Γνώμες

Η ώρα των πολιτών…

Ίσως αρκετοί να θυμάστε πως ο ακαδημαϊκός Προκόπης Παυλόπουλος πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, πολιτικός με πλούσια και πικρή πείρα, μιλώντας από το επίσημο βήμα του ανώτατου πνευματικού ιδρύματος της χώρας, κατά την Επέτειο του ΟΧΙ το έτος 2025, επικαλούμενος το ακροτελεύτιο -120- άρθρο του Συντάγματος, προέβη σε αξιόλογες επισημάνσεις, που σχετίζονται άμεσα με τη σύγχρονη πολιτική ζωή της χώρας.

4 Νοέ 2026 • 11:39
Η ώρα των πολιτών…

Αυτό είναι, άλλωστε, και το βαθύτερο νόημα των εορτασμών των εθνικών επετείων: Δεν αποτελούν σταθμούς πανηγυρισμών και εθνικών εξάρσεων, δεν είναι μια απλή απότιση φόρου τιμής και ευγνωμοσύνης προς αυτούς που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για να είμαστε εμείς ελεύθεροι• είναι ταυτόχρονα μια ευκαιρία και μια αφορμή για να συνειδητοποιήσουμε οι μεταγενέστεροι, αν αξιοποιήσαμε τους αγώνες και τις θυσίες τους και αν ακολουθήσαμε με συνέπεια το φωτεινό παράδειγμά τους.

Μας είπε δηλαδή, ο ομιλητής, πως κι εμείς οι πολίτες έχουμε χρέος προς αυτούς που είπαν το δικό τους ΟΧΙ προς τους εξωτερικούς εισβολείς και έγραψαν το αθάνατο έπος της Αλβανίας, να πούμε το δικό μας ΟΧΙ προς όλους αυτούς τους εξωτερικούς και εσωτερικούς ομίλους των ισχυρών παραγόντων που ορίζουν - όπως μας διαβεβαιώνουν επίσημα εκλεκτοί Έλληνες επιστήμονες -αυτούς που μας κυβερνάνε• προς αυτούς προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και όχι προς εμάς τους πολίτες που τους ψηφίζουμε. Και αυτό μας το είπε ο ομιλητής κατά τον πιο εύγλωττο τρόπο:

Επικαλούμενος την παράγραφο 2 του άρθρου 120 του Συντάγματος που ορίζει πως «ο σεβασμός στο Σύνταγμα και τους νόμους που συμφωνούν με αυτό, και η αφοσίωση στην Πατρίδα και την Δημοκρατία αποτελούν θεμελιώδη υποχρέωση όλων των Ελλήνων», και την παράγραφο 4 του ίδιου άρθρου, που ορίζει πως «η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων», αποφάνθηκε και προέτρεψε όλους μας, με βάση τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτές τις διατάξεις του Συντάγματος, να αντιδράσουμε, διότι διαπίστωσε ότι: «Η σημερινή κυβέρνηση - ασφαλώς κάτι παρόμοιο, ίσως σε μικρότερο βαθμό έκαναν και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, ιδιαίτερα αυτές της τελευταίας εικοσαετίας-αποδυναμώνει το Σύνταγμα και τους νόμους που συμφωνούν με αυτό, στο βωμό ευτελών πολιτικών σκοπιμοτήτων, πράγμα που είναι άκρως επικίνδυνο για τα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου• επί πλέον δε διαβρώνει τις αντηρίδες της κοινής ευρωπαϊκής δημοκρατίας η οποία γεννήθηκε σε τούτον τον τόπο». Το βάρος της καταγγελίας που γίνεται από το επίσημο βήμα του ανώτατου πνευματικού ιδρύματος της χώρας, σε μια μάλιστα συμβολική εορτάσιμη ημέρα πέφτει στη φράση «στο βωμό ευτελών πολιτικών σκοπιμοτήτων» και αποκτάει ιδιαίτερη σημασία.

Το χρέος όλων, προς το παρόν, ξεκινάει από το άρθρο 1 του Συντάγματος, στο οποίο περιλαμβάνονται τρεις παράγραφοι, από τις οποίες δεν εφαρμόζεται καμία:

Παρ,1: «Το πολίτευμα της Ελλάδας είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία». «Προεδρευόμενη», μετά τις αναθεωρήσεις του 1986 και του 2019, που έγιναν «στο βωμό των ευτελών πολιτικών σκοπιμοτήτων», δεν είναι, αφού αφαίρεσαν από το Σύνταγμα διατάξεις που αναιρούν το ίδιο το Σύνταγμα που ορίζει (άρθρο 30) ότι είναι «ρυθμιστής του Πολιτεύματος», χωρίς αρμοδιότητες. Δεν έχει αρμοδιότητα ούτε να συγκαλέσει σε στιγμές κρίσιμες, όπως είναι η σημερινή, τα πολιτικά κόμματα, και, το χειρότερο δεν εκλέγεται από 180 βουλευτές, αλλά εκλέγεται ακόμα και από τους παρόντες βουλευτές, ώστε να είναι υποχείριο του εκάστοτε πρωθυπουργού.

«Κοινοβουλευτική» επίσης δεν είναι. Αυτό το ανοσιούργημα γίνεται, γιατί σε ένα υγιές Κοινοβουλευτικό Πολίτευμα, οι βουλευτές (άρθρο51) «αντιπροσωπεύουν το Έθνος και (άρθρο 60) «έχουν απεριόριστο το δικαίωμα της γνώμης και της ψήφου κατά συνείδηση». Ούτε το πρώτο συμβαίνει, αφού ένα κόμμα μειοψηφίας με την ψήφο του λαού, γίνεται με τους καλπονοθευτικούς νόμους πλειοψηφία, με την οποία καταργείται η προβλεπόμενη από την παρ.2 του άρθρου 1 «λαϊκή κυριαρχία ως θεμέλιο του πολιτεύματος», και ένας μεγάλος αριθμός βουλευτών, με τα ελεεινά αντισυνταγματικά μπόνους, δεν εκπροσωπεί το Έθνος αλλά τον αρχηγό-πρωθυπουργό που τους διορίζει.

Ούτε όμως το δεύτερο συμβαίνει αφού όποιος βουλευτής εκφέρει κατά συνείδηση γνώμη και ψήφο στους νόμους που θεωρεί αντισυνταγματικούς και αντίθετους με το κοινό συμφέρον, διαγράφεται και αποπέμπεται «στο βωμό ευτελών πολιτικών σκοπιμοτήτων» με την αυθαιρεσία και το ανεξέλεγκτο του αντισυνταγματικά ασκούντος, με μειοψηφία, καθήκοντα πρωθυπουργού. Προπαντός όμως και κυρίως δεν ισχύει το τρίτο μέρος του 1ου άρθρου του Συντάγματος που κάνει λόγο για Δημοκρατία. Αυτό που υπάρχει όλα αυτά τα χρόνια και κατ’ ευφημισμόν το ονομάζουμε Δημοκρατία αποτελεί ένα θλιβερό κακέκτυπο άσκησης εξουσίας, αφού δεν έχει «θεμέλιο τη λαϊκή κυριαρχία», όπως προβλέπει η 2η παρ. του άρθρου 1 του Συντάγματος, ούτε «πηγάζουν όλες οι εξουσίες από το Λαό», όπως ορίζει η 3η παρ. του 1ου άρθρου του Συντάγματος• αυτό αφήνει αδιάφορα τα κόμματα που έχουν μεταβληθεί σε κέντρα διερχομένων, στα οποία πηγαινοέρχονται οι γυρολόγοι πολιτικοί (αρκετά συμβολική η εικόνα που παρατίθεται στο τέλος του σημειώματος).

Αυτό το γεγονός όμως στην πράξη αναιρεί την ουσία του ίδιου του Συντάγματος, και μάλιστα όταν γίνεται «στο βωμό ευτελών πολιτικών σκοπιμοτήτων», και, «διαβρώνει τις αντηρίδες της κοινής ευρωπαϊκής δημοκρατίας, οι αρχές και η ουσία της οποίας ξεκίνησαν από τούτο τον τόπο. Και ιδού η απόδειξη: Με το έργο του Μοντεσκιέ «Το Πνεύμα των Νόμων», αρχίζει στη Γαλλία «ο Αιώνας των Φώτων», που στόχος του ήταν ο φωτισμός του ανθρώπου και η έξοδος από την ανωριμότητά του, για την οποία ο ίδιος ήταν υπεύθυνος. Με τη δημοσίευση αυτού του έργου του Μοντεσκιέ, επίσημα ειπώθηκε ότι «0 Πολιτικός Διαφωτισμός του Αριστοτέλη μεταφέρθηκε στην Ευρώπη του 18ου αιώνα».

Ακολουθώντας την Αριστοτελική μέθοδο ο Μοντεσκιέ, επιμένει στη διάκριση των εξουσιών-σε νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική, την οποία θεωρεί αναγκαία για την αποτροπή των καταχρήσεων από τους κυβερνώντες, και γράφει: «Δεν υπάρχει Ελευθερία και Δημοκρατία, όταν το ίδιο διοικητικό σώμα, ή ίδιος άνθρωπος ασκεί και τις τρεις εξουσίες, και όλα για το Λαό είναι χαμένα. Αυτό δηλαδή που επί χρόνια συμβαίνει στη χώρα μας, και κινδυνεύει να ξανασυμβεί και μετά τις εκλογές, αν ακολουθήσουμε την ίδια πορεία. Αυτή την αλλαγή την οφείλουμε εμείς οι πολίτες στο Έθνος και στα παιδιά μας. Από τους πολιτικούς, αν δεν αναγκαστούν από μας δεν υπάρχει τέτοια ελπίδα. Αυτούς το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι η εξουσία.

Σπύρος Εργολάβος

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.