Των Ημερών

Τα εισόδια της Θεοτόκου…

Η θέσπιση της εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου από την Εκκλησία και η καθιέρωσή της τον  8ο αι. μΧ στην Κωνσταντινούπολη παρουσιάζει πολύ δύσκολα  για τον ιστορικό προβλήματα. Η σχέση, πχ του γυναικείου φύλου προς το Ιερό της Ιερουσαλήμ, και μάλιστα προς τα Άγια των Αγίων, όπου εισερχόταν  μόνο ο Ιουδαίος αρχιερέας, κι αυτό ‘’άπαξ του ενιαυτού’’, είναι ιστορικά βεβαιωμένη ως εκτός της ιστορικής πραγματικότητας.

21 Νοέ 2026 • 10:00
Τα εισόδια της Θεοτόκου…

Όπως ξέρουμε από την Καινή Διαθήκη, στο Ιερό των Ιεροσολύμων υπήρχε στην αυλή του ναού ένα ειδικό τμήμα ‘’η αυλή των γυναικών’’ και εκεί μόνο επιτρέπονταν  στις γυναίκες να παρίστανται στα τελούμενα εντός του περιβόλου του ιουδαϊκού ναού.

Το Πρωτοευαγγέλιο του Ιακώβου κάνει εκτεταμένη μνεία περί των γονέων της Θεοτόκου Μαρίας, του Ιωακείμ και της Άννας, περί της θαυμαστής γέννησης της Θεοτόκου από γηραιούς γονείς, οι οποίοι  προβλέποντας την ταχεία έξοδό τους από τη ζωή  αυτή, προσέφεραν, κατά την παράδοση αυτή,  την κόρη τους Μαρία στο Ιερό της Ιερουσαλήμ, όταν ήταν τριών ετών, και έτσι την αφιέρωσαν στον Θεό, αφού η Μαρία  παρέμεινε εντός του Ιερού, όπου την υποδέχτηκε ο Ζαχαρίας (προφανώς ο ιερέας πατέρας του Ιωάννη του Προδρόμου) και την εισήγαγε στο Ιερό, όπου έμεινε  μέχρι της ηλικίας  των 14 ή15 ετών.  Και τότε, ως ενηλικιωμένη κόρη, αφού οι γονείς της είχαν προ τριετίας  πεθάνει, οι ιερείς, μετά  κοινή σύσκεψη, αποφάσισαν  να την παντρέψουν με τον Ιωσήφ, ο οποίος  κατά τη διήγηση αυτή, ήταν χήρος και είχε αρσενικά και θηλυκά τέκνα  από τον πρώτο γάμο.

Η ανθρώπινη φύση (Μαρία) που δέχθηκε  τον θείο Λόγο  και του έδωσε σάρκα είχε τύχει ειδικής προετοιμασίας ως ‘’καθαρώτατος Ναός του Σωτήρος’’. Το πρόσωπο  της Παναγίας, άρχισε να επιδρά έντονα στη ζωή της ευσέβειας των χριστιανών υπό δύο έννοιες: της μεσιτείας της σωτηρίας  και της προστασίας των χριστιανών.

Έτσι όμως Ορθόδοξοι και Καθολικοί απέκτησαν ένα σημαντικό συμπαραστάτη θηλυκού γένους στον αγώνα για τη σωτηρία του ανθρώπου. Το δόγμα περί της σωτηρίας  δια της ενανθρωπίσεως του Ιησού ήταν πολύ θεολογική και δυσνόητη για τον κοινό πιστό. Αυτό συνετέλεσε  στην αύξηση της λαϊκής λατρείας της Θεοτόκου. Ο Ιησούς έπαψε να είναι όσο άλλοτε προσιτός στις όποιες καθημερινές ανάγκες του ανθρώπου ως Σωτήρας και το ρόλο αυτό αναλαμβάνει μεσιτικά  και προστατικά η Θεοτόκος, όχι ως Σωτήρας αλλά ως μεσολαβητής.

Ο επί Ιουστινιανού ανακαινισθείς ναός της «Αγίας Μαρίας της Νέας» επί του λόφου Μαρία στα Ιεροσόλυμα, συνδέθηκε με την αφήγηση περί «Εισοδίων της Θεοτόκου», όπως φαίνεται από πλήθος Πατερικών σχολίων και αναφορών της εποχής.

Οι γιορτές του Νοεμβρίου, γενικά, αποτελούν ορόσημο στον κύκλο του αγροτικού χρόνου.  Παλαιότερα που η ζωή μας  ήταν κυρίως γεωργική, ο Νοέμβριος ονομαζόταν εκτός από Αι Ταξιάρχης από την γιορτή των Ταξιαρχών και Σποριάς, επειδή το μήνα αυτό ολοκληρωνόταν η σπορά των δημητριακών. Την πορεία της σποράς διαφεντεύει αδιαφιλονίκητα η Παναγία. Γι’ αυτό στις 21 Νοεμβρίου, ημέρα των Εισοδίων της Θεοτόκου βράζανε δημητριακά (τα πολύσπορα ή μπόλια) για καλές σοδειές. Η Παναγία η Πολυσπορίτισσα, λοιπόν στο ρόλο της αρχαίας Δήμητρας; Μάλλον. Οι Θεοί αλλάζουν, οι ανάγκες των ανθρώπων μένουν. Επίσης και Μεσοσπορίτισσα  και Αποσπορίτισσα.

Θυμάμαι, μαθητής της Γ΄ Τάξης στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού μου, στο Χαροκόπι, μας ρώτησε ο αείμνηστος δάσκαλός μας Γ. Βρέλλης (αδερφός του Παύλου, του Γλύπτη), τι σημαίνουν τα Εισόδια της Θεοτόκου;

Δεν ξέραμε να απαντήσουμε τι είναι Εισόδια. Ο εμπνευσμένος δάσκαλός μας προσπαθούσε, και στην ιστορία και στα θρησκευτικά, να μας τα παρουσιάζει παραστατικά.  Έτσι λοιπόν μας είπε: κλείστε τα μάτια σας και φανταστείτε τους γονείς της Μαρίας της Θεοτόκου (της Παναγίας) τον Ιωακείμ και την Άννα ντυμένοι όπως βλέπουμε στις αγιογραφίες τους Αγίους και τις Αγίες ντυμένους με τα «ιμάτια», να πηγαίνουν στο Ναό την μικρή Μαρία, ντυμένη κι αυτή με ένα  γαλάζιο ιμάτιο να την αφιερώσουν στον Θεό. Αυτή η είσοδος της Μαρίας και των γονιών της στο Ναό  του Σολομώντα και την αφιέρωσή της στο Θεό το λέμε τα  «Εισόδια της Θεοτόκου».

Όσα χρόνια κι αν περάσουν, την ημέρα αυτή ο νους μου με γυρίζει στο σχολείο μου, στο χωριό, στο δάσκαλό μου και στους συμμαθητές μου. Και επί τη ευκαιρία της παραστατικής ενθύμησης  των Εισοδίων της Θεοτόκου από τον δάσκαλό μας θα πω δυο λόγια για την γενιά μου η οποία ήταν  γαλουχημένη από τους γονείς  τους δασκάλους  κι εγώ όταν μετακόμισα στα Γιάννινα από τον αείμνηστο Μακαριστό Μητροπολίτη Σεβαστιανό, στον Άγιο Νικόλαο Αγοράς, ιεροκήρυκα τότε, που πηγαίναμε στο Κατηχητικό, βρίσκεται  κοντά στην εκκλησία.

Με την καθημερινή πρωινή προσευχή στο σχολείο, με τον ανελλιπή Κυριακάτικο εκκλησιασμό και με την συμμετοχή μας στο ‘’Πάτερ ημών’ και το ‘’Πιστεύω’’ στις λειτουργίες. Να τηρούμε  τις νηστείες, να πηγαίνουμε στις αγρυπνίες και να μεταλαμβάνουμε των Αχράντων Μυστηρίων…

Μια γενιά, που στο σχολείο κάναμε έπαρση και υποστολή σημαίας. Μια γενιά που πίστευε πολύ στο θεό, που σέβονταν απόλυτα τους γονείς, τους δασκάλους, τους  γείτονες. Μια γενιά που στο άκουσμα της καμπάνας όπου και να βρισκόταν γύριζε προς το μέρος της εκκλησίας και έκανε το σταυρό στον Παντοδύναμο και στην Παναγία.

Γιάννης Τσόδουλος

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.