη της Ελλάδας, με το σκεπτικό ότι διαθέτει «την υψηλήν επιστήμην του κυβερνάν την Πολιτείαν και φέρειν προς ευδαιμονίαν τα έθνη και είναι ο κατά πράξιν και θεωρίαν πολιτικός Έλλην διά να κυβερνήση την Ελλάδα κατά τον σκοπόν της πολιτικής κοινωνίας».

Με την πλουσιοπάροχη οικονομική βοήθεια των Ζωσιμάδων και των άλλων εμπόρων – Εθνικών Ευεργετών του Απόδημου Ελληνισμού, ξεκίνησε το σωτήριο έργο του. Όμως, το ξένο κατεστημένο και οι ντόπιοι κοτζαμπάσηδες καραδοκούσαν και, στο όνομα των ανομολόγητων συμφερόντων τους, πυροβόλησαν την ευρωπαϊκή προοπτική της ερειπωμένης Ελλάδας και έφεραν στη θέση του το νεαρό βασιλόπουλο, τον Όθωνα, που κυβέρνησε την Ελλάδα ως «ελέω Θεού βασιλεύς των Ελλήνων». Έτσι φτάσαμε στο σημερινό κατάντημα.

Είναι, πάντως, γεγονός πως από τότε η Ελλάδα μεγάλωσε κάπως, και αυτό έγινε επί Βενιζέλου. Όπως όμως τόνισε, σε ομιλία του στην Κέρκυρα ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Τσάτσος, «αν ο Ελευθέριος Βενιζέλος δημιούργησε τη Μεγάλη Ελλάδα, ο Καποδίστριας έφτιαξε την Ελλάδα». Αυτό έκανε και τον ποιητή Νίκο Γκάτσο να δηλώσει πως «η σύγχρονη Ελλάδα έγινε από τις εξαιρέσεις της». Και ασφαλώς καταλαβαίνουμε τι ήθελε να πει.