Σκόρπια Λόγια

Σκόρπια Λόγια

ΠΟΙΚΙΛΑ

• Κατά τα τέλη του 19ου αι. την κοινή γνώμη των Ιωαννίνων απασχόλησε σοβαρά η υπόθεση του αλεξικέραυνου στο μιναρέ του Ασλάν Τζαμιού στο Κάστρο.

 

21 Ιούλ 2026 • 14:54

Στις 2 Ιουλίου 1873 στα Γιάννινα έπεσαν πολλοί κεραυνοί. Ένας έπεσε στο Τζαμί, στη συνοικία Σιεμσιεντίν (σημερινοί οδοί στη διασταύρωση Χρηστοβασίλη - Σταυρίδη - Δεσποτάτου Ηπείρου, κοντά στο Στάδιο), όπου άλλοτε υπήρχε ομώνυμο Τζαμί, «άλλος στην Ιουδαϊκή συνοικία, όπου σκότωσε ένα εβραιόπουλο και τρίτος «προσβαλών» τον μιναρέ του Ασλάν Πασιά.

Ο μιναρές είχε ξανακτιστεί δυο φορές - κι αυτό είχε γίνει με εισφορές των κατοίκων της πόλεως - κυρίως βέβαια των Χριστιανών.

Στην εφημερίδα των Ιωαννίνων «Γιάνγια - Ιωάννινα) αναγράφεται η ακόλουθη είδηση: «Κεραυνός κατακερμάτισε την 30ην Σεπτεμβρίου [1875] τον μιναρέ του τεμένους του Ασλάν Πασιά, δεν είχε παρέλθει έτος από της τελευταίας ανεγέρσεως».

Κατά την προηγούμενη ανοικοδόμησή του, είχε φαίνεται συζητηθεί η ανάγκη να τοποθετηθή αλεξικέραυνο. Η ιδέα όμως είχε ναυαγήσει, επειδή αντιδρούσαν οι Τουρκογιαννιώτες, ιδιαίτερα από τις συνοικίες Καλούτσια και Ζευγάρια. Θεωρούσαν ότι αποτελεί βεβήλωση και προσβολή κατά της παντοδυναμίας του Μωάμεθ και του Αλλάχ, για να καταφύγουν σε τόσο ανθρώπινα και γήινα μέσα, για να προστατεύσουν το ιερό τους τέμενος. «Γι’ αυτό και ο χρονικογράφος, με ακράτητο σχεδόν θυμό, τα σπασμένα βλέποντας του κεραυνού, τάχουν πληρώσει με εράνους και θα τα ξαναπληρώσουν πάλι οι Χριστιανοί, συνεχίζει θαρραλέα την επίθεσή του».

*

Το σχέδιο του αλεξικέραυνου ναυάγησε απέναντι του φανατισμού δεισιδαιμόνων. Ανάμεσα στη γιαννιώτικη κοινωνία της εποχής, υπήρχαν σίγουρα και πολίτες προοδευτικοί και μορφωμένοι Μουσουλμάνοι, που θα είχαν ταχτεί με το μέρος των υπέρ του αλεξικέραυνου. Φαίνεται όμως ότι επικράτησε η θρησκευτική συντηρητική «οπισθοδρόμηση» των ερμηνευτών του Κορανίου.

*

Τελικά η υπόθεση με το αλεξικέραυνο έληξε το 1892.

Τόσα χρόνια πέρασαν!..

Ο Βαλής της εποχής είχε αποθηκεύσει στην περιοχή του τζαμιού πολύ υλικό του στρατού και πυρομαχικά. Επισκέφθηκε τον Προεστό του τζαμιού (Σιέη) και τον παρακάλεσε να του δώση την άδεια να τοποθετήσουν στον μιναρέ του τζαμιού Ασλάν αλεξικέραυνο. Ο Σιέης αρνήθηκε. Ο Βαλής είπε ότι θα γκρεμίση τον μιναρέ μ’ ένα κανόνι, για να σώση το υλικό του στρατού και την πόλι.

Κι έτσι, ο Βαλής, με την απειλή, τοποθέτησε στο μιναρέ αλεξικέραυνο.

*

Στις 13 Οκτωβρίου 1870 έγινε ορατό στα Γιάννινα το Βόρειο σέλας.

*

200.000 κίτρα ειδικής (ιερατικής γι’ αυτούς) σημασίας, εξάγονται τον Δεκέμβριο του 1873 από την Πάργα, για τους Εβραίους για το Πάσχα τους.

T T T

Το πρώτο ιδιωτικό αστικό αμάξι - κουτσί, το λέγαμε, γράφει ο ιστοριοδίφης Δημ. Σαλαμάγκας- το έφερε στα Γιάννινα στον καιρό της Τουρκοκρατίας, ο πλουσιώτατος Μουσταφά Πασιάς. Ο Μουσταφά Πασιάς ήταν πατέρας της γνωστής στα Γιάννινα Ραφέτ, σύζυγο του Κενάν Μεσσαρέ. Το αμάξι καθώς περνούσε από τα γιαννιώτικα καλντερίμια, στην αρχή τρόμαζε τον κόσμο και τα παιδάκια το ακολουθούσαν με δυνατές φωνές.

*

Όσο και να φαίνεται σήμερα παράξενο, το ταξίδι από τα Γιάννινα στην Πρέβεζα, χρειάζονταν δυο ημέρες, με διανυκτέρευση στην Φιλιππιάδα. Δεν υπήρχαν αυτοκίνητα, αλλά μόνο με τα αμάξια ταξίδευαν.

Και μάλιστα, όταν κάποιος πολύ βιαστικός ή εύπορος έπαιρνε αμάξι «αυθημερόν» - με αλλαγή αλόγων στην Φιλιππιάδα - η είδηση αποτελούσε το θέμα κοινωνικού νέου, όχι μόνο για συζήτηση, αλλά και θαυμασμού.

*

Ιανουάριος 1873: «Ο εξοχώτατος Χρηστάκης Ζωγράφος ηγόρασε το χωρίον Πάργα, 80 χιλιόμετρα απέχον εξ Ιωαννίνων (κάτοικοι 4.000), αντί 36.000 οθωμ. λιρών».

«Μετσοβίτης (1871) απόκτησε 18 παιδιά, 4 θήλεα και 14 άρρενα. Από αυτά τα εξ ήταν δίδυμα».

ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!

Τα ΣΚΟΡΠΙΑ ΛΟΓΙΑ και ΠΑΛΙ ΜΑΖΙ ΣΑΣ το ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ...

Μαίρη Κωστή

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.