Κατά τον 19ο αιώνα, οι καταστροφές υπήρξαν ιδιαίτερα εκτεταμένες. Η σημαντικότερη σημειώθηκε το 1820, κατά την πολιορκία του Αλή πασά από τις δυνάμεις του Χουρσίτ πασά, όταν σχεδόν ολόκληρη η πόλη παραδόθηκε στις φλόγες. Η έκταση της καταστροφής αποτυπώθηκε στη συλλογική μνήμη των κατοίκων ως «Μεγάλος Χαλασμός». Ελάχιστα κτίρια διασώθηκαν, μεταξύ των οποίων το σημερινό «Σπίτι του Δεσπότη».

Νέα πυρκαγιά εκδηλώθηκε το 1859 στους στρατώνες των Λιθαριτσίων. Δέκα χρόνια αργότερα οι εγκαταστάσεις ανοικοδομήθηκαν από τον Ρασήμ πασά, ο οποίος συνδέθηκε επίσης με μια σημαντική πολεοδομική μεταβολή της πόλης. Με αφορμή την κακή κατάσταση του παζαριού στην περιοχή της σημερινής οδού Ανεξαρτησίας και την αντίδραση των κατοίκων στις προτεινόμενες παρεμβάσεις, η πυρκαγιά χρησιμοποιήθηκε ως μέσο για την αναδιάρθρωση της περιοχής. Η κυριαρχία των ξύλινων κατασκευών ευνόησε την ταχεία εξάπλωσή της και ήδη από την επόμενη ημέρα άρχισε ο νέος πολεοδομικός σχεδιασμός.

Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, η πυρόσβεση βασιζόταν κυρίως στις στρατιωτικές δυνάμεις και σε στοιχειώδη μέσα, όπως οι χειροκίνητες αντλίες νερού («τουλούμπες») και οι «κάντζιες», μεταλλικές αρπάγες για την απομάκρυνση των ξύλινων τμημάτων των καιόμενων κτιρίων. Η εκδήλωση πυρκαγιάς αναγγελλόταν με κανονιοβολισμούς από το Κάστρο, ενώ τα καταστήματα της αγοράς υποχρεώθηκαν αργότερα να διαθέτουν δοχεία γεμάτα νερό.

Κατά τον 20ό αιώνα η αντιμετώπιση των πυρκαγιών οργανώθηκε αποτελεσματικότερα. Οι βομβαρδισμοί του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου συνέβαλαν στην ανάγκη δημιουργίας Πυροσβεστικής Υπηρεσίας στα Ιωάννινα, η οποία στεγάστηκε για χρόνια στον Κουραμπά. Παράλληλα, σημαντικές απώλειες υπέστη η αρχιτεκτονική κληρονομιά της πόλης: το παλαιό οθωμανικό διοικητήριο πυρπολήθηκε δύο φορές στα τέλη της δεκαετίας του 1920, ενώ το εμβληματικό αρχοντικό Ιωαννίδη καταστράφηκε από πυρκαγιά τη δεκαετία του 1970.

Η ιστορία των πυρκαγιών των Ιωαννίνων αποτελεί, επομένως, παράλληλα ιστορία καταστροφής και αστικού μετασχηματισμού, αποτυπώνοντας τη σταδιακή μετάβαση από τις στοιχειώδεις πρακτικές πυρόσβεσης στη σύγχρονη οργανωμένη προστασία της πόλης.