Γνώμες

Η ιστορία επαναλαμβάνεται!

Το φθινόπωρο του 1955 ο Πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπάγος χαροπάλευε στο νοσοκομείο. Τον επισκέπτεται ο τότε Αμερικανός πρέσβης στην Ελλάδα, ο Πιουριφόι. Βγαίνοντας από το νοσοκομείο, τον περιτριγυρίζουν οι δημοσιογράφοι και τον ρωτάνε: «Τι θα γίνει με την Ελλάδα;». Και εκείνος τους απαντά: «Μην ανησυχείτε, για χώρες σαν την Ελλάδα, έχουμε προβλέψει για πενήντα χρόνια».

 

7 Οκτ 2026 • 11:41
Η ιστορία επαναλαμβάνεται!

Στο μεταξύ, είχε συνέλθει η κοινοβουλευτική ομάδα του Ελληνικού Συναγερμού και είχε αποφασίσει, όπως έγραψαν οι εφημερίδες της εποχής, πως σε περίπτωση θανάτου του Παπάγου, υποψήφιοι θα είναι οι δύο αντιπρόεδροι, ο Στεφανόπουλος και ο Κανελλόπουλος. Όποιος πάρει τις περισσότερες ψήφους θα γίνει πρωθυπουργός. Αυτό άλλωστε προέβλεπε και το Σύνταγμα. Πέθανε ο Παπάγος (4-10-1955) και τα ανάκτορα, δηλαδή ο Πιουριφόι, έδωσαν εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Καραμανλή. Έτσι μας προέκυψε η ΕΡΕ.

Από το 1955 στο έτος 1964. Πρωθυπουργός της Ελλάδος είχε εκλεγεί, με 53% και κάτι, ο Γεώργιος Παπανδρέου. Την εποχή εκείνη ήταν σε εκκρεμότητα το Κυπριακό. Με εντολή του Κίσινγκερ είχε συνταχθεί το Σχέδιο Άτσεσον, το οποίο για τους Έλληνες και τους Κύπριους ήταν απαράδεκτο, καθώς η Τουρκία επέμενε στη διχοτόμηση του νησιού και στη διπλή ένωση. Ελλάδα και Κύπρος απέρριψαν το σχέδιο αυτό.

Στην Αμερική πρόεδρος ήταν ο Τζόνσον. Κάλεσε πρώτον τον Ινονού, πρωθυπουργό της Τουρκίας, και στη συνέχεια τον Παπανδρέου. Στη συνάντηση με τον Παπανδρέου ζήτησε να συμφωνήσουν με το προτεινόμενο σχέδιο για την Κύπρο. Ο Παπανδρέου αρνήθηκε· τόλμησε μάλιστα να δηλώσει πως «αυτό είναι τελεσίγραφο· τέτοια τελεσίγραφα λάβαμε από το φασισμό και το ναζισμό και τα απορρίψαμε· δεν περιμέναμε ένα τέτοιο τελεσίγραφο από τους συμμάχους και από τους ηγέτες του ελεύθερου κόσμου».

Κατά την αποχώρησή τους από το Λευκό Οίκο, ο Έλληνας πρέσβης Αλεξ. Μάτσας που ήταν παρών στη συνάντηση, απευθυνόμενος προς τον Γεώργιο Παπανδρέου, του επισήμανε: «Κύριε Πρόεδρε, αντέστητε και ενικήσατε· από σήμερα όμως να λάβετε τα μέτρα σας, γιατί οι ισχυροί δεν ανέχονται τις ήττες». Όπως δήλωσε μάλιστα αργότερα, με συνέντευξή του, «από την στιγμή εκείνη άρχισαν οι διαδικασίες της απομάκρυνσης του Πανανδρέου από την εξουσία». Ακολούθησε, ένα χρόνο μετά η αποστασία, και δύο χρόνια αργότερα η δικτατορία και η στρατιωτική επέμβαση των Τούρκων στην Κύπρο, που συνεχίζεται μέχρι σήμερα χωρίς, στην ουσία, να συγκινεί κανένα.

Και από το 1964, στα 2026. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, κατά τη διάρκεια επίσημου δείπνου στην αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα, η Αμερικανίδα πρέσβειρα Γκιλφόιλ, σε σχόλια σχετικά με την πτώση της ρουμανικής κυβέρνησης, φέρεται να είπε στον παριστάμενο Έλληνα υπουργό Ενέργειας Παπασταύρου: «Μπορούμε να ρίξουμε όποια κυβέρνηση θέλουμε, μπορούμε να το κάνουμε και εδώ». Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι ο Παπασταύρου αντέδρασε λέγοντας: «Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την κυβέρνηση που έχει εκλεγεί από το λαό».

Αν πράγματι δόθηκε αυτή η απάντηση, τότε ο υπουργός Παπασταύρου δεν ήξερε την περίπτωση της απομάκρυνσης του Γ. Παπανδρέου από την κυβέρνηση, που είχε εκλεγεί πανηγυρικά από το λαό, και κατέληξε στη δικτατορία, γεγονός το οποίο ο πρόεδρος της Αμερικής Κλίντον το παραδέχτηκε κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, ζήτησε μάλιστα επίσημα και συγγνώμη. Την εξήγηση πρόσφατα την έδωσε ο πρώην πρύτανης και σήμερα ομότιμος καθηγητής Κοντογιώργης, ο οποίος δήλωσε, κατά τρόπο που δεν άφηνε περιθώρια αμφισβήτησης: «Ποιος ορίζει τους πρωθυπουργούς; Οι μηχανισμοί. Αυτοί κάνουν κουμάντο. Ο λαός απλώς ψηφίζει. Οι κυβερνήτες κάνουν αυτά που τους λένε εκείνοι που τους διορίζουν και μάλιστα με καλπονοθευτικούς νόμους, ώστε να ελέγχουν, μολονότι αποτελούν τη μειοψηφία, τα πάντα: κυβέρνηση, βουλή, δικαιοσύνη και ό,τι έχει σχέση με το κομματικό κράτος».

Θυμάστε την εποχή της μεγάλης κρίσης, τι μας έλεγαν προεκλογικά αυτοί που μας κυβερνούσαν, και τι έκαναν μετεκλογικά; Τα ίδια θα κάνουν και τώρα. Άλλοι μας λένε για σταθερότητα για να παραμείνουν στην εξουσία. Άλλοι μιλάνε για αλλαγή για να πάρουν την εξουσία. Η Ιστορία μόνη της δεν αλλάζει, αν ως λαός δεν αλλάξουμε νοοτροπία· απλώς επαναλαμβάνεται, άλλοτε ως ιλαροτραγωδία και άλλοτε ως φάρσα.

Ο ποιητής Νίκος Γκάτσος είχε γράψει πως «ο νέος Ελληνισμός έγινε από τις εξαιρέσεις». Και εννοούσε τρεις: τον Καποδίστρια, τον Τρικούπη και το Βενιζέλο. Θυμάστε πώς τους φερθήκαμε; Τον πρώτο τον δολοφονήσαμε, το δεύτερο δεν τον βγάλαμε ούτε βουλευτή και εναντίον του τρίτου επιχειρήσαμε δύο δολοφονικές απόπειρες. Δεν φτάσαμε, για να θυμηθώ τη φράση του Βασίλειου Μαρκεζίνη, τυχαία «στους σημερινούς στάβλους του Αυγεία, που τους ονομάζουμε σύγχρονο ελληνικό κράτος». Και ο αρχαίος μύθος είναι διδακτικότατος ως προς τον τρόπο του καθαρισμού των αρχαίων στάβλων.

Πριν μερικές μέρες, τέσσερις εκλεκτοί συμπολίτες –τους οποίους τυχαίνει να μη γνωρίζω– δημοσίευσαν ένα άξιο λόγου άρθρο, με τον εμβληματικό τίτλο: «Το ζητούμενο για τα Γιάννινα είναι οι ικανοί άνθρωποι». Εγώ απλώς να προσθέσω: Το ζητούμενο για την πολιτική ζωή της Ελλάδας είναι οι ικανοί άνθρωποι, ιδιαίτερα όμως για τα Γιάννινα που, 113 χρόνια μετά την απελευθέρωση της Ηπείρου, βρισκόμαστε υπό καθεστώς τουρκοκρατίας. Η σημερινή αποκαλούμενη κατ’ ευφημισμόν Δημοκρατία, είναι μια σκέτη «μετριοκρατία ή αχρηστοκρατία», όπως την αποκαλούν Έλληνες επιστήμονες με διεθνείς προδιαγραφές, που μας οδηγεί στο πουθενά.

 

Σπύρος Εργολάβος

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.